Της Εύας Καλογήρου
ΦΩΤΟ-ΒΙΝΤΕΟ: Λεωνίδας Τζέκας// LarissaPress
Μια εικαστική διαδρομή στον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου, τους φόβους, τις ενοχές και την ανάγκη για προσωπική ελευθερία ξεδιπλώνεται μέσα από την ατομική έκθεση «Homo Lupus» της Ζωής Σεϊτάνη, που φιλοξενείται στο Parco by the River στη Λάρισα, σε επιμέλεια της Ίριδας Κρητικού.
Με κεντρικό σύμβολο τη μορφή του λύκου, η καλλιτέχνιδα επιχειρεί να αναδείξει τις εσωτερικές δυνάμεις που διαμορφώνουν την ανθρώπινη ύπαρξη, αλλά και τους περιορισμούς που συχνά λειτουργούν ως αόρατα δεσμά.
Μέσα από τη ζωγραφική, την κεραμική και διαφορετικές εικαστικές τεχνικές, η Ζωή Σεϊτάνη δημιουργεί έναν προσωπικό καλλιτεχνικό κόσμο, θέτοντας ερωτήματα για τον εγκλωβισμό, την ταυτότητα, τον έλεγχο και την αναζήτηση της λύτρωσης. Άλλωστε, όπως εξηγεί η ίδια, ο λύκος δεν συμβολίζει απαραίτητα το κακό ή τα άγρια ένστικτα, αλλά το Υπερεγώ, τις κοινωνικές επιταγές, τις ενοχές και όλα εκείνα που μας εμποδίζουν να απελευθερωθούμε.
Σε συνέντευξή της στη LarissaPress, η εικαστικός μιλά για την έμπνευση πίσω από την έκθεση, τον συμβολισμό του λύκου, την ανταπόκριση του κοινού, αλλά και τη διαχρονική φράση «Ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος», την οποία θεωρεί ιδιαίτερα επίκαιρη στη σημερινή εποχή.
Τι σας ενέπνευσε να δημιουργήσετε την έκθεση «Homo Lupus» και πώς προέκυψε η επιλογή του συγκεκριμένου τίτλου;
Ανέκαθεν με καθήλωνε η αέναη διαπραγμάτευση ανάμεσα στον άνθρωπο και τις εσωτερικές δυνάμεις που τον διαμορφώνουν και εξερευνούν τα ασαφή όρια ανάμεσα στην ελευθερία και τον έλεγχο, στην ταυτότητα και την μεταμόρφωση. Η έμπνευση κατά κάποιο τρόπο, γεννήθηκε από την ανάγκη να διαχειριστώ αυτό το έντονο συναίσθημα που μου προκαλεί η έννοια του εγκλωβισμού και η ανάγκη για λύτρωση και απόδραση από οτιδήποτε λειτουργεί καταπιεστικά και ασκεί οποιασδήποτε μορφής έλεγχο.
Στο homo lupus παρουσιάζω δουλειά υπό συγκεκριμένη θεματική, των τριών τελευταίων ετών, με τον μεγαλύτερο όγκο έργων να έχουν δημιουργηθεί μέσα στο 2026. Ωστόσο όπως συμβαίνει συνήθως στην καλλιτεχνική διαδικασία δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή που σηματοδοτεί την έναρξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας των έργων για την συγκεκριμένη έκθεση. Αυτό που συνέβη είναι πως κάποια στιγμή και μέσα από πολλή δουλειά, έφτασε η στιγμή που αισθάνθηκα πως το έργο είναι πια ώριμο να βγει προς τα έξω. Ο τίτλος τώρα που εξαρχής ήταν ξεκάθαρο πως θα αναφέρονταν στο δίπολο Εγώ -Υπερεγώ, προέκυψε μέσα από συζήτηση με την αγαπημένη φίλη Αγλαΐα Νάκα, και την ευχαριστώ γι αυτό, καθώς τον θεωρώ ιδιαίτερα ταιριαστό.
Ο λύκος αποτελεί το βασικό σύμβολο της έκθεσης. Τι αντιπροσωπεύει για εσάς και τι θέλετε να αναδείξετε μέσα από τη μορφή του;
Στο επίκεντρο της καλλιτεχνικής μου πρακτικής βρίσκεται η επαναλαμβανόμενη μορφή του λύκου. Για μένα ο λύκος δεν αντιπροσωπεύει τα άγρια ένστικτα και το κακό που κρύβουμε μέσα μας, όπως ίσως θα περίμενε κανείς. Αντίθετα ο λύκος συμβολίζει το Υπερεγώ και τις εσωτερικές δυνάμεις που καθορίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη.
