Ένα από τα τρία ψηφιδωτά που δημιούργησε ο Γρηγόρης Καλαγιάς από την Μελιβοία της Αγιάς με πρωτογενές υλικό από τους τόπους όπου γράφτηκαν οι ιστορίες της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, αναμένεται να ταξιδέψει από την περιοχή της Αγιάς για τη Νέα Υόρκη. Τα ψηφιδωτά φτιάχτηκαν με αφορμή την συμπλήρωση 200 χρόνων από την επέτειο της Εθνεγερσίας του 1821, όπως ανέφερε ο δημιουργός τους, μιλώντας στην ΕΡΤ Λάρισας. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό όμως των συγκεκριμένων δημιουργιών είναι ότι έχουν φτιαχτεί με πρωτογενές υλικό από τα ιστορικά σημεία που σημάδεψαν την Ελληνική επανάσταση, όπως ο Ζάλογγος, τα Σάλωνα, τα Ψαρρά και άλλες περιοχές της Ελλάδας.
Ο κ. Καλαγιάς άρχισε από το 2018 να συγκεντρώνει υλικό για τα ψηφιδωτά που ήθελε να δημιουργήσει με αφορμή την συμπλήρωση των 200 χρόνων από την Ελληνική επανάσταση. Για το νησί των Ψαρών μάλιστα επικοινώνησε με τη δημοτική αρχή της περιοχής για να του αποσταλεί υλικό από την περιοχή για να δουλέψει το ψηφιδωτό. Δημιούργησε τρία έργα, εκ των οποίων τα δύο, τον χορό του Ζαλλόγου και την πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας από τον Κανάρη, τα δώρισε στον Πύργο της Τήνου. Το τρίτο έργο που αφορά την άλωση των Σαλώνων αναμένεται να αναχωρήσει για τη Νέα Υόρκη στις αμέσως επόμενες ημέρες.
Όπως ανέφερε στην ΕΡΤ Λάρισας ο κ. Καλαγιάς “χρησιμοποιήθηκαν αναρίθμητες μικρές ψηφίδες, μαζεμένες από ιστορικούς τόπους όπου δόθηκαν οι μεγάλες μάχες του Αγώνα: Χίος, Ψαρά, Τρίπολη, Ζάλογγο, Σούλι, Σάλωνα. Η αρχική σκέψη ήταν να χαριστούν τρία ψηφιδωτά σε μουσεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ως ελάχιστος φόρος τιμής, ώστε ο επισκέπτης να μπορεί όχι μόνο να δει, αλλά και να αγγίξει τον πίνακα, αγγίζοντας ταυτόχρονα τις ίδιες τις πέτρες πάνω στις οποίες πάτησαν και θυσιάστηκαν οι Έλληνες για τη δική μας ελευθερία”.
Το ψηφιδωτό με την καταστροφή στα Σάλωνα δημιουργήθηκε το 2021 και αποτελεί απόδοση του πίνακα του Λουί Ντυπρέ (Louis Dupré), που απεικονίζει τον Νικόλαο Μητρόπουλο να υψώνει τη σημαία στα Σάλωνα. “Σε λίγες μέρες θα βρίσκεται στην Ομοσπονδία Ελληνικών Σωματείων Μείζονος Νέας Υόρκης, το Διοικητικό Συμβούλιο της οποίας αποδέχθηκε ομόφωνα τη δωρεά μου, και τους ευχαριστώ θερμά γι’ αυτό. Θα τοποθετηθεί στο STATHAKION CULTURAL CENTER N.Y.“, είπε ο κ. Καλαγιάς, ο οποίος έθεσε και μία ακόμη παράμετρο που έχει σχέση με την παραλαβή του ψηφιδωτού. Τη δωρεά του θα την παραλάβει ο ταμίας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Νέας Υόρκης, Σταύρος Μπλέτσας, ο οποίος έλκει επίσης την καταγωγή του από την Μελιβοία. Ο ίδιος, όπως εξήγησε ο κ. Καλαγιάς, ήταν ένας από τους τέσσερις που έπρεπε να εγκρίνουν αυτό το έργο, χωρίς να γνωρίζει τον δημιουργό του και τον τόπο καταγωγής του. Ο ταμίας της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Νέας Υόρκης δήλωσε ιδιαίτερα περήφανος που το έργο αυτό δημιουργήθηκε από έναν Μελιβιώτη και θα τοποθετηθεί στο Σταθάκειο Κέντρο, στην άλλη άκρη της γης, στην Αστόρια της Νέας Υόρκης, από έναν άλλο Μελιβιώτη.
