Μπαράζ απειλών για τοποθέτηση βόμβας σε επιβατικά αεροσκάφη προκάλεσε συναγερμό στις ευρωπαϊκές αρχές, με αποτέλεσμα επτά πτήσεις σε διάφορες χώρες να εκτραπούν ή να υποβληθούν σε εξονυχιστικούς ελέγχους ασφαλείας. Παρά την αναστάτωση που προκλήθηκε στα αεροδρόμια και τις έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη, σε καμία από τις περιπτώσεις δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικοί μηχανισμοί, ενώ μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις τρομοκρατικής δραστηριότητας.
Ανάμεσα στα περιστατικά που κινητοποίησαν τις αρχές ήταν και εκείνο με αεροσκάφος τύπου Airbus A320 της ιρλανδικής αεροπορικής εταιρείας Aer Lingus, το οποίο εκτελούσε την πτήση από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη. Το αεροπλάνο αναγκάστηκε να αλλάξει πορεία την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, έπειτα από απειλή για τοποθέτηση βόμβας στο εσωτερικό του, και κατευθύνθηκε προς την αεροπορική βάση του Εβρέ, στη Νορμανδία.
Σύμφωνα με το BFMTV, η εξέλιξη παρακολουθούνταν σε πραγματικό χρόνο από τις υπηρεσίες του Γάλλου πρωθυπουργού. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της πλατφόρμας FlightRadar, το αεροσκάφος άλλαξε αρχικά πορεία ενώ βρισκόταν πάνω από την περιοχή Εσόν, νότια του Παρισιού. Είχε αναχωρήσει από την ιρλανδική πρωτεύουσα στις 6:25 το πρωί, ενώ στη συνέχεια πραγματοποίησε αρκετούς κύκλους στον αέρα, κινήθηκε προς βορρά και ακολούθως έστριψε ξανά προς νότο, με κατεύθυνση την αεροπορική βάση στη Νορμανδία.
Μάλιστα, γύρω στις 9:45 το πρωί, η συγκεκριμένη πτήση συγκέντρωνε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον παγκοσμίως στην πλατφόρμα FlightRadar, με αρκετές χιλιάδες χρήστες να παρακολουθούν ζωντανά την πορεία της.
Επτά αεροσκάφη στο επίκεντρο των απειλών σε ολόκληρη την Ευρώπη
Οι απειλές αφορούσαν πτήσεις που αναχωρούσαν από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία, τη Δανία, την Πορτογαλία και την Ιταλία, με προορισμούς την Πολωνία, την Ισπανία, την Ιταλία και τη Βουλγαρία. Τέσσερα από τα αεροσκάφη ανήκαν στη Ryanair, ενώ τα υπόλοιπα εκτελούσαν πτήσεις των Wizz Air, LOT και SAS.
Μεταξύ των περιστατικών ήταν δύο πτήσεις που αναχώρησαν από το Ηνωμένο Βασίλειο, μία από το αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου και μία από το Μάντσεστερ. Η Ντάουνινγκ Στριτ χαρακτήρισε τις απειλές «κακόβουλες φάρσες», επισημαίνοντας ότι όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν με ασφάλεια και δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικά.
Πηγή του βρετανικού υπουργείου Μεταφορών ανέφερε ότι οι απειλές ήταν χαμηλής αξιοπιστίας και δεν θεωρούνταν αξιόπιστες, καλώντας τους επιβάτες να μην ανησυχούν. Ωστόσο, οι προειδοποιήσεις προκάλεσαν αναστάτωση στις αεροπορικές μετακινήσεις και οδήγησαν στην έναρξη ερευνών στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι ερευνητές δεν έχουν εντοπίσει μέχρι στιγμής στοιχεία που να υποδεικνύουν ότι πίσω από τις απειλές βρίσκεται κάποιο εχθρικό κράτος. Οι Αρχές εξακολουθούν, ωστόσο, να παρακολουθούν τις εξελίξεις και να ανταλλάσσουν πληροφορίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη.
Έκλεισε προσωρινά αεροδρόμιο στην Πολωνία
Στην Πολωνία, το αεροδρόμιο Μόντλιν, ένα από τα δύο βασικά αεροδρόμια της Βαρσοβίας, έκλεισε προσωρινά μετά την εκτροπή αεροσκάφους προς τις εγκαταστάσεις του λόγω απειλής για βόμβα. Οι πολωνικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι είχαν λάβει προειδοποιήσεις για δύο πτήσεις με προορισμό την πρωτεύουσα.
