Χαμηλότερα τοποθετεί την πρόβλεψή της για το ΑΕΠ το 2027 η Κομισιόν στην φθινοπωρινή έκθεσή της για την ελληνική οικονομία, έναντι της εαρινής πρόβλεψης έκθεσης.
Η Κομισιόν διατηρεί σταθερή την εκτίμηση για ανάπτυξη 1,8% το 2026, μειώνει όμως την πρόβλεψη για το 2027 στο 1,5%, έναντι 1,6% στις εαρινές προβλέψεις. Ρυθμό ανάπτυξης 1,5% αναμένει και το 2028, καθώς περιορίζεται η ώθηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ το ενεργειακό κόστος και οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα.
Στον αντίποδα, η Ελλάδα προβλέπεται ότι θα διατηρήσει δημοσιονομικά πλεονάσματα, αλλά και θα συνεχίσει την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει στο 135,7% το 2026, στο 130,7% το 2027 και στο 126,6% το 2028.
Υψηλότερα ο πληθωρισμός
Παράλληλα, όμως η Κομισιόν τοποθετεί την Ελλάδα στο γκρουπ των οκτώ χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που οι πραγματικές αποδοχές θα μειωθούν. Αιτία ο πολύ υψηλός πληθωρισμός, για τον οποίο η πρόβλεψη αναθεωρείται για τη χώρα μας στο 4,1% για φέτος και στο 3,2% το 2027, περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη παρά τις ονομαστικές αυξήσεις των αμοιβών.
Ειδικότερα, η πρόβλεψη για τον ελληνικό πληθωρισμό αναθεωρείται προς τα πάνω κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες για το 2026 και κατά 0,8 μονάδες για το 2027. Η Επιτροπή προβλέπει ότι θα φθάσει στο 4,1% φέτος, θα υποχωρήσει στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028.
Ο πληθωρισμός είχε διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,8% το τρίτο τρίμηνο του 2026. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το υψηλότερο ενεργειακό κόστος θα περάσει και στις τιμές μη ενεργειακών αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας τις πληθωριστικές πιέσεις και το 2027, προτού εξασθενήσουν σταδιακά.
Αύξηση επενδύσεων λόγω ΤΑΑ – Πιέσεις στα νοικοκυριά
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο του 2026, με κινητήριο δύναμη την ευρεία αύξηση της εγχώριας ζήτησης. Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει ισχυρή και στο δεύτερο εξάμηνο, υποστηριζόμενη από εισροές – ρεκόρ ευρωπαϊκών πόρων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Αντιθέτως οι συνθήκες για τα νοικοκυριά είναι πιεστικές. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το ενεργειακό σοκ «μειώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και περιορίζει την αύξηση της κατανάλωσης». Τα μέτρα ενεργειακής στήριξης και η μείωση της φορολογικής και ασφαλιστικής επιβάρυνσης της εργασίας μετριάζουν την επίπτωση, αλλά δεν αποτρέπουν την προβλεπόμενη μείωση των πραγματικών αποδοχών.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,5% το 2026, κατά 1,3% το 2027 και κατά 1,4% το 2028. Για τις ονομαστικές αμοιβές ανά εργαζόμενο, αντίστοιχα, προβλέπει αύξηση 3,8% το 2026, 3,4% το 2027 και 2,8% το 2028.
Μείωση πραγματικών αποδοχών
Ωστόσο η αύξηση των ονομαστικών αμοιβών δεν ισοδυναμεί από μόνη της με ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι το 2026, για την Ελλάδα, ότι συγκαταλέγεται στην ομάδα των οκτώ χωρών — από την Ιταλία και την Ισπανία έως το Βέλγιο, την Αυστρία, το Λουξεμβούργο, την Κύπρο και τη Ρουμανία- όπου προβλέπεται υποχώρηση των πραγματικών αποδοχών.
Όπως τονίζεται «σε επίπεδο χωρών, προβλέπεται κάποια μείωση των πραγματικών αποδοχών το 2026 στη Ρουμανία, την Αυστρία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, την Ιταλία, την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ισπανία». Στη συνέχεια η μείωση αναμένεται να αντιστραφεί, στις περισσότερες περιπτώσεις το 2027, αλλά ειδικά για το Βέλγιο, την Αυστρία και την Ισπανία το 2028.
