Ενόψει Black Friday, Cyber Monday και βεβαίως Χριστουγέννων, το «timing» για την επιβολή ενός επιπλέον τέλους στα εισαγόμενα αγαθά στην ΕΕ από τρίτες χώρες, μοιάζει ιδανικό. Έτσι από την επόμενη Τρίτη, 1 Νοεμβρίου, οι Βρυξέλλες αποφάσισαν να προσθέσουν ένα ακόμα τέλος στον ευρωπαϊκό φόρο των 3 ευρώ για τα «μικρά δέματα», που επιβάλλεται από τον Ιούλιο σε εισαγόμενα δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ.
Πρόκειται για το «τέλος ταξινόμησης» 2 ευρώ, που θα επιβάλλεται στα δέματα που εισάγονται στις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τρίτες χώρες και θα προστεθεί στον ευρωπαϊκό φόρο 3 ευρώ για τα μικρά εισαγόμενα δέματα, που ισχύει από τον περασμένο Ιούλιο. Σκοπός του τέλους είναι «να ενισχυθεί η προσπάθεια της Ευρώπης να αντιμετωπίσει την πλημμυρίδα των προϊόντων που αγοράζονται διαδικτυακά και εισάγονται κυρίως από την Κίνα», όπως δίχως περιστροφές σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP).
ΕΕ: Πώς θα επιβληθούν τα τέλη
Τα τέλη θα επιβάλλονται από την 1η Νοεμβρίου 2026 σε όλες τις αποστολές από χώρες εκτός ΕΕ οι οποίες πραγματοποιούνται στο πλαίσιο «πωλήσεων εξ αποστάσεως», ανεξάρτητα από την αξία των παραγγελθέντων ειδών. Καθορίστηκαν στα 2 ευρώ και θα προστίθενται στον φόρο των 3 ευρώ, που επιβάλλεται από τον Ιούλιο σε εισαγόμενα δέματα με αγαθά αξίας μικρότερης των 150 ευρώ.
Όπως ακριβώς και ο φόρος που ισχύει ήδη, τα τέλη θα καταβάλλονται για κάθε κατηγορία ειδών που περιέχονται στο ίδιο δέμα. Για παράδειγμα, εάν μια αποστολή περιέχει είκοσι ανοιχτήρια μπουκαλιών, θα επιβαρύνεται με τέλος 2 ευρώ. Εάν ένα δέμα περιέχει τρία ανοιχτήρια, τέσσερα μπλουζάκια και δύο ζώνες, η επιβάρυνση θα φθάνει τα 6 ευρώ, στο δέμα βρίσκει κανείς τρεις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων.
«Αυτός ο κάπως αδικαιολόγητος υπολογισμός σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο τα εισαγόμενα προϊόντα δηλώνονται στο τελωνείο», παρατηρεί το AFP.
Ποιος θα πληρώσει τελικά;
Όπως και με τον φόρο στα μικρά δέματα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία ορίζει ότι τα τέλη πρέπει να καταβάλλουν οι διαδικτυακές πλατφόρμες, οι πωλητές ή οι όποιοι μεσάζοντες, μεταφορείς και λοιποί εμπλακούν στη συναλλαγή. Όλοι αυτοί, βέβαια, διατηρούν τη δυνατότητα να μετακυλίσουν την επιβάρυνση στον τελικό καταναλωτή κατά την πληρωμή της παραγγελίας του.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουν ενημερωθεί εκ των προτέρων οι καταναλωτές για την επιβάρυνση. Όπως υπογράμμισε τη Δευτέρα σε ανακοίνωσή του ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Καταναλωτών (BEUC), «αυτά τα τέλη δεν πρέπει να τα απαιτούν εκ των υστέρων από ανυποψίαστους αγοραστές οι εταιρείες ταχυδρομικών υπηρεσιών ή οι εταιρείες παράδοσης των προϊόντων».