Το περιστατικό ξεκίνησε με πτήση της πολωνικής αεροπορικής εταιρείας LOT, η οποία είχε αναχωρήσει από το Χίθροου με προορισμό το αεροδρόμιο Σοπέν της Βαρσοβίας. Το Boeing 737 Max εκτράπηκε προς το Μόντλιν, το οποίο βρίσκεται μακρύτερα από την πολωνική πρωτεύουσα, και προσγειώθηκε χωρίς απρόοπτα.
Μετά τον συναγερμό, οι Αρχές έκλεισαν το αεροδρόμιο, ενώ οι επιβάτες απομακρύνθηκαν από το αεροσκάφος και ακολούθησαν έλεγχοι ασφαλείας. «Οι επιβάτες εκκενώθηκαν και το αεροπλάνο υποβλήθηκε σε ελέγχους ασφαλείας. Δεν βρέθηκε τίποτα», δήλωσε στο AFP ο εκπρόσωπος του αεροδρομίου, Άνταμ Σαμπλόφσκι. Όπως πρόσθεσε, το αεροδρόμιο επαναλειτούργησε και οι δραστηριότητές του συνεχίστηκαν κανονικά.
Στο μεταξύ, απειλή για βόμβα δέχθηκε και αεροσκάφος της Scandinavian Airlines, το οποίο εκτελούσε την πτήση από την Κοπεγχάγη προς τη Βαρσοβία. Το αεροπλάνο προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο Σοπέν, όπου πραγματοποιήθηκε έλεγχος ασφαλείας χωρίς να εντοπιστούν εκρηκτικοί μηχανισμοί. Για τις ανάγκες της επιθεώρησης έκλεισε προσωρινά ένα τμήμα του αεροδρομίου.
Συνοδεία μαχητικών για πτήση της Ryanair στη Ρώμη
Στην Ιταλία, δύο αεροσκάφη της Ryanair υποβλήθηκαν σε ελέγχους στο αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο της Ρώμης, έπειτα από πιθανές απειλές για βόμβα, σύμφωνα με την εταιρεία διαχείρισης του αεροδρομίου ADR.
Η πρώτη πτήση είχε αναχωρήσει από τη Λισαβόνα, ενώ η δεύτερη, που εκτελούσε το δρομολόγιο από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη, συνοδεύτηκε από μαχητικά αεροσκάφη της ιταλικής πολεμικής αεροπορίας μέχρι την προσγείωσή της. Το αεροπλάνο προσγειώθηκε με ασφάλεια και δεν αναφέρθηκε ότι εντοπίστηκε κάτι ύποπτο.
Παράλληλα, το υπουργείο Μεταφορών της Βουλγαρίας ανέφερε σε ανακοίνωσή του προς το Reuters ότι απειλές διατυπώθηκαν εναντίον πτήσης της Wizz Air από το Μπέργκαμο και πτήσης της Ryanair από το Δουβλίνο προς τη Σόφια. Και τα δύο αεροσκάφη μετέφεραν περίπου 180 επιβάτες και προσγειώθηκαν με ασφάλεια, χωρίς να εντοπιστούν εκρηκτικοί μηχανισμοί.
Στην Ισπανία, ένα ακόμη αεροσκάφος της Ryanair, το οποίο είχε αναχωρήσει από το Μάντσεστερ με προορισμό τη Μούρθια, υποδέχθηκαν οχήματα έκτακτης ανάγκης κατά την προσγείωσή του, μετά από απειλή για βόμβα. Οι περιφερειακές αρχές της Ισπανίας επιβεβαίωσαν μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ότι δεν βρέθηκαν εκρηκτικά στο αεροσκάφος.
Η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου επιβεβαίωσε ότι η υπηρεσία ασφάλειας αερομεταφορών παρακολουθεί την κατάσταση, διευκρινίζοντας ότι μετά τις απειλές που διατυπώθηκαν σε βάρος πτήσεων αφού είχαν ήδη απογειωθεί δεν εντοπίστηκαν ζητήματα ασφαλείας.
Εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει ένα από τα πιο ισχυρά συστήματα αεροπορικής ασφάλειας παγκοσμίως, με δοκιμασμένες διαδικασίες για την αντιμετώπιση πιθανών απειλών, αλλά και κακόβουλων ψευδών συναγερμών. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι αστυνομικές και οι υπηρεσίες πληροφοριών συνεργάζονται καθημερινά για την προστασία των πολιτών, αξιοποιώντας τα διαθέσιμα μέσα για την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση πιθανών κινδύνων.
Οι προηγούμενες απειλές και οι φόβοι για την ασφάλεια των πτήσεων
Τα διαδοχικά περιστατικά επανέφεραν στο προσκήνιο τις ανησυχίες για την ασφάλεια των αερομεταφορών, οι οποίες είχαν ενταθεί και μετά το πρόσφατο περιστατικό με αεροσκάφος της FlyDubai, όταν συγκυβερνήτης φέρεται να επιχείρησε να ρίξει αεροπλάνο που κατευθυνόταν προς το Τελ Αβίβ.
Παράλληλα, η Ρωσία έχει κατηγορηθεί ότι βρίσκεται πίσω από απειλές για εμπρηστικές επιθέσεις σε εταιρείες μεταφοράς δεμάτων, με τη χρήση εμπορευματικών αεροσκαφών, κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο ετών.
Οι τελευταίες απειλές ήρθαν μία ημέρα μετά από ακόμη ένα περιστατικό, όταν πτήση από το Ηνωμένο Βασίλειο προς τη Βουλγαρία εκτράπηκε τη Δευτέρα, χωρίς, όπως φαίνεται, να υπάρχει πραγματική απειλή.
Την ίδια ώρα, ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ψευδείς απειλές για βόμβες σε αεροσκάφη αποτελούν καθημερινό φαινόμενο. Ο Φίλιπ Μπάουμ, επισκέπτης καθηγητής Αεροπορικής Ασφάλειας στο πανεπιστήμιο του Κόβεντρι, ανέφερε ότι οι περισσότερες προέρχονται από άτομα που θεωρούν αστείο να προκαλούν αναστάτωση ή επιδιώκουν να καθυστερήσουν μια πτήση για κάποιον λόγο.
«Αν ο κλάδος έπρεπε να ανταποκρίνεται σε κάθε ατεκμηρίωτη απειλή, οι πτήσεις θα σταματούσαν», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι τρομοκρατικές οργανώσεις που ενδεχομένως επιθυμούν να τοποθετήσουν βόμβα σε ένα αεροσκάφος δεν προειδοποιούν εκ των προτέρων, αλλά αναλαμβάνουν την ευθύνη μετά τις επιθέσεις.
Ωστόσο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι το γεγονός πως ορισμένα αεροσκάφη αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία υποδηλώνει ότι οι απειλές θεωρήθηκαν συγκεκριμένες και αρκετά αξιόπιστες, ώστε να απαιτείται η ανάλογη αντίδραση των Αρχών.
Σημειώνεται ότι το περιστατικό της Τρίτης με τις απειλές ξεκίνησε από την πτήση της LOT από το Χίθροου προς τη Βαρσοβία, ενώ ακολούθησαν οι υπόλοιπες προειδοποιήσεις σε ευρωπαϊκές πτήσεις.
Μία ημέρα νωρίτερα, πτήση της Wizz Air από το Λονδίνο Λούτον προς τη Σόφια πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση στη Βουδαπέστη, συνοδευόμενη από ουγγρικό μαχητικό αεροσκάφος. Το αεροπλάνο επρόκειτο να αναχωρήσει από το Λούτον στις 8:15 το πρωί της Δευτέρας, ωστόσο εκτράπηκε μετά από απειλή για βόμβα που, σύμφωνα με την αεροπορική εταιρεία, ελήφθη «κατά τη διάρκεια της πτήσης».
Οι αεροπορικές εταιρείες ακολουθούν συγκεκριμένες και ρυθμιζόμενες διαδικασίες για την αξιολόγηση και τη διαχείριση απειλών για τοποθέτηση βόμβας, αν και σχεδόν όλες αποδεικνύονται ψευδείς. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι εταιρείες υποχρεούνται να καταθέτουν αναφορά συμβάντος στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας.