Με τα δεδομένα αυτά πάντως, συνολικά η ανάπτυξη της Ελλάδας εκτιμάται στο 1,8% το 2026 και στο 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028. ΄Και αυτό διότι, μετά το 2026, το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης και η σταδιακή ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να περιορίσουν τη δυναμική των επενδύσεων. Ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου προβλέπεται να αυξηθεί κατά 7,3% το 2026, κατά 2,5% το 2027 και κατά 2,6% το 2028. Η πρόβλεψη για το 2027, πάντως, είναι υψηλότερη από την εαρινή εκτίμηση του 1,3%.
Παράλληλα, η Επιτροπή αναφέρει ότι οι εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων και η διεύρυνση της διαφοράς τιμής τους από το αργό πετρέλαιο στηρίζουν το εμπορικό ισοζύγιο, παρά την υψηλή εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές ενέργειας.
Ανθεκτική αγορά εργασίας
Η αγορά εργασίας εξακολουθεί να βελτιώνεται, αλλά η μείωση της ανεργίας αναμένεται να συνεχιστεί πιο αργά. Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται στο 8,4% το 2026, στο 8% το 2027 και στο 7,7% το 2028. Οι προβλέψεις για τα δύο πρώτα έτη μάλιστα, είναι ελαφρώς χειρότερες από τις εαρινές (8,3% για το 2026 και 7,9% για το 2027).
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ανεργία είχε υποχωρήσει στο 8,3% και η μακροχρόνια ανεργία είχε μειωθεί στο 4,3% , αλλά παρέμενε η υψηλότερη στην ΕΕ. Οι κενές θέσεις εργασίας παρέμεναν επίσης σε υψηλά επίπεδα, ιδίως στον τουρισμό. Η Επιτροπή επισημαίνει ως διαρθρωτικά εμπόδια τις ελλείψεις δεξιοτήτων και την περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων.
Η απασχόληση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5% το 2026, κατά 0,4% το 2027 και κατά 0,3% το 2028. Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και τα διαρθρωτικά εμπόδια αναμένεται να περιορίσουν τον ρυθμό δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Πρωτογενές πλεόνασμα 4,1% το 2026 και 3,7% το 2027
Το συνολικό πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να περιοριστεί από 2% του ΑΕΠ το 2025 σε 0,9% το 2026, 0,7% το 2027 και 0,2% το 2028. Οι προβλέψεις για το 2026 και το 2027 πάντως είναι κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερες από τις εαρινές.
Το πρωτογενές πλεόνασμα (δηλαδή το δημοσιονομικό αποτέλεσμα πριν από τις δαπάνες τόκων) προβλέπεται στο 4,1% του ΑΕΠ το 2026, στο 3,7% το 2027 και στο 3,4% το 2028.
Για το 2026, οι νέες παροχές εκτός των μέτρων ενεργειακής στήριξης έχουν πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,8% του ΑΕΠ, ενώ τα μέτρα ενεργειακής στήριξης υπολογίζονται σε 0,3% του ΑΕΠ.
Για το 2027, η έκθεση αποτυπώνει παροχές πρόσθετου καθαρού κόστους περίπου 0,6% του ΑΕΠ. Σε αυτά περιλαμβάνονται περαιτέρω αυξήσεις αποδοχών στον δημόσιο τομέα, χριστουγεννιάτικη παροχή 500 ευρώ για δημοσίους υπαλλήλους, μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες και φορολογικές ελαφρύνσεις για πολύτεκνες οικογένειες, αγρότες και αυτοαπασχολουμένους. Αναφέρεται επίσης επιδότηση 95 εκατ. ευρώ στη μεταποίηση για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας του 2026.
Χρέος
Ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει από 145,4% το 2025 σε 135,7% το 2026, 130,7% το 2027 και 126,6% το 2028. Για το 2027 μάλιστα, η πρόβλεψη είναι χαμηλότερη κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες από την αντίστοιχη εαρινή. Επιπλέον έχει αναθεωρηθεί και η βάση του 2025, με το ποσοστό χρέος να μειώνεται σε 145,4% αντί 146,1% στην προηγούμενη εκτίμηση.
Η Επιτροπή αποδίδει την προβλεπόμενη μείωση στην ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, στα δημοσιονομικά πλεονάσματα και στη χρήση ταμειακών διαθεσίμων για αποπληρωμές χρέους.
