Ο κριτικός θεάτρου και πανεπιστημιακός δάσκαλος Δημήτρης Τσατσούλης πέθανε σε ηλικία 74 ετών το Σάββατο, 25 Οκτωβρίου. Η είδηση του θανάτου του γέμισε θλίψη τον χώρο του θεάτρου και της κριτικής που αποχαιρετά έναν σημαντικό θεωρητικό των παραστατικών και επιτελεστικών τεχνών, έναν αφοσιωμένο άνθρωπο του θεάτρου και της γραφής.
Ο Δημήτρης Τσατσούλης γεννήθηκε στην Αθήνα στις 31 Δεκεμβρίου 1952. Ήταν Ομότιμος Καθηγητής Σημειωτικής του Θεάτρου και Θεωρίας της Επιτέλεσης στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πατρών.
Το θεωρητικό έργο του ήταν πλούσιο. Με δεκάδες δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά της Ελλάδας και του εξωτερικού, είχε δώσει πάνω από 70 διαλέξεις, ομιλίες, εισηγήσεις, ανακοινώσεις σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά συνέδρια. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Ένωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών.
Από το 1997, δίδασκε στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών με γνωστικό αντικείμενο «Σημειωτική του Θεάτρου και Θεωρία της Επιτέλεσης», σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο.
Παράλληλα, δίδαξε στο Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Ενηλίκων του Ελληνοαμερικανικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Σημειωτική του Θεάτρου, της Εικόνας και της Λογοτεχνίας, Λογοτεχνία του Φανταστικού και Κοινωνιολογία) και στις Ανώτερες Δραματικές Σχολές «Θεμέλιο» και «Τζένη Καρέζη» (1996-2003), στο Κέντρο Ψυχοθεραπείας μέσω θεάτρου (Drama Therapy) «Αιών», στη 2η Θερινή Ακαδημία Θεάτρου του Εθνικού Θεάτρου (2001), στο Εργαστήρι Ηθοποιών της Πειραματικής του Εθνικού Θεάτρου (1999 & 2000).
Υπήρξε για χρόνια υπεύθυνος της σειράς «Η τέχνη του θεάματος» στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, όπου επιμελήθηκε την έκδοση 32 τόμων με θεωρητικά αλλά και θεατρικά κείμενα, όπως των Γιώργου Μανιώτη, Αλέξη Σεβαστάκη, Γιάννη Χρυσούλη, Ανδρέα Στάικου, Πάρι Τακόπουλου κ.ά.
Ορισμένα από τα βιβλία του Δημήτρη Τσατσούλη είναι τα: Θεόδωρος Τερζόπουλος – Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο (εκδ. 24 Γράμματα, 2024), Η θεωρία των πιθανών κόσμων και η δραματουργία της Λούλας Αναγνωστάκη (εκδ. Σοκόλη, 2019), Μεσαιωνική φάρσα – Ρακίνας – Καστελούτσι (εκδ. Παπαζήση, 2018), Διάλογος εικόνων (εκδ. Παπαζήση, 2011), Σημεία γραφής, κώδικες σκηνής (εκδ. Νεφέλη, 2007), Ιψενικά διακείμενα στη δραματουργία του Ιάκωβου Καμπανέλλη (εκδ. Μεταίχμιο, 2004).
Επίσης, ήταν μέλος της συγγραφικής ομάδας του πεντάτομου Λεξικού Φιλοσοφικών και Kοινωνιολογικών Όρων των εκδόσεων «Καπόπουλος» (υπό τον Ακαδημαϊκό Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο), όπου ανέλαβε να συγγράψει συνολικά 90 λήμματα σχετικά με την σημειολογία και την κοινωνιολογία.
