Μέσα στον ιστορικό χώρο των παλιών φυλακών, στο σημερινό Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Λάρισας, έναν τόπο φυλάκισης και βασανιστηρίων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, η ομάδα του διασχολικού προγράμματος «Δημοκρατία και Εκπαίδευση» του 5ου Γυμνασίου και του 5ου Λυκείου Λάρισας τίμησε την Αντίσταση και την Απελευθέρωση της Λάρισας από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής, σε εκδήλωση με αφορμή την απελευθέρωση της πόλης στις 23 Οκτωβρίου 1944.
Η εκδήλωση μνήμης και τιμής, με τίτλο «Πόλεμος, Αντίσταση και Απελευθέρωση της Λάρισας», συνδιοργανώθηκε από τη διασχολική ομάδα, τον Σύλλογο «Φίλοι Μουσείου Εθνικής Αντίστασης Λάρισας», το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Λάρισας, σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026.
Στον χώρο που κρατά ακόμη το αποτύπωμα της οδύνης και του αγώνα, μαθητές και μαθήτριες του προγράμματος, από την Α΄ Γυμνασίου έως τη Γ΄ Λυκείου, ζωντάνεψαν τις μνήμες μιας από τις πιο σκοτεινές περιόδους της τοπικής ιστορίας, μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν και πρωταγωνίστησαν στα γεγονότα, αλλά και κείμενα Λαρισαίων που κατέγραψαν την εποχή.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον καθοριστικό ρόλο της νεολαίας, στην αντιστασιακή δράση των γυναικών, στη διακίνηση παράνομου έντυπου υλικού και στην προσπάθεια προστασίας της σοδειάς από τις αρπαγές των κατακτητών. Παράλληλα, αναδείχθηκε η δράση σημαντικών μορφών της Αντίστασης, όπως ο Αντώνης Βρατσάνος και ο Μίμης Μπουκουβάλας.
Ξεχωριστή θέση στην ιστορική αφήγηση είχε η σχέση της τέχνης με την Αντίσταση, μέσα από το έργο του Δημήτρη Κατσικογιάννη, το οποίο αναδείχθηκε ως καλλιτεχνική μαρτυρία της Αντίστασης, του πόνου των κρατουμένων και της κατοχικής βαρβαρότητας
Η αφήγηση κορυφώθηκε με τις ώρες της Απελευθέρωσης της Λάρισας, τη νύχτα της 22ας προς την 23η Οκτωβρίου 1944. Η αποχώρηση των τελευταίων γερμανικών δυνάμεων, η είσοδος του ιππικού του ΕΛΑΣ και οι καμπάνες που ανήγγειλαν τη λευτεριά σηματοδότησαν το τέλος μιας σκληρής περιόδου.
Τα τραγούδια της εποχής, μέσα από βιντεοσκοπημένες προβολές αλλά και ζωντανές ερμηνείες, από τη διασχολική χορωδία, υπό τη διδασκαλία της εκπαιδευτικού Μουσικής του 5ου Γυμνασίου Λάρισας, Εύας Μωυσιάδου, συνόδευσαν την εκδήλωση, προσδίδοντας συγκίνηση και ενισχύοντας το μήνυμα της Αντίστασης.
Ανοίγοντας την εκδήλωση, η πρόεδρος του Συλλόγου «Φίλοι Μουσείου Εθνικής Αντίστασης Λάρισας», Κατερίνα Εμμανουήλ, υπογράμμισε πως τιμούμε «τον αγώνα που έδωσαν χιλιάδες αγωνιστές και αγωνίστριες μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ, της ΕΠΟΝ και του ΕΛΑΣ, για την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ειρήνη», αλλά και τον βαρύ φόρο αίματος που πλήρωσαν τα μαρτυρικά χωριά της Θεσσαλίας.
Η διευθύντρια του 5ου Γυμνασίου Λάρισας και συντονίστρια του προγράμματος από την πλευρά του Γυμνασίου, Ζωή Δεληζώνα, αναφέρθηκε στη διαρκή προσπάθεια της διασχολικής ομάδας να συνδέσει τη διδασκαλία της Ιστορίας με την ενεργό πολιτειότητα, την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την καλλιέργεια δημοκρατικής συνείδησης.
Η εκπαιδευτικός του 5ου Λυκείου Λάρισας και συντονίστρια του προγράμματος από την πλευρά του Λυκείου, Αρχοντία Γιαννακάκη, εστίασε στους αμάχους του πολέμου,
που εκτελέστηκαν και πλήρωσαν με τη ζωή τους το τίμημα της βαρβαρότητας, συχνά χωρίς να τους αποδοθεί ούτε η αξιοπρέπεια μιας κανονικής ταφής.
Την εκδήλωση έκλεισε το μέλος του ΔΣ του Συλλόγου Φίλων του Μουσείου, Δέσποινα Αράπκουλε, τονίζοντας τη σημασία της εμπλοκής των μαθητών στην τοπική Ιστορία.
Στη διασχολική χορωδία συμμετείχαν: Θεοδωρίνη Αντωνοπούλου, Δήμητρα Γκαζγκάνη, Δέσποινα Γκανάτσιου, Ελένη Γούναρη, Βικτωρία Ζήση, Ιωάννα Κηπουρού, Μάρω Κουκουράβα, Ιωάννα Κουτσοδόντη, Κωνσταντίνα Λέτσικα, Ιωάννα Λιάπη, Ορφέας Πετρίδης, Γιωλένα Πούρικα, Καλλιόπη Πούρικα, Δημήτρης Ρουκάς, Ιωάννα Σιαφάκα, Τζωρτζίνα Στάμου, Ζωή Τσαμάγκου, Κωνσταντίνα Χελιδονά (Γυμνάσιο) και Παναγιώτα Κουτζαηλία (Λύκειο).
Κιθάρα: Γιάννης Κολλάτος. Βιολοντσέλο: Βικτωρία Ζήση. Αρμόνιο: Εύα Μωυσιάδου.
Κείμενα διάβασαν: Γεώργιος Ανδρίτσιος, Αποστόλης Βαζάκας, Βαλέρια Γραβάνη, Στέλιος Εφραιμίδης, Βικτωρία Ζήση, Ιωάννα Κηπουρού, Μάρω Κουκουράβα, Ιωάννα Λιάπη, Άρης Νταμπούρας, Ορφέας Πετρίδης (Γυμνάσιο), Κερασίνα Ανδριοπούλου, Μερόπη Γαρυφαλλοπούλου, Ορφέας Γδούπας (Λύκειο).
Παιδαγωγική ομάδα: Βικτωρία Κανάκη, Αποστολία Καρρά, υποδιευθύντριες 5ου Γυμνασίου Λάρισας.
Σύνδεσμοι βίντεο στο YouTube Τα λουστράκια σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι: https://youtu.be/O8cwHduHanw Η λευτεριά είναι σχολειό: https://youtu.be/5SlkXWIoBtM
