Τη δυνατότητα, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, να γίνει άμεσα και σε πραγματικό χρόνο καταγραφή και ανάλυση των δεδομένων σε μία φυσική καταστροφή, ώστε να ληφθούν επί τόπου αποτελεσματικές αποφάσεις και έτσι να αυξηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό η πιθανότητα να σωθούν ανθρώπινες ζωές αλλά και να είναι μικρότερες οι ζημιές, δίνει το ερευνητικό έργο Horizon Europe ΤΕΜΑ, η τελευταία πιλοτική εφαρμογή του οποίου ολοκληρώθηκε στο Μαντούδι της Εύβοιας.
Όπως αναφέρει στο ethnos.gr ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου και κύριος ερευνητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), Ιωάννης Πήτας, πρόκειται για καινοτόμο σύστημα διαχείρισης και ανάλυσης των δεδομένων φυσικών καταστροφών (δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών) σε πραγματικό χρόνο με μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης. Είναι τετραετές έργο, με 19 εταίρους από διάφορες χώρες της Ευρώπης και συντονιστή το ΑΠΘ.
Ο προϋπολογισμός του ανήλθε σε 11,4 εκατομμύρια ευρώ και βρίσκεται σε τελικό στάδιο, αφού ολοκληρώνεται μέσα στο Νοέμβριο.
Οκτώ πιλοτικές δοκιμές σε τέσσερις χώρες
Κατά τον κ. Πήτα, έγιναν με επιτυχία οκτώ πιλοτικές δοκιμές της ψηφιακής πλατφόρμας σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες, από δύο σε Ελλάδα (Μαντούδι), Ιταλία, Γερμανία και Φινλανδία.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας πιλοτικής δοκιμής στο Μαντούδι, στις 21 Οκτωβρίου, παρουσιάστηκε ένα ρεαλιστικό υβριδικό σενάριο προσομοίωσης της καταστροφικής πλημμύρας «Elias» (που έγινε τον Σεπτέμβριο του 2023), σε συνδυασμό με πρόσφατο βιντεοσκοπημένο υλικό από μη επανδρωμένα σκάφη από τις πλημμύρες που σημειώθηκαν πριν από λίγες μέρες στην περιοχή. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν, πώς το σύστημα επεξεργάζεται πραγματικά δεδομένα στο πεδίο, πώς εντοπίζει άμεσα σημεία υπερχείλισης ποταμών της περιοχής και πώς μπορούν να χαρτογραφηθούν άμεσα κρίσιμες υποδομές, εγκλωβισμένα οχήματα καθώς και πολίτες σε κίνδυνο. Οι δύο πιλοτικές δοκιμές σε κάθε χώρα έγιναν στην ίδια περιοχή, ώστε να διορθωθούν, τα όποια λάθη εντοπίστηκαν.
«Το πρόγραμμα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, όταν βρίσκονται σε εξέλιξη ή ακόμα και όταν υπάρχουν πολλές πιθανότητες να συμβούν φυσικές καταστροφές. Το πρόγραμμα ενσωματώνει αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, με σκοπό τη γρήγορη ανάλυση δεδομένων από μετεωρολογικούς σταθμούς, για παράδειγμα να δούμε την κατεύθυνση και την ταχύτητα του αέρα, από δορυφόρους, εικόνες από drones αλλά και από πληροφορίες και φωτογραφίες από social media. Οι πληροφορίες από τα τελευταία είναι πολύ σημαντικές, διότι οι πυροσβέστες και η πολιτική προστασία δεν μπορούν να βρίσκονται παντού, όμως, μπορεί να υπάρχουν πολίτες σε πάρα πολλά σημεία που βρίσκονται σε κίνδυνο. Το πρόγραμμα επεξεργάζεται όλα τα δεδομένα και έχει μία συνολική εικόνα. Αμέσως γίνεται μοντελοποίηση μέσω τεχνητής νοημοσύνης σε πραγματικό χρόνο, ώστε να φύγει με εύπεπτο τρόπο η κάθε πληροφορία προς την αρμόδια υπηρεσία που επιχειρεί σε μία φυσική καταστροφή. Δεν πηγαίνουν όλες οι πληροφορίες σε όλες τις υπηρεσίες αλλά αυτές που τις αφορούν και τις χρειάζονται, για να ενεργήσουν αποτελεσματικά. Και όλα αυτά γίνονται σε πραγματικό χρόνο», λέει στο ethnos.gr ο κ. Πήτας.
Ο ίδιος σημειώνει ακόμα ότι στόχος είναι οι περιοχές που πραγματικά κινδυνεύουν, ώστε άμεσα να εφαρμοστεί ένα αποτελεσματικό σχέδιο εκκένωσής τους.
«Με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης προτεραιοποιούνται στοιχεία και γίνονται οι απαραίτητες δράσεις. Έτσι, δεν χρειάζεται, για παράδειγμα, να στέλνονται μηνύματα μέσω του 112 σε μία τεράστια έκταση», τονίζει ο κ. Πήτας.
Το επόμενο βήμα για τη χρήση του στην πράξη
Κατά τον επιστημονικό υπεύθυνο του έργου, έχουν γίνει ενέργειες, ώστε να χρησιμοποιηθεί στην πράξη από τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας. Ωστόσο, για να γίνει αυτό, θα πρέπει να πάρει τα αποτελέσματα (το λογισμικό) του έργου εταιρεία, να τα μετατρέψει σε προϊόν και μετά να συνεργαστεί με την Πολιτεία.
«Υπάρχει μία δυστοκία στον τομέα αυτόν στην Ευρώπη, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ. Από την πλευρά μας έχουμε κάνει τα πλάνα μας, ώστε να αναλάβει το έργο κάποια εταιρεία. Το Δημόσιο, σε παγκόσμιο επίπεδο, συνήθως δεν αναλαμβάνει τέτοιες ενέργειες. Αν και θα μπορούσε να εμπλακεί ουσιαστικά, το Δημόσιο προτιμάει να πάρει το προϊόν από εταιρείες», καταλήγει ο κ. Πήτας.