Αντιπροσωπεύει αυτόν τον εσωτερικό διώκτη που κουβαλάμε μέσα μας: τις κοινωνικές επιταγές, τα γονεϊκά πρέπει, τις ενοχές και τους περιορισμούς που μας κατατρέχουν. Ενσαρκώνει ακόμα τον φόβο και την αίσθηση αδυναμίας απέναντι στην ασθένεια και την απώλεια. Δεν πρόκειται για κάποιο εξωτερικό τέρας αλλά για μια παρουσία που κατοικεί μέσα μας και μας συνοδεύει διαρκώς. Είναι όλα εκείνα τα αόρατα δεσμά που δεν μας επιτρέπουν να προχωρήσουμε και να απελευθερωθούμε.
Στα έργα σας συνδυάζετε ζωγραφική και κεραμική. Πώς λειτουργούν αυτές οι δύο διαφορετικές μορφές τέχνης στην αποτύπωση των ιδεών σας;
Τόσο στα ζωγραφικά έργα όσο και στα κεραμικά, επιχειρώ να συγκροτήσω έναν ενιαίο εικαστικό κόσμο, μια προσωπική μυθολογία όπου ο λύκος λειτουργεί ως σταθερός πρωταγωνιστής και φορέας αυτής της υπαρξιακής σύγκρουσης. Τα κεραμικά έργα στο homo lupus λειτουργούν ως συνέχεια της ζωγραφικής επιφάνειας. Επιπρόσθετα, εκτός των κεραμικών έργων και των ζωγραφικών, στην έκθεση υπάρχει το σταμπωτό, η εγκατάσταση, και τα γύψινα τρισδιάστατα στοιχεία ως μεικτή τεχνική στα ζωγραφικά έργα, σε μια διαδικασία διερεύνησης του θέματος σε εύρος υλικών και καλλιτεχνικών πρακτικών.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να πάρει μαζί του ο επισκέπτης φεύγοντας από την έκθεση; Και πόσο επίκαιρη θεωρείτε σήμερα τη φράση «Ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος»;
Κάτι που με έχει συγκινήσει ιδιαίτερα από την ημέρα των εγκαινίων του homo lupus έως και σήμερα είναι η βαθιά σύνδεση του κόσμου που έχει επισκεφθεί την έκθεση, με τα έργα, με το αφήγημα της έκθεσης και τελικά και πολύ ουσιαστικά με αυτό το κάτι βαθύ και εσωτερικό που επιχειρώ να επικοινωνήσω με την έκθεση αυτή. Τολμώ να πω πως θεατές φορτίστηκαν συναισθηματικά και μοιράστηκαν προσωπικές ιστορίες από τους δικούς τους λύκους. Οπότε θα πω πως αυτό που επιθυμώ ο θεατής να πάρει ως μήνυμα από το homo lupus έχει δύο σκέλη. Αρχικά να θέσει στον εαυτό του το ερώτημα ‘πόσο λύκο κρύβω μέσα μου και πότε θα τον ελευθερώσω’. Και στη συνέχεια να έρθει η συνειδητοποίηση πως τα όρια της προσωπικής μας ελευθερίας και την ταυτότητά μας τα ορίζουμε μόνοι μας, μακριά από πάσης φύσεως λύκους.
Όσο για τη φράση ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος, θεωρώ πως είναι εξαιρετικά επίκαιρη στις μέρες μας. Αρκεί μια ματιά στις τρέχουσες γεωπολιτικές συγκρούσεις και τους πολέμους, στον κοινωνικό και οικονομικό ανταγωνισμό και τον ατομικισμό για να διαπιστώσουμε πόσο οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν μετατραπεί σε πεδίο μάχης.
Συνεπώς η φράση αυτή αποτελεί μια διαρκή υπενθύμιση του τι μπορεί να συμβεί, όταν η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη και η παιδεία υποχωρούν εμπρός σε πιο σκοτεινά ένστικτα.
Έως τις 25 Νοεμβρίου η έκθεση στη Λάρισα
Η ατομική εικαστική έκθεση «Homo Lupus» εγκαινιάστηκε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026, στο Parco by the River, στην οδό Αθηνάς 15, στη Λάρισα, και θα διαρκέσει έως τις 25 Νοεμβρίου 2026.
Η έκθεση είναι ανοιχτή για το κοινό καθημερινά, από τις 11:00 έως τις 13:30 και από τις 18:00 έως τις 21:00, με ελεύθερη είσοδο. Την επιμέλεια έχει η Ίρις Κρητικού.
