Μια σημαντική αναγνώριση για την ιστορία, την παράδοση και την πολιτιστική ταυτότητα των Καλαρρυτών Ιωαννίνων αποτελεί η ένταξη του πανηγυριού της Αγίας Παρασκευής στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. Η εξέλιξη αυτή παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε στη Λάρισα, στην έδρα της Περιφέρειας Θεσσαλίας, με πρωτοβουλία του Πανθεσσαλικού Συλλόγου Καλαρρυτινών «Οι Καλαρρύτες».
Η ένταξη αποτελεί επιστέγασμα μιας συλλογικής προσπάθειας, με πρωτοβουλία του Συλλόγου, την επιστημονική υποστήριξη του Λαογραφικού Ιστορικού Μουσείου Λάρισας και τη συνεργασία φορέων και εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας, με στόχο τη διαφύλαξη ενός εθίμου που ενώνει τους Καλαρρυτινούς από γενιά σε γενιά.
Μαρία Γαλλιού: Η παράδοση ως στοιχείο ταυτότητας και ανάπτυξης
Η Χωρική Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Λάρισας Μαρία Γαλλιού υπογράμμισε ότι τα ήθη, τα έθιμα και οι παραδοσιακές τελετουργίες αποτελούν αναπόσπαστα στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού, αποτυπώνοντας τη φυσιογνωμία και την ιστορική διαδρομή κάθε τοπικής κοινωνίας.
«Μέσα από αυτά αναζητούμε τις ρίζες μας και διατηρούμε ζωντανούς τους δεσμούς με το παρελθόν, μεταφέροντας την παράδοσή μας στις επόμενες γενιές», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής σημαντική έκφραση της τοπικής θρησκευτικής παράδοσης και της κοινωνικής συνοχής.
Αναφερόμενη στη στήριξη της Περιφέρειας Θεσσαλίας, τόνισε ότι η ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της περιφερειακής αρχής. «Η πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης της Περιφέρειάς μας, κίνητρο για την προσέλκυση επισκεπτών και τουριστών, αλλά και αφορμή για περαιτέρω δράσεις και πολιτιστικές ανταλλαγές», ανέφερε, συγχαίροντας τον Πανθεσσαλικό Σύλλογο για την πρωτοβουλία και το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας για την επιστημονική συμβολή του.
Η επιστημονική τεκμηρίωση και η πρωτοβουλία του Συλλόγου
Η Διευθύντρια του Λαογραφικού Ιστορικού Μουσείου Λάρισας – Γιώργος και Λένα Γουργιώτη, Φανή Καλοκαιρινού, αναφέρθηκε στην επιστημονική τεκμηρίωση του εθίμου, η οποία περιλάμβανε ιστορική και λαογραφική έρευνα, καταγραφή της τελετουργίας, προφορικές μαρτυρίες και βιωματικές αφηγήσεις των ανθρώπων που διατηρούν την παράδοση. «Η εγγραφή ενός εθίμου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς δεν αποτελεί απλώς μια πράξη επίσημης αναγνώρισης. Είναι μια διαδικασία που συμβάλλει στη διάσωση, την κατανόηση και την ευαισθητοποίηση γύρω από την αξία του», επισήμανε, τονίζοντας τη σημασία της συνεργασίας των μουσείων με τις τοπικές κοινότητες.
Η Πρόεδρος του Πανθεσσαλικού Συλλόγου Καλαρρυτινών «Οι Καλαρρύτες», Κλεοπάτρα Καποδίστρια – Τσαβδαρίδου, αναφέρθηκε στη διετή προσπάθεια για την ένταξη του πανηγυριού, η οποία ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Συλλόγου και τη συνεργασία των συλλόγων Καλαρρυτινών Ιωαννίνων και Αθηνών, της Δημοτικής Κοινότητας και του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων.
Ευχαρίστησε ιδιαίτερα το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας και τη Φανή Καλοκαιρινού για την επιστημονική υποστήριξη, επισημαίνοντας ότι το πανηγύρι, με ιστορικές ρίζες που ανάγονται στον προπροηγούμενο αιώνα, αποτελεί διαχρονικό σημείο συνάντησης των Καλαρρυτινών. «Για εμάς τους Καλαρρυτινούς έχει μεγάλη σημασία, γιατί με το πανηγύρι διατηρούνται η συνοχή και οι δεσμοί μεταξύ των συγχωριανών. Ανταμώνουμε τις μέρες αυτές κοντινοί και μακρινοί φίλοι και συγγενείς και ανανεώνουμε τις φιλίες μας», ανέφερε.
Ένας ζωντανός δεσμός με τον τόπο καταγωγής
Η τοπική σύμβουλος της Δημοτικής Κοινότητας Καλαρρυτών Όλγα Γεροδήμου χαρακτήρισε την ένταξη ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για το χωριό, καθώς αναγνωρίζεται μια ζωντανή παράδοση που διατηρήθηκε χάρη στους ανθρώπους της κοινότητας. Τόνισε ότι το πανηγύρι αποτελεί σημείο συνάντησης και συλλογικής μνήμης για τους Καλαρρυτινούς που ζουν μακριά από τον τόπο καταγωγής τους, αναφερόμενη και στη συμβολή του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων στην προετοιμασία του φακέλου.
Τέλος, η πρώην πρόεδρος του Πανθεσσαλικού Συλλόγου Καλαρρυτινών Όλγα Γκλόνα επισήμανε ότι η πρωτοβουλία για την ένταξη γεννήθηκε από την αγωνία των κτηνοτρόφων να διατηρήσουν ζωντανό το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής. Ευχαρίστησε τη Φανή Καλοκαιρινού, την Περιφέρεια Θεσσαλίας, τη Μαρία Γαλλιού και τον Δήμο Βορείων Τζουμέρκων, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στον πρόεδρο της κοινότητας, Σωτήρη Μπακαγιάννη, για τη διαχρονική φροντίδα του στη διοργάνωση του πανηγυριού.
