Με επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, συστήματα αποθήκευσης, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και προγράμματα εξοικονόμησης επιχειρεί η κυβέρνηση να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για χαμηλότερους λογαριασμούς ρεύματος τα επόμενα χρόνια.
Το σχέδιο αποτυπώνεται στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2027, που κατατέθηκε χθες στη Βουλή από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και συνδυάζει επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές με μέτρα άμεσης οικονομικής ενίσχυσης απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια.
Ο στόχος που θέτει το οικονομικό επιτελείο είναι η σταδιακή μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας έως και κατά 30% την περίοδο 2027-2029. Για να επιτευχθεί, ο σχεδιασμός προβλέπει παρεμβάσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς, από την παραγωγή και την αποθήκευση μέχρι τη μεταφορά και την τελική κατανάλωση.
Το σχέδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις διατηρούν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και δημιουργούν νέους κινδύνους για τις τιμές των καυσίμων. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και ο περιορισμός της εξάρτησης από εισαγόμενα καύσιμα αποτελούν βασικούς άξονες της κυβερνητικής στρατηγικής.
Μπαταρίες 200 εκατ. ευρώ και επιδοτήσεις για 100.000 δικαιούχους
Κεντρική θέση στο σχέδιο για φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα καταλαμβάνει η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας. Η δυνατότητα αποθήκευσης της ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ, κυρίως τις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας, αναμένεται να περιορίσει τις απώλειες παραγωγής και να ενισχύσει την προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας σε ώρες που η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές είναι χαμηλότερη.
Οι βασικές παρεμβάσεις για την ενεργειακή αυτονομία και τη μείωση του κόστους περιλαμβάνουν:
- Μπαταρίες 200 εκατ. ευρώ: Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ και τον περιορισμό των διακυμάνσεων στις χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
- Αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες 200 εκατ. ευρώ: Πανελλαδικό πρόγραμμα που αναμένεται να καλύψει 100.000 δικαιούχους, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας για θέρμανση και ζεστό νερό.
- Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση 50 εκατ. ευρώ: Ειδική δράση για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με επιδοτήσεις για αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στις στέγες με μπαταρίες.
- Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων: Νέα προγράμματα μέσω πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, για τον περιορισμό της κατανάλωσης και των ενεργειακών δαπανών.
- Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών: Ενεργοποίηση του Ταμείου για τη χρηματοδότηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αποθήκευσης ενέργειας στα νησιά.
Νέες διασυνδέσεις και μείωση 50% στις ΥΚΩ
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά τις ηλεκτρικές υποδομές, καθώς η μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ προϋποθέτει δίκτυα ικανά να μεταφέρουν την παραγόμενη ενέργεια από τις περιοχές παραγωγής προς τα κέντρα κατανάλωσης.
Στην κατεύθυνση αυτή, τα επενδυτικά προγράμματα του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνουν την επέκταση του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με αιχμή τις διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου. Η ολοκλήρωση των έργων αναμένεται να περιορίσει την εξάρτηση των νησιών από τις τοπικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούν συμβατικά καύσιμα και να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού.
Στο επίπεδο των άμεσων ελαφρύνσεων για τους καταναλωτές, προβλέπεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για τις οικιακές παροχές.
Παράλληλα, δρομολογούνται δύο προγράμματα για την ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτηρίων και σχολείων:
- Πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ»: Προϋπολογισμός 117 εκατ. ευρώ για την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτηρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων.
- Πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ»: Προϋπολογισμός 45 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων, μεταξύ των οποίων δημοτικά, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί.
Ενεργειακή κρίση: Πακέτο μέτρων 950 εκατ. ευρώ
Πέρα από τις επενδύσεις που αποσκοπούν στη μόνιμη μείωση του ενεργειακού κόστους, ο προϋπολογισμός καταγράφει και τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη ενεργοποιηθεί για την αντιμετώπιση των ανατιμήσεων στα καύσιμα και την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Από τον Μάρτιο του 2026 εφαρμόζεται ένα διευρυμένο πλαίσιο στήριξης, το οποίο προσαρμόζεται ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Το συνολικό κόστος των έκτακτων μέτρων αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους ανέρχεται σε 950 εκατ. ευρώ.
Αναλυτικά, τα μέτρα που έχουν υιοθετηθεί έως τα μέσα Νοεμβρίου 2026 περιλαμβάνουν:
- Επιδοτήσεις καυσίμων στο δίκτυο – 318 εκατ. ευρώ:
◦ Πετρέλαιο κίνησης: επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) για τον Απρίλιο και τον Μάιο, 15 λεπτών τον Ιούνιο, 10 λεπτών τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο και 15 λεπτών τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο.
◦ Πετρέλαιο θέρμανσης: επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και τον Νοέμβριο.
◦ Αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων: επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και τον Νοέμβριο. - Επίδομα θέρμανσης: Αύξηση κατά 30% για τη χειμερινή περίοδο 2026-2027, με εκτιμώμενο κόστος 52 εκατ. ευρώ.
- Έκτακτη ενίσχυση οικογενειών: Χορήγηση 150 ευρώ ανά τέκνο τον Ιούνιο του 2026, για περίπου 1 εκατ. νοικοκυριά, με κόστος 232 εκατ. ευρώ.
