Δεκαέξι χρόνια μετά τις πρώτες απαλλοτριώσεις και εννέα χρόνια μετά την απόφαση του Εφετείου Λάρισας που καθόρισε την αποζημίωσή τους στα 3.000 ευρώ ανά στρέμμα, περίπου 300 οικογένειες στο Στεφανοβίκειο, τον Ριζόμυλο και τα Κανάλια Μαγνησίας εξακολουθούν να παραμένουν σε ομηρία αναμένοντας να πάρουν από το Δημόσιο τα χρήματα που δικαιούνται για τα χωράφια τους.
Ωστόσο, παρά τη μακρόχρονη αναμονή, την αλλαγή πέντε κυβερνήσεων και περίπου 10 υπουργών, οι δικαιούχοι φαίνεται πως θα χρειαστεί να περιμένουν για ακόμα 1,5 χρόνο, καθώς η προσφυγή του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών στον Άρειο Πάγο και η συζήτηση της αναίρεσης έχει προσδιοριστεί για τις 5 Μαΐου 2028.
Μέχρι τότε, οι ιδιοκτήτες, οι οποίοι έχουν στο μεταξύ χτυπηθεί και από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias, καλούνται να εισπράξουν μόλις 900 ευρώ ανά στρέμμα, αντί των 3.000 ευρώ που είχε ορίσει το Εφετείο, με τους ίδιους να υπογραμμίζουν ότι το ποσό αυτό δεν καλύπτει ούτε την απώλεια εισοδήματος που έχουν υποστεί όλα αυτά τα χρόνια, πόσο μάλλον την αξία των εκτάσεων που στερήθηκαν.
Στη Βουλή η «ομηρία» των 300 οικογενειών
Η υπόθεση έφτασε στη Βουλή, με τον βουλευτή Μαγνησίας της ΝΔ, Χρήστο Μπουκώρο να ζητά κυβερνητική παρέμβαση για να δοθεί τέλος στην πολυετή εκκρεμότητα: «Εδώ έχουμε την κατάργηση κάθε έννοιας καλόπιστης διοίκησης προς τον διοικούμενο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μπουκώρος.
Υπενθυμίζεται ότι οι απαλλοτριώσεις είχαν προχωρήσει για την κατασκευή των δικτύων άρδευσης της λίμνης Κάρλας, η οποία αποφασίστηκε να μετατραπεί εκ νέου σε λίμνη με τις προσπάθειες επανασύστασης να ξεκινούν το 2010 ύστερα από την αποξήρανσή της για σχεδόν μισό αιώνα. Για τον σκοπό αυτό το Δημόσιο είχε προχωρήσει σε αναγκαστικές απαλλοτριώσεις. Η αρχική προσωρινή τιμή αποζημίωσης των ιδιοκτητών καθορίστηκε το 2013 με απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λάρισας, ενώ τον Οκτώβριο του 2014 πραγματοποιήθηκαν παρακαταθέσεις συνολικού ύψους περίπου 418.000 ευρώ στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και στον Δικηγορικό Σύλλογο Βόλου, για τις αποζημιώσεις των ακινήτων και την κάλυψη των σχετικών δικηγορικών αμοιβών και δικαστικών εξόδων.
«18 ολόκληρα χρόνια για 10.000 και 20.000 ευρώ»
Η οριστική τιμή μονάδας καθορίστηκε το 2019 με απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας, στα 3.000 ευρώ ανά στρέμμα, χωρίς όμως – όπως αποδείχτηκε – να βάζει τέλος στην ομηρία των ιδιοκτητών καθώς το Ελληνικό Δημόσιο άσκησε αναίρεση στον Άρειο Πάγο: «Το 2010 τους απαλλοτρίωσαν τα χωράφια, το 2019 πήραν απόφαση, το 2028 θα συνεδριάσει, θα εξετάσει ο Άρειος Πάγος την αναίρεση. Δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια!», ανέφερε ο κ. Μπουκώρος, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται για αποζημιώσεις εκατομμυρίων, αλλά για ποσά με ουσιαστική σημασία για τα νοικοκυριά. Όπως είπε, οι εκτάσεις που απαλλοτριώθηκαν ήταν συνήθως από τρία έως δέκα στρέμματα, με τις αποζημιώσεις να κυμαίνονται περίπου από 10.000 έως 30.000 ευρώ.
«Δεν ξέρω πώς η ικανοποίηση αυτών των ανθρώπων πλήττει τα συμφέροντα του Δημοσίου», σημείωσε, ζητώντας να εξεταστεί το θέμα σε κυβερνητικό επίπεδο. Ο ίδιος μάλιστα έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στις νεότερες απαλλοτριώσεις του 2025, για τις οποίες, όπως σημείωσε, η τιμή μονάδας ανέρχεται σε 4.000 ευρώ ανά στρέμμα, ρωτώντας πώς δικαιολογείται η συνεχιζόμενη δικαστική διαμάχη για τη χαμηλότερη τιμή των 3.000 ευρώ ανά στρέμμα που έχει ήδη καθορίσει το Εφετείο για τις παλαιότερες απαλλοτριώσεις: «Πρέπει αυτό το νομοθετικό πλαίσιο να αλλάξει. Δεν μπορούμε μικροαγρότες και μεσαίους αγρότες να τους καθυστερούμε δεκαοκτώ χρόνια να λάβουν τα 10.000, τα 20.000 και το πολύ τα 30.000, τα οποία είναι πολύ σημαντικά για τον οικογενειακό τους προγραμματισμό, προϋπολογισμό και για τον επαγγελματικό τους προγραμματισμό», σημείωσε.
Αμετακίνητο το υπουργείο Υποδομών
Από την πλευρά του, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας δεν άφησε περιθώρια αλλαγών. Αναφέρθηκε στο θεσμικό πλαίσιο των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων, επισημαίνοντας ότι η αποζημίωση πρέπει να είναι πλήρης και να ανταποκρίνεται στην αξία του ακινήτου, ενώ ο προσδιορισμός της ανήκει στα αρμόδια δικαστήρια. Εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους το Δημόσιο άσκησε αναίρεση κατά της απόφασης του Εφετείου, ανέφερε: «Προφανώς επιδιώκεται ο επαναπροσδιορισμός οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης, καθώς η οριστική τιμή μονάδας, όπως προσδιορίστηκε από το τριμελές Εφετείο Λάρισας, αποκλίνει σημαντικά από την τιμή που είχε υποστηρίξει το Δημόσιο, βάσει της έκθεσης προεκτίμησης».
Ο υπουργός πρόσθεσε ότι το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους χειρίζεται την εκκρεμή αίτηση αναίρεσης στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες, ενώ διαβεβαίωσε ότι η τελική κρίση της Δικαιοσύνης θα γίνει σεβαστή, υπογραμμίζοντας ότι το Δημόσιο οφείλει να προασπίζει το δημόσιο συμφέρον, σημειώνοντας ότι στόχος είναι να υπάρξει τελική κατάληξη χωρίς να παραμένουν εκκρεμότητες και παράπονα από καμία πλευρά.
