Οι κλοπές χαλκού εξελίσσονται σε ιδιαίτερα επικερδή δραστηριότητα για οργανωμένα κυκλώματα, τα οποία διευρύνουν διαρκώς το πεδίο δράσης τους, βάζοντας πλέον στο στόχαστρο όχι μόνο δημόσιες εγκαταστάσεις, αλλά και ιδιωτικές κατοικίες, πολυκατοικίες και κοινόχρηστους χώρους. Η δράση τους βασίζεται σε μια οργανωμένη αλυσίδα τεσσάρων σταδίων: την κατόπτευση και επιλογή των στόχων, την αφαίρεση των μεταλλικών υλικών, την καύση τους για την αποκάλυψη του χαλκού και, τέλος, τη διάθεσή του στην αγορά μέσω επιχειρήσεων ανακύκλωσης μετάλλων (σκραπατζίδικων).
«Το παράδοξο είναι ότι ενώ μέχρι τώρα είχαμε αφαίρεση τέτοιων υλικών συνήθως από δημόσιες εγκαταστάσεις, τώρα βλέπουμε ότι πολλοί εισέρχονται και σε ιδιωτικά σπίτια, σε πολυκατοικίες, σε κλιμακοστάσια», επισημαίνει ο Νίκος Ρήγας, αντιπρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αθηνών, υπογραμμίζοντας ότι «όλα αυτά πηγαίνουν κάπου, γιατί για τους συγκεκριμένους ανθρώπους ο χαλκός είναι άχρηστο υλικό αν δεν μετατραπεί σε χρήματα».
Το μέγεθος της δραστηριότητας αποτυπώνεται στις υποθέσεις που εξιχνίασαν οι αστυνομικές αρχές μέσα στο 2026. Τον Μάιο εξαρθρώθηκε κύκλωμα που είχε διαπράξει 561 κλοπές χαλκού, με το άμεσο οικονομικό όφελος να ξεπερνά τις 890.000 ευρώ, ενώ συνελήφθησαν 25 άτομα. Τον Οκτώβριο, σε δεύτερη υπόθεση, δράστες αφαίρεσαν καλώδια χαλκού συνολικού μήκους 25 χιλιομέτρων από εργοστάσιο στην Παιανία, με την αξία των κλοπιμαίων να υπερβαίνει το ένα εκατομμύριο ευρώ. Για την υπόθεση συνελήφθησαν 19 άτομα. Παράλληλα, πολυάριθμες είναι και οι μικρότερης έκτασης κλοπές, που συνθέτουν μια ευρύτερη εικόνα συστηματικής αφαίρεσης μετάλλων.
Ιδιαίτερη διάσταση στην αντιμετώπιση του φαινομένου δίνει και η τεχνική διαδικασία επεξεργασίας του χαλκού. Όπως εξηγεί ο Παναγιώτης Καρύδης, καθηγητής Αντισεισμικής Τεχνολογίας, «υπάρχει κάποιο χυτήριο που για να λιώσει τον χαλκό χρειάζεται να πας στους 1.000, 1.100, 1.050 βαθμούς Κελσίου. Δεν είναι απλό το πράγμα, δηλαδή λίγα είναι τα εργαστήρια τα οποία μπορούν να κάνουν αυτή τη χύτευση». Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό θα μπορούσε να διευκολύνει τον εντοπισμό των κυκλωμάτων, καθώς περιορισμένος είναι ο αριθμός των εγκαταστάσεων που διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό.
Στο στόχαστρο των δραστών βρίσκονται μετασχηματιστές, καλώδια ηλεκτροδότησης, σιδηροδρομικές εγκαταστάσεις, αλλά και εργοτάξια. Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στην οικονομική ζημιά που προκαλείται από την απώλεια των υλικών. Η αφαίρεση χαλκού από κρίσιμες υποδομές μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες σε δίκτυα ηλεκτροδότησης και μεταφορών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις δημιουργεί και άμεσους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή.
