Θερμότερος από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα αναμένεται να είναι ο φετινός Δεκέμβριος στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, σύμφωνα με μακροπρόθεσμες προγνώσεις που εκδόθηκαν στις αρχές Νοεμβρίου, τις οποίες επικαλείται η μετεωρολογική υπηρεσία ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Όπως προκύπτει από την ανάλυση των διαθέσιμων προγνωστικών σεναρίων, το 82% αυτών συγκλίνει στην εκτίμηση ότι η μέση θερμοκρασία του μήνα θα κινηθεί πάνω από τις κλιματικές τιμές αναφοράς της περιόδου 1993-2016.
Ειδικότερα, η πιθανότητα θετικής θερμοκρασιακής απόκλισης:
- Από 0 έως 1 βαθμό Κελσίου ανέρχεται σε 25%.
- Από 1 έως 2 βαθμούς Κελσίου φτάνει το 31%.
- Πάνω από 2 βαθμούς Κελσίου διαμορφώνεται στο 26%.
- Αντίθετα, η πιθανότητα αρνητικής απόκλισης από τις κανονικές τιμές εκτιμάται σε 11% για θερμοκρασίες χαμηλότερες κατά 0 έως 1 βαθμό και σε 7% για αποκλίσεις μεγαλύτερες του 1 βαθμού. Η μέση τιμή των 400 προγνωστικών σεναρίων αντιστοιχεί σε θετική απόκλιση 1,13°C.
Υψηλότερες θερμοκρασίες σε ολόκληρη την Ευρώπη
Η τάση για θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά επίπεδα δεν περιορίζεται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Θετικές αποκλίσεις άνω των 0,5°C προβλέπονται σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, ενώ στη νότια και νοτιοδυτική Ευρώπη ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και τους 1,75°C.
Σύμφωνα με το ΜΕΤΕΟ, η συγκεκριμένη μακροπρόθεσμη πρόγνωση βασίζεται σε 400 πιθανά σενάρια, τα οποία προέρχονται από οκτώ διεθνή κέντρα πρόγνωσης: το ECMWF (Ευρώπη), το UKMO (Ηνωμένο Βασίλειο), το Meteo-France (Γαλλία), το NCEP (ΗΠΑ), το DWD (Γερμανία), το CMCC (Ιταλία), το JMA (Ιαπωνία) και το BOM (Αυστραλία). Τα δεδομένα παρέχονται μέσω της υπηρεσίας Copernicus Climate Change Service της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ωστόσο, επισημαίνεται από το ΜΕΤΕΟ ότι οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις συνοδεύονται από σημαντική αβεβαιότητα. Στόχος τους είναι να αποτυπώσουν την πιθανή τάση στην εξέλιξη των μέσων καιρικών συνθηκών σε μηνιαία και εποχική κλίμακα και όχι να προβλέψουν με ακρίβεια τον καιρό κάθε ημέρας ή περιοχής.
Οι τοπικές και ημερήσιες θερμοκρασιακές συνθήκες μπορεί, επομένως, να παρουσιάσουν σημαντικές διαφοροποιήσεις από τη μέση απόκλιση που εκτιμάται για έναν ολόκληρο μήνα και μια ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, ανάλογα με τα καιρικά συστήματα που θα επικρατήσουν.
Πώς αξιολογήθηκε η πρόγνωση για τον Οκτώβριο
Στην ίδια ανάλυση εξετάζεται και η επίδοση της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης για τον Οκτώβριο του 2026. Η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση που καταγράφηκε στη Νοτιοανατολική Ευρώπη ήταν -0,26°C, ενώ η μέση τιμή των σεναρίων της πρόγνωσης που είχε εκδοθεί τον Σεπτέμβριο ήταν +1,08°C.
Όπως προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία, η απόκλιση που τελικά παρατηρήθηκε είχε πιθανότητα 13% στο σύνολο των προγνωστικών σεναρίων, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση μεταξύ των πιθανότερων πεδίων τιμών.
Όπως τονίζεται από το ΜΕΤΕΟ, η διαφορά ανάμεσα στην αρχική εκτίμηση και την τελική καταγραφή δεν συνιστά απαραίτητα αποτυχία της μακροπρόθεσμης πρόγνωσης. Όπως επισημαίνεται, η αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία, τις θερμοδυναμικές διεργασίες και τις αλληλεπιδράσεις σε πλανητική κλίμακα επηρεάζει καθοριστικά τη μέση θερμοκρασία ενός μήνα.
Για τον λόγο αυτό, οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις έχουν πιθανοκρατικό χαρακτήρα. Δεν αποτελούν μια συγκεκριμένη εκτίμηση που μπορεί απλώς να χαρακτηριστεί επιτυχής ή αποτυχημένη, αλλά παρουσιάζουν την κατανομή των πιθανοτήτων για διαφορετικά θερμοκρασιακά ενδεχόμενα.
Η αξιολόγηση της αξιοπιστίας και της χρησιμότητάς τους μπορεί να γίνει μόνο μέσα από την εξέταση μεγάλου αριθμού προγνώσεων και την αντίστοιχη στατιστική ανάλυση. Στο πλαίσιο αυτό, έχει προηγηθεί σχετική αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων προγνώσεων για όλους τους μήνες της περιόδου 2020-2024.