Σπούδασε στην Πάντειο Ανώτατη Σχολή Πολιτικών & Κοινωνικών Επιστημών, συνέχισε με υποτροφία του ΙΚΥ στο Πανεπιστήμιο Δικαίου, Οικονομίας και Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού (Paris II), όπου έλαβε D.E.A. στο Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, έλαβε το δίπλωμα D.E.A. της Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales στη Πολιτική Κοινωνιολογία με επιβλέποντα τον Ζακ Βερνάν [Jacques Vernant] και θέμα της διπλωματικής του «Η νέα διεθνής οικονομική τάξη πραγμάτων και το παγκόσμιο δημογραφικό πρόβλημα».
Στην συνέχεια φοίτησε με υποτροφία στο Institut International de Luxembourg, με αντικείμενο τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και την εφαρμογή τους από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., ενώ παρακολούθησε ταυτόχρονα τα δύο πρώτα έτη Ρωσικής Γλώσσας και Φιλολογίας στην πανεπιστημιακή σχολή INALCO στο Παρίσι. Επέστρεψε στην Ελλάδα για να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις τις οποίες εκπλήρωσε ενώ παράλληλα σπούδαζε στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ όπου αργότερα εκπόνησε διατριβή πάνω στην Κοινωνιο-σημειωτική της Εικόνας στο ΕΚΠΑ.
Αφού δούλεψε στο Παρίσι ως δημοσιογράφος και στη συνέχεια ως αρχισυντάκτης στην ελληνόγλωσση γαλλική εφημερίδα «Το Έθνος των Αποδήμων / L’ Héllénisme en France» (1979-1984), ως Ακόλουθος στο Οικονομικό Τμήμα του Γραφείου του Αεροπορικού Ακολούθου της Ελληνικής Πρεσβείας στο Παρίσι και μεταφραστής/διερμηνέας γαλλικής και αγγλικής γλώσσας (1982-83), επέστρεψε στην Ελλάδα και εργάστηκε ως κοινωνιολόγος στη Μέση Εκπαίδευση στην Αθήνα (Κολλέγιο Αθηνών, φροντιστήρια κ.ά..). Ταυόχρονα, άρχισε την κριτική βιβλίου συνεργαζόμενος με το περιοδικό «Διαβάζω», την εφημερίδα «Το Βήμα», και το περιοδικό «Αντί» στο οποίο άρχισε να γράφει και τις πρώτες του κριτικές για το θέατρο.
Έγινε τακτικός κριτικός θεάτρου και χορού στην εφημερίδα «Ημερησία» (1999-2002), τη «Νέα Εστία» (1999-2013), στο πολιτιστικό ένθετο «7 – Η τέχνη της ζωής» στην εφημερίδα Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία με την επιφυλλίδα «Επί σκηνής» (2008-2011), ενώ υπήρξε τακτικός κριτικός θεάτρου και χορού της εφημερίδας Ελευθεροτυπία (2013 -2014), μέχρι το κλείσιμό της. Από το 2014 είχε τακτική συνεργασία με την ηλεκτρονική εφημερίδα «Ημεροδρόμος» και από το 2019 με την Athens Voice.
Παράλληλα ασχολήθηκε με το θέατρο μεταφράζοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μεσαιωνικές φάρσες και Ρακίνα, έκανε την δραματουργική επεξεργασία διηγημάτων του Μιχαήλ Μητσάκη, την δραματοποίηση του μυθιστορήματος της Κώστιας Κοντολέων «Το χάρτινο σπέρμα», ενώ ανέλαβε την σκηνοθεσία και την διδασκαλία μονόπρακτων, μεταξύ άλλων στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας. Επίσης, συνεργάστηκε στην συγγραφή κειμένων και την παρουσίαση της τηλεοπτικής σειράς «Πεζογραφία και πραγματικότητα» στην ΕΤ2, σε δύο επεισόδια για τον Γεώργιο Βιζυηνό (1994-95), σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη, και ένα για τον Μιχαήλ Μητσάκη (1996) σε σκηνοθεσία Αλέξη Κάραμποτ, και παραγωγή Τάσου Ψαρρά.