- Fuel Pass: Ενίσχυση 60 ευρώ για τους κατοίκους των νησιωτικών περιοχών και 50 ευρώ για την υπόλοιπη Ελλάδα, για την περίοδο Απριλίου-Μαΐου 2026. Το κόστος ανήλθε σε 113 εκατ. ευρώ.
- Επιδότηση λιπασμάτων: Κάλυψη του 15% των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, για την περίοδο από 15 Μαρτίου έως 31 Αυγούστου 2026, με κόστος 48 εκατ. ευρώ.
- Στήριξη ακτοπλοΐας: Αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις εισιτηρίων, με ετήσιο κόστος 60 εκατ. ευρώ, καθώς και επιδότηση των αγορών ναυτιλιακών καυσίμων για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Δεκεμβρίου, ύψους 32 εκατ. ευρώ.
- Επιδότηση βιομηχανικού ρεύματος: Ενίσχυση μέσω του πλαισίου CISAF/METSAF, με κόστος 95 εκατ. ευρώ που θα επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του 2027. Βασική προϋπόθεση είναι τουλάχιστον το 50% της επιδότησης να κατευθυνθεί σε επενδύσεις που μειώνουν τις εκπομπές CO₂ και το ενεργειακό κόστος.
Στο συνολικό δημοσιονομικό πακέτο περιλαμβάνονται επίσης η διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων για την επιστροφή ενοικίου, ώστε να καλύπτει περίπου 1 εκατ. ενοικιαστές, καθώς και η αύξηση και επέκταση της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων.
Ειδικότερα, για την επιστροφή ενοικίου τα όρια ετήσιου φορολογητέου εισοδήματος αυξάνονται από 20.000 σε 25.000 ευρώ για τους άγαμους και από 28.000 σε 35.000 ευρώ για τους έγγαμους, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί. Για τις μονογονεϊκές οικογένειες το όριο διαμορφώνεται σε 39.000 ευρώ, με αντίστοιχη προσαύξηση για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
Για τους συνταξιούχους, διευρύνονται τα εισοδηματικά όρια και αυξάνεται η ενίσχυση, με την επέκταση να αφορά συνολικά 2,2 εκατ. δικαιούχους ηλικίας άνω των 65 ετών.
Το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών παρεμβάσεων ανέρχεται σε 1,49 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 950 εκατ. ευρώ αφορούν έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και τα υπόλοιπα 541 εκατ. ευρώ τη μόνιμη αύξηση της ενίσχυσης των συνταξιούχων και τη διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου.
Επενδύσεις 1 δισ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής
Σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την υλοποίηση του ενεργειακού σχεδιασμού αποτελεί η επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής. Η Ελλάδα υπέβαλε στις 6 Αυγούστου 2026 αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας να ενταχθούν στο πεδίο εφαρμογής της και επενδύσεις που αφορούν την ενεργειακή ανθεκτικότητα.
Το ύψος των νέων επενδύσεων αναμένεται να προσεγγίσει το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, με τη χρηματοδότηση να προέρχεται από εθνικούς πόρους. Η σχετική πρόβλεψη επιτρέπει την εξαίρεση των συγκεκριμένων δαπανών από τα όρια αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Οι δαπάνες, ωστόσο, εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Τα έργα που σχεδιάζεται να ενταχθούν στο συγκεκριμένο πλαίσιο είναι:
- 200 εκατ. ευρώ για μπαταρίες: Επιχορήγηση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας για την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ.
- 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες: Πανελλαδικό πρόγραμμα με 100.000 δικαιούχους.
- 50 εκατ. ευρώ για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση: Εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, ηλιακών θερμοσιφώνων και φωτοβολταϊκών με μπαταρίες σε 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.
- 117 εκατ. ευρώ για το «ΗΛΕΚΤΡΑ»: Ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημόσιων κτηρίων και πανεπιστημίων.
- 45 εκατ. ευρώ για το «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ»: Ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων.
- 50 εκατ. ευρώ για τη βιομηχανία: Δράσεις δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.
- 320 εκατ. ευρώ για τον σιδηρόδρομο: Έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επεκτάσεις του σιδηροδρομικού δικτύου.
- 20 εκατ. ευρώ για ηλεκτροκίνηση: Δημιουργία σταθμών φόρτισης λεωφορείων.
Παράλληλα, πρόσθετοι πόροι θα διατεθούν μέσω του εθνικού σκέλους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για την υλοποίηση ενεργειακών έργων και κρίσιμων υποδομών. Συγκεκριμένα, προβλέπονται επιπλέον 300 εκατ. ευρώ το 2026, 400 εκατ. ευρώ το 2027, 300 εκατ. ευρώ το 2028 και 200 εκατ. ευρώ το 2029.
Το σχέδιο επιχειρεί να μεταφέρει σταδιακά το βάρος από τις έκτακτες επιδοτήσεις σε παρεμβάσεις που μπορούν να μειώσουν διαρθρωτικά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Η αποθήκευση της πράσινης παραγωγής, οι νέες διασυνδέσεις, η ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων και η ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας αποτελούν τους βασικούς πυλώνες της στρατηγικής.
Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι εάν οι επενδύσεις θα προχωρήσουν με την ταχύτητα που απαιτείται και κατά πόσο η μείωση του κόστους στην παραγωγή και τη χονδρική αγορά θα περάσει τελικά στους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
