Όπως σημειώνει το AFP, «το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτών προειδοποίησε τον Οκτώβριο για απόπειρες απάτης στην παράδοση του αγαθού από κάποιον διανομέα που απαιτεί επιπλέον χρήματα από τον καταναλωτή κατά την την παραλαβή του δέματος». Το Κέντρο Καταναλωτών θεωρεί ότι παράνομες απαιτήσεις μπορούν να έχουν κάποιοι και μετά την επιβολή των νεων τελών.
Shein, Temu και λοιποί
Στόχος του μέτρου είναι να χρηματοδοτηθεί αποτελεσματικότερα η ενίσχυση των τελωνειακών ελέγχων, έπειτα από την εκτίναξη των εισροών στην ΕΕ κινεζικών προϊόντων, τα οποία οι Ευρωπαίοι καταναλωτές αγόρασαν μέσω πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου που εδρεύουν στην Ασία. Σχεδόν 5,9 δισ. μικρά δέματα εισήλθαν στην ΕΕ το 2025 – μιλάμε για περισσότερα από 180 δέματα το δευτερόλεπτο. Πρόκειται για τετραπλάσιες εισαγωγές συγκριτικά με το έτος 2022. Το 93% του συνόλου των εισαγωγών αυτών προήλθε από την Κίνα μέσω ιστότοπων όπως η Shein, η Temu ή η AliExpress.
«Αντιμέτωποι με μια τέτοια χιονοστιβάδα εμπορευμάτων, η οποία διευρύνει το ευρωπαϊκό εμπορικό έλλειμμα, είναι αδύνατο να ελέγχονται συστηματικά τα δέματα. Αυτό επιτρέπει σε επικίνδυνα ή παραποιημένα προϊόντα να ξεγλιστρούν από τους ελέγχους», μεταδίδει χαρακτηριστικά το AFP.
Το Πρακτορείο προσθέτει ότι οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές και λιανοπωλητές έχουν καταγγείλει εδώ και καιρό αυτόν τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Και αρκετές χώρες, όπως η Γαλλία, έχουν προτρέψει την ΕΕ να λάβει μέτρα για τον περιορισμό του φαινομένου.
64% λιγότερα δέματα
Σημειωτέον ότι ο ήδη επιβαλλόμενος φόρος των 3 ευρώ στα μικρά δέματα έχει ήδη τεράστιο αντίκτυπο στις συνολικές εισαγωγές από ασιατικές χώρες με φθηνά εργατικά χέρια, ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς, επιδοματικά ευεργετήματα και κατά συνέπεια πάμφθηνη παραγωγή και προϊόντα. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία, από τον Ιούλιο έως και το Σεπτέμβριο (το πρώτο τρίμηνο εφαρμογής του μέτρου δηλαδή) η ροή μικρών δεμάτων από την Ασία προς την Ευρώπη έχει μειωθεί κατά περίπου 64%.
Οι ίδιες οι Βρυξέλλες πάντως παραδέχονται ότι είναι πολύ νωρίς ακόμη για να εξαχθούν συμπεράσματα για τη συμπεριφορά της αγοράς.
Τα τέλη ταξινόμησης που εισάγονται στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης μεταρρύθμισης του τελωνειακού συστήματος της ΕΕ, αποτελούν ένα μόνιμο μέτρο. Ωστόσο, το μέγεθος της επιβάρυνσης θα επανεξετάζεται κάθε δύο χρόνια, ώστε να αντιστοιχεί στις τυχόν αλλαγές που έχουν προκύψει αναφορικά με το κόστος των τελωνειακών ελέγχων.
Όπως συνέβη και με το τέλος των 3 ευρώ που επιβλήθηκε τον Ιούλιο, για λόγους εναρμόνισης της ευρωπαϊκής αγοράς οι χώρες που είχαν ήδη επιβάλει τα δικά τους «εθνικά τέλη ταξινόμησης», θα πρέπει να τα εγκαταλείψουν.
Υπενθυμίζεται ότι το τέλος των 3 ευρώ θα ισχύσει έως και τον Ιούνιο του 2028. Από την 1η Ιουλίου της χρονιάς αυτής τα μικρά δέματα θα υπόκεινται σε ευρωπαϊκούς τελωνειακούς δασμούς, όπως και οι άλλες εισαγωγές από τρίτες χώρες.