Αναθεώρηση προς τα πάνω για το ΑΕΠ στην ΕΕ
Συνολικά, η οικονομία της ΕΕ παρουσίασε καλύτερη ανθεκτικότητα από ό,τι αναμενόταν κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2026 και αναμένεται να συνεχίσει να αναπτύσσεται κατά την περίοδο πρόβλεψης, παρά τις ισχυρότερες και πιο επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και τις αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Κομισιόν αναθεωρεί προς τα πάνω την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη της ΕΕ το 2026, στο 1,4%, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με το 2025.
Η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,4% και το 2027 και κατά 1,5% το 2028.
Το ΑΕΠ της ευρωζώνης αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,2% τόσο το τρέχον έτος όσο και το επόμενο, και να αυξηθεί στο 1,3% το 2028.
Πληθωρισμός στην ΕΕ και στην ευρωζώνη
Τον Οκτώβριο, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αυξήθηκε στο 4,0%, από 3,8% τον Σεπτέμβριο.
Αντίθετα, οι πληθωριστικές πιέσεις στις τιμές των μη επεξεργασμένων τροφίμων αναμένεται να ενταθούν βραχυπρόθεσμα και σταδιακά να μετακυλιστούν στις τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων κατά μήκος της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Επιπλέον, το αυξημένο ενεργειακό κόστος αναμένεται να μετακυλιστεί στο συνολικό καλάθι καταναλωτή, προβλέπει η Κομισιόν.
Ωστόσο, οι δευτερογενείς πληθωριστικές επιδράσεις αναμένεται να παραμείνουν περιορισμένες, καθώς οι μισθολογικές αυξήσεις επιβραδύνονται, ενώ τα συνολικά περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων αυξάνονται οριακά.
Συνολικά, ο γενικός πληθωρισμός στην ΕΕ αναμένεται να κορυφωθεί πάνω από το 4% μεταξύ του τέλους του 2026 και των αρχών του 2027.
Ο ετήσιος πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,3% το 2026 και στο 3,2% το 2027, προτού υποχωρήσει στο 2,3% το 2028.
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να ακολουθήσει παρόμοια πορεία.
Όπως και στην προηγούμενη πληθωριστική έξαρση του 2022, τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις υψηλές τιμές των τροφίμων και στην αύξηση των λογαριασμών ενέργειας, καθώς τα συγκεκριμένα βασικά αγαθά αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο ποσοστό της καταναλωτικής τους δαπάνης.
Επενδύσεις και οικονομική δραστηριότητα
Αντίθετα, οι μη οικιστικές κατασκευές, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων επενδύσεων, προβλέπεται να συνεχίσουν να αυξάνονται φέτος, χάρη στην ώθηση που παρέχει ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Recovery and Resilience Facility – RRF). Ωστόσο, η δυναμική αυτή αναμένεται να εξασθενήσει κατά τη διάρκεια του προβλεπόμενου χρονικού ορίζοντα.
Οι επενδύσεις σε εξοπλισμό προβλέπεται να συνεχίσουν να αυξάνονται με ικανοποιητικό ρυθμό φέτος, υποστηριζόμενες και από την ανάκαμψη της μεταποίησης από την άνοιξη, αλλά αναμένεται να επιβραδυνθούν το 2027.
Οι λοιπές επενδύσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν κυρίως άυλα περιουσιακά στοιχεία, αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται σταθερά κατά τη διάρκεια της περιόδου πρόβλεψης, αν και με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τις ΗΠΑ, γεγονός που αντανακλά επίσης τις χαμηλότερες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη στην Ευρώπη.
Συνολικά, ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων αναμένεται να επιβραδυνθεί από 2,6% το 2025 σε ετήσιο μέσο όρο περίπου 1,5% το 2026 και το 2027, προτού παρουσιάσει σταδιακή άνοδο προς το τέλος της περιόδου πρόβλεψης.
Ο συνδυασμός της υποτονικής αύξησης των επενδύσεων και των ισχυρών εταιρικών ισολογισμών οδηγεί στη διατήρηση της υπεροχής της εταιρικής αποταμίευσης έναντι των επενδύσεων, εδραιώνοντας τη θέση των επιχειρήσεων ως καθαρών δανειστών (Πλαίσιο I.5.2).
