Χωρίς ξεκάθαρο νικητή εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν οι βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ, καθώς οι δύο βασικοί πολιτικοί συνασπισμοί δίνουν μάχη στήθος με στήθος.Η συμμαχία δεξιάς-άκρας δεξιάς υπό τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και αυτή της αντιπολίτευσης υπό τον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ φέρονται πλέον να είναι απόλυτα ισόπαλες μετά τις βουλευτικές έδρες που διεξήχθησαν χθες Τρίτη στο Ισραήλ, με καθεμιά τους να εξασφαλίζει 51 έδρες, σύμφωνα με νέες δημοσκοπήσεις εξόδου από τα εκλογικά τμήματα, οι οποίες μεταδόθηκαν από τηλεοπτικά δίκτυα κατά τη διάρκεια της νύχτας της Τρίτης προς Τετάρτη.
Τα στοιχεία των exit polls που μεταδόθηκαν από το Κανάλι 11 και το Κανάλι 13 θέλουν τα στρατόπεδα απόλυτα ισόπαλα. Νωρίτερα, δημοσκόπηση εξόδου από τα εκλογικά τμήματα που μεταδόθηκε από το Κανάλι 12 έφερε τη συμμαχία του κ. Άιζενκοτ να έχει βραχύ προβάδισμα, να εξασφαλίζει 52 έδρες, έναντι 50 αυτής του αντιπάλου του.
Κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν πλησιάζει τις 61 έδρες που απαιτούνται για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία στην Κνέσετ, η οποία αριθμεί συνολικά 120 μέλη. Το αποτέλεσμα ανοίγει έναν κύκλο διαπραγματεύσεων, με τέσσερα βασικά σενάρια να βρίσκονται στο προσκήνιο για την επόμενη ημέρα της ισραηλινής πολιτικής σκηνής.
1. Κυβέρνηση συνεργασίας με αναζήτηση νέων συμμάχων
Μετά την επίσημη ανακήρυξη των αποτελεσμάτων, τις επόμενες ημέρες, ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, θα αναθέσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον υποψήφιο που θα κρίνει ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσει τη στήριξη τουλάχιστον 61 βουλευτών.
Θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις, οι οποίες ενδέχεται να αποδειχθούν μακρές και δύσκολες. Μετά τις εκλογές του 2022, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου χρειάστηκε 58 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας.
Παρότι το Λικούντ του Νετανιάχου αναμένεται και πάλι να αναδειχθεί πρώτο κόμμα σε αριθμό εδρών, με 24 έως 25 έδρες σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο απερχόμενος πρωθυπουργός ενδέχεται να δυσκολευτεί να βρει νέους συμμάχους πέρα από τα ακροδεξιά και υπερορθόδοξα κόμματα που ήδη τον στηρίζουν.
Αντίθετα, ο συνασπισμός του Άιζενκοτ θα μπορούσε να αναζητήσει υποστήριξη είτε μέσω αποσκιρτήσεων βουλευτών από το στρατόπεδο Νετανιάχου είτε μέσω των αραβικών κομμάτων.
Οι δύο αραβικές παρατάξεις αναμένεται, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις εξόδου από τις κάλπες, να καταγράψουν υψηλή κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για συνολικά 17 έως 18 έδρες.
Οι πολιτικές ανατροπές, οι αποσκιρτήσεις και οι απρόβλεπτες συμμαχίες αποτελούν γνώριμα στοιχεία της ισραηλινής πολιτικής ιστορίας, με αποτέλεσμα ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης συνεργασίας να παραμένει ανοιχτό ενδεχόμενο.
2. Κυβέρνηση μειοψηφίας με ρυθμιστές τα αραβικά κόμματα
Εάν κανένας από τους δύο βασικούς συνασπισμούς δεν καταφέρει να εξασφαλίσει τις 61 έδρες, μια άλλη πιθανότητα είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία θα εξασφαλίζει κοινοβουλευτική στήριξη κατά περίπτωση.
Σε αυτό το σενάριο, τα αραβικά κόμματα θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.
Η παράταξη Ραμ του Μανσούρ Αμπάς, στην οποία αποδίδονται έως και επτά έδρες, έχει εκφράσει επανειλημμένα την πρόθεσή της να συνεργαστεί με τον συνασπισμό του Άιζενκοτ. Παράλληλα, η Ενωμένη Λίστα έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να προσφέρει κοινοβουλευτική στήριξη σε οποιοδήποτε σχήμα επιδιώξει την απομάκρυνση του Νετανιάχου από την εξουσία.