Αύξηση ανεργίας και ελαστικοποίησης εργασίας στους νέους
Η υπολογιζόμενη ελαστικότητα περίπου 0,25-0,3, χαμηλότερη από τον μακροχρόνιο μέσο όρο που προσεγγίζει το 0,5, υποδηλώνει ότι η οικονομική επέκταση θα συνοδεύεται από μικρότερη αύξηση της απασχόλησης σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Κατά συνέπεια, η κυκλική αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας προβλέπεται να επανέλθει περίπου στο 1%.
Παρά τις δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις, το εργατικό δυναμικό αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται κατά την περίοδο πρόβλεψης, με το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας να ενισχύεται σταδιακά και να φθάνει στο 66,7% έως το τέλος της περιόδου.
Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να παραμείνει κοντά στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ελαφρώς πάνω από το 6%, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου πρόβλεψης.
Ωστόσο, η σταθερότητα του ποσοστού ανεργίας αποκρύπτει την αύξηση της ανεργίας μεταξύ των νεότερων ηλικιακών ομάδων.
Παράλληλα, αυξάνεται το ποσοστό των νέων που εργάζονται λιγότερες ώρες από όσες θα επιθυμούσαν.
Παρότι οι εξελίξεις αυτές υποδηλώνουν την εμφάνιση ορισμένων αδυναμιών στην αγορά εργασίας, είναι ακόμη πρόωρο να διαπιστωθεί εάν συνδέονται με τις πιθανές επιπτώσεις της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση.
Οι μισθοί προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,8% φέτος και κατά 3,7% το επόμενο έτος, ποσοστά οριακά υψηλότερα από εκείνα που είχαν προβλεφθεί την άνοιξη, και να επιβραδυνθούν πιο αισθητά το 2028.
Αυτό συνεπάγεται θετική αύξηση των πραγματικών μισθών κατά τη διάρκεια της περιόδου πρόβλεψης, αν και με ρυθμό χαμηλότερο από την αύξηση της παραγωγικότητας.
Ιδιωτική κατανάλωση και εισόδημα των νοικοκυριών
Κατά την περίοδο πρόβλεψης, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα αναμένεται να αυξηθεί με βραδύτερο ρυθμό σε σχέση με τις εαρινές προβλέψεις, λόγω της σημαντικής αύξησης του κόστους διαβίωσης.
Η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 1,3% φέτος, να υποχωρήσει οριακά στο 1,1% το 2027 και να επανέλθει στο 1,3% το 2028, καθώς η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού θα επιτρέψει ισχυρότερη αύξηση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.
Η πρόβλεψη για την καταναλωτική δαπάνη εξαρτάται επίσης από μια μικρή μείωση του ποσοστού αποταμίευσης των νοικοκυριών, στο 14,1% το 2028, επίπεδο που εξακολουθεί να είναι σημαντικά υψηλότερο από τον προ πανδημίας μέσο όρο, ο οποίος ανερχόταν περίπου στο 12%.
Οι επιδράσεις του πλούτου (wealth effects) διαδραματίζουν οριακό ρόλο στην ενίσχυση της κατανάλωσης (Πλαίσιο I.4.2).
Μετά από προβλεπόμενη αύξηση κατά 1,9% φέτος, η αύξηση της δημόσιας κατανάλωσης αναμένεται να επιβραδυνθεί σε λίγο πάνω από το 1% κατά τα επόμενα δύο έτη.
Εξαγωγές, εισαγωγές και εξωτερικό ισοζύγιο
Μετά την ισχυρή ανάκαμψη του πρώτου εξαμήνου, η αύξηση των εξαγωγών αναμένεται να φθάσει το 3,2% φέτος και το 2,8% το 2027, ποσοστά σημαντικά υψηλότερα από εκείνα που αναμένονταν την άνοιξη.
Το 2028 προβλέπεται να υποχωρήσει στο 2,3%.
Ο ισχυρός παγκόσμιος επενδυτικός κύκλος στην τεχνητή νοημοσύνη και τον εξηλεκτρισμό στηρίζει τις βελτιωμένες προοπτικές των εξαγωγών αγαθών, καθώς ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προμηθεύουν εξοπλισμό ηλεκτρικής ενέργειας, ψύξης και παραγωγής ημιαγωγών.
Οι εισαγωγές αναμένεται επίσης να αυξηθούν, αλλά ο ρυθμός αύξησής τους προβλέπεται να επιβραδυνθεί κατά την περίοδο πρόβλεψης, από 3,5% το 2025 στο 2,3%.
Η σύγκλιση των ρυθμών αύξησης των εξαγωγών και των εισαγωγών συνεπάγεται σχεδόν ουδέτερη συμβολή της καθαρής εξωτερικής ζήτησης στην οικονομική ανάπτυξη από το τρέχον έτος και μετά.
Το εξωτερικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών επηρεάζεται αρνητικά από την επιδείνωση των όρων εμπορίου λόγω της φετινής αύξησης των τιμών της ενέργειας.
Ως αποτέλεσμα, αναμένεται να μειωθεί από 3,5% του ΑΕΠ το 2025 σε 3,1% το 2026, προτού αυξηθεί εκ νέου στο 3,4% έως το 2028.
Το πλεόνασμα των υπηρεσιών, το οποίο ανέρχεται περίπου στο 2% του ΑΕΠ, αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού πλεονάσματος, αν και οι συνολικές εμπορικές ροές αγαθών εξακολουθούν να είναι περίπου διπλάσιες από τις αντίστοιχες των υπηρεσιών.
Δημοσιονομική πολιτική και δημόσιο χρέος
Παρότι η δημοσιονομική πολιτική θα είναι συνολικά ελαφρώς συσταλτική κατά την περίοδο 2027-2028 και τα προσωρινά μέτρα για τον περιορισμό των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων των υψηλών τιμών ενέργειας αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά, οι δαπάνες για τόκους προβλέπεται να αυξάνονται σταθερά.
Ειδικότερα, αναμένεται να αυξηθούν από 1,9% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,4% του ΑΕΠ το 2028, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων δεκαετιών.
Παρά τη σταδιακή αύξηση των δαπανών στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, το συνολικό επίπεδο των δαπανών που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ αναμένεται να μειωθεί το 2027, καθώς ολοκληρώνεται ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).
Η εξέλιξη αυτή συμβάλλει στη συσταλτική δημοσιονομική στάση του 2027.
Οι δημόσιες επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν σταθερές ως ποσοστό του ΑΕΠ, σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενισχυόμενες από τη συνεχιζόμενη αύξηση των αμυντικών δαπανών.
Ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί στην ΕΕ από 82,6% του ΑΕΠ το 2025 σε 85,6% το 2028.
Στην ευρωζώνη, αναμένεται να αυξηθεί από 88,6% του ΑΕΠ το 2025 σε 91,3% το 2028.
Κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές
Οι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές εξακολουθούν να συνδέονται στενά με τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την επίμονα υψηλή αβεβαιότητα.
Παρότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει διαρκέσει περισσότερο από ό,τι αρχικά αναμενόταν, η στρατιωτική δράση έχει περιοριστεί.
Η αβεβαιότητα σχετικά με την εμπορική πολιτική παραμένει επίσης αυξημένη, αν και η ενίσχυση των σχέσεων με εταίρους της ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, θα μπορούσε να αντισταθμίσει εν μέρει τις αρνητικές επιπτώσεις.
Οι χρηματιστηριακές αγορές παραμένουν ευάλωτες σε διόρθωση, εξαιτίας των υψηλών αποτιμήσεων και της συγκέντρωσης της αγοράς, ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μια νέα αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων θα μπορούσε να εντείνει τις δημοσιονομικές πιέσεις και να επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη.
Από την άλλη πλευρά, η ταχύτερη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να ενισχύσει την παραγωγικότητα και τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης, ιδιαίτερα στον ευρωπαϊκό μεταποιητικό τομέα.
Επιπλέον, η ενίσχυση των επενδύσεων στην άμυνα, στις υποδομές και στον εκσυγχρονισμό της βιομηχανίας θα μπορούσε να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα.
Τέλος, τα συχνότερα και εντονότερα ακραία καιρικά φαινόμενα ενδέχεται να εξακολουθήσουν να επιβαρύνουν την παραγωγή και να αυξάνουν τις τιμές, μέσω των απωλειών στην παραγωγή και των ζημιών στα φυσικά περιουσιακά στοιχεία και στις υποδομές.
Η ταχύτερη εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την αντιμετώπιση των χρόνιων εμποδίων στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ θα μπορούσε να απελευθερώσει ισχυρότερες αναπτυξιακές δυνατότητες.
Τέλος, η αποφασιστική πρόοδος της ενεργειακής μετάβασης, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, θα ενίσχυε περαιτέρω την οικονομική ανθεκτικότητα.
