Ωστόσο, βασικά στελέχη της αντιπολίτευσης εμφανίστηκαν επιφυλακτικά κατά την προεκλογική περίοδο ως προς το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συνεργασίας, λόγω της αντίδρασης σημαντικού τμήματος του εβραϊκού εκλογικού σώματος στη συνεργασία με αραβικές παρατάξεις.
Ο Νετανιάχου αξιοποίησε το ζήτημα στην προεκλογική του εκστρατεία, καταγγέλλοντας την πιθανή συνεργασία του αντιπάλου του με αραβικά κόμματα και παρουσιάζοντάς την ως συμμαχία της «αριστεράς και των Αδελφών Μουσουλμάνων». Υποστήριξε, μάλιστα, ότι μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε απειλή για την ίδια την επιβίωση του Ισραήλ.
3. Κυβέρνηση εθνικής ενότητας παρά την πολιτική πόλωση
Ένα τρίτο σενάριο είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης εθνικής ενότητας, αν και οι βαθιές πολιτικές αντιπαραθέσεις στο Ισραήλ καθιστούν μια τέτοια εξέλιξη δύσκολη.
Ορισμένοι σχολιαστές αναφέρονται στο ενδεχόμενο συνεργασίας μεταξύ των λεγόμενων «σιωνιστικών» κομμάτων, χωρίς τη συμμετοχή των αραβικών παρατάξεων και των υπερορθόδοξων εβραϊκών κομμάτων.
Δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε στα μέσα Οκτωβρίου έδειξε ότι το 55% των Ισραηλινών θα προτιμούσε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας από την προκήρυξη νέων εκλογών, εφόσον δεν προέκυπτε σαφής νικητής.
Υπάρχει, άλλωστε, προηγούμενο ανάλογης συμφωνίας. Το 2020, ο Νετανιάχου και ο κεντρώος Μπένι Γκαντς συμφώνησαν να μοιραστούν την εξουσία, προβλέποντας εναλλαγή στο αξίωμα του πρωθυπουργού, έπειτα από τρεις εκλογικές αναμετρήσεις σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους. Η συμφωνία, ωστόσο, κατέρρευσε πριν συμπληρωθεί χρόνος, οδηγώντας τη χώρα σε νέα εκλογική διαδικασία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών, ο πρόεδρος Χέρτσογκ επιχείρησε παρασκηνιακά να προωθήσει μια προσέγγιση μεταξύ του Νετανιάχου και του Άιζενκοτ, προκειμένου να αποτραπεί νέα περίοδος πολιτικής παράλυσης.
Παρά τις σχετικές πιέσεις, και τα δύο βασικά στρατόπεδα απορρίπτουν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συνεργασίας. Ιδιαίτερα η αντιπολίτευση είχε παρουσιάσει την εκλογική αναμέτρηση ως μια κρίσιμη δοκιμασία για την απομάκρυνση του απερχόμενου πρωθυπουργού από την εξουσία.
4. Πολιτικό αδιέξοδο και νέες εκλογές
Εάν κανένας υποψήφιος δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, η χώρα ενδέχεται να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες.
Το Ισραήλ έχει βιώσει ανάλογη πολιτική αστάθεια στο παρελθόν. Από τον Απρίλιο του 2019 έως τον Μάρτιο του 2021 πραγματοποιήθηκαν τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις, καθώς τα πολιτικά κόμματα αδυνατούσαν να συμφωνήσουν σε μια βιώσιμη κυβερνητική λύση.
Ο υποψήφιος που θα λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον πρόεδρο Χέρτσογκ θα έχει αρχικά 28 ημέρες στη διάθεσή του, με δυνατότητα παράτασης κατά 14 ημέρες. Εάν αποτύχει, προβλέπονται πρόσθετες διαδικασίες, πριν από το ενδεχόμενο νέας διάλυσης της Κνέσετ και προκήρυξης εκλογών.
Μια νέα προεκλογική εκστρατεία θα μπορούσε να επιτείνει την πολιτική αστάθεια σε μια χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023 και των περιφερειακών πολέμων.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο και να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει στην πρωθυπουργία.
