Του Άγγελου Προβιά
Πάνω από το 50% των ενεργών οικονομολόγων στη Θεσσαλία είναι γυναίκες, όμως η αριθμητική υπεροχή τους δεν μεταφράζεται σε ισότιμη πρόσβαση στις υψηλές διοικητικές θέσεις. Παράλληλα, σύμφωνα με όσα επισημαίνει στη LarissaPress ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Θεσσαλίας, Ηλίας Κοτσιμπoγεώργος, οι αμοιβές τους παραμένουν κατά μέσο όρο 13% έως 15% χαμηλότερες από εκείνες των ανδρών συναδέλφων τους, ενώ η επαγγελματική τους εξέλιξη συχνά προσκρούει σε στερεότυπα και άνισα κατανεμημένες οικογενειακές υποχρεώσεις.
Στον απόηχο της εκδήλωσης «Γυναίκα στο Σύγχρονο Οικονομικό Περιβάλλον», ο ίδιος αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στη συμμετοχή των γυναικών στον κλάδο και στην παρουσία τους στα κέντρα αποφάσεων. Ζητά αξιολόγηση με βάση το αποτέλεσμα της εργασίας, ίσες αμοιβές και ουσιαστική στήριξη της γονεϊκότητας, με περισσότερες δομές παιδικής φροντίδας, ευελιξία από τους εργοδότες και πραγματικό μοίρασμα των ευθυνών ανάμεσα στους δύο γονείς, ώστε η μητρότητα να πάψει να λειτουργεί ως επαγγελματικό μειονέκτημα.
Οι γυναίκες αποτελούν πάνω από το 50% των ενεργών οικονομολόγων στη Θεσσαλία, όμως η παρουσία τους περιορίζεται στις υψηλές διοικητικές θέσεις. Ποιο εμπόδιο θεωρείτε καθοριστικό και με ποια παρέμβαση μπορεί να αρθεί;
Το στοιχείο αυτό δείχνει καθαρά τη διαφορά ανάμεσα στην είσοδο στο επάγγελμα και στην πραγματική εξέλιξη. Ενώ οι γυναίκες ξεκινούν με άριστες σπουδές και υψηλή κατάρτιση, ο δρόμος προς την κορυφή συναντά δύο βασικά εμπόδια:
Πρώτον, οι ανώτερες θέσεις ευθύνης εξακολουθούν να απαιτούν εξαντλητικά ωράρια και συνεχή παρουσία, κάτι που συμπίπτει χρονικά με την ηλικία δημιουργίας οικογένειας. Δεύτερον, παραμένει μια παλιά νοοτροπία στον επιχειρηματικό κόσμο που εμπιστεύεται ευκολότερα έναν άνδρα σε ρόλους τελικής απόφασης, περιορίζοντας πολλές ικανές γυναίκες σε υποστηρικτικούς ρόλους.
Η πιο καθοριστική αλλαγή είναι οι επιχειρήσεις να αξιολογούν πλέον με βάση το μετρήσιμο αποτέλεσμα της εργασίας και όχι τις ώρες παρουσίας στο γραφείο. Παράλληλα, χρειάζεται έμπρακτη ενθάρρυνση και εμπιστοσύνη στις γυναίκες οικονομολόγους να βγουν μπροστά, να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να διεκδικήσουν τη θέση που τους αξίζει στα κέντρα αποφάσεων.
Το υψηλό ποσοστό γυναικών στον κλάδο αρκεί για να μιλάμε για ίσες ευκαιρίες; Τι γνωρίζουμε για τις αμοιβές και τις δυνατότητες προαγωγής τους σε σχέση με τους άνδρες συναδέλφους τους;
Όχι, σε καμία περίπτωση. Το γεγονός ότι άνδρες και γυναίκες ξεκινούν από την ίδια αφετηρία δεν σημαίνει ότι έχουν και τις ίδιες ευκαιρίες στην πορεία.
Τα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα δύο ανισότητες:
Στους μισθούς: Ακόμη και στον δικό μας επιστημονικό κλάδο, οι γυναίκες αμείβονται κατά μέσο όρο 13% με 15% λιγότερο από τους άνδρες συναδέλφους τους. Η διαφορά ανοίγει ακόμη περισσότερο όταν υπολογιστούν τα μπόνους ευθύνης και οι παροχές διοίκησης.
Στις προαγωγές: Οι άνδρες ανεβαίνουν πολύ πιο γρήγορα στη διοικητική ιεραρχία. Πολλές γυναίκες εγκλωβίζονται στις μεσαίες θέσεις, γιατί αρκετοί θεωρούν —λανθασμένα— ότι οι οικογενειακές υποχρεώσεις μειώνουν τη δέσμευσή τους στην εργασία.
Πραγματικά ίσες ευκαιρίες έχουμε μόνο όταν ισχύει η αρχή «ίσος μισθός για ίδια εργασία» και όταν οι πιθανότητες να γίνεις διευθυντής ή μέλος διοίκησης εξαρτώνται αποκλειστικά από την αξία σου, όχι από το φύλο σου.
Θέσατε το δίλημμα «οικογένεια ή καριέρα». Ποια συγκεκριμένη αλλαγή θα προτείνατε πρώτη, ώστε η μητρότητα να μη λειτουργεί ως επαγγελματικό μειονέκτημα; Ποιος είναι ο ρόλος των εργοδοτών και των πατέρων;
Η πρώτη και πιο αναγκαία παρέμβαση είναι η ουσιαστική ενίσχυση των δομών παιδικής φροντίδας. Χρειαζόμαστε περισσότερους βρεφονηπιακούς σταθμούς και ολοήμερα σχολεία με διευρυμένο ωράριο όχι μόνο δημοσίου, προσαρμοσμένο στην πραγματικότητα της αγοράς. Όταν μια μητέρα δεν έχει πού να αφήσει με ασφάλεια το παιδί της το απόγευμα, αναγκάζεται να πατήσει «φρένο» στην επαγγελματική της πορεία.
Από εκεί και πέρα, απαιτούνται δύο κρίσιμες αλλαγές νοοτροπίας:
Από τους εργοδότες: Να πάψουν να βλέπουν τη μητρότητα ως κόστος ή πρόβλημα. Με ευελιξία, υβριδικά μοντέλα εργασίας και ομαλή επανένταξη μετά τη γονική άδεια, μια εργαζόμενη μητέρα μπορεί να είναι απόλυτα αποδοτική και αφοσιωμένη.
Από τους πατέρες: Το μεγάλωμα των παιδιών και η φροντίδα της οικογένειας δεν είναι «γυναικεία υπόθεση» στην οποία ο άνδρας απλώς συνδράμει. Η πλήρης χρήση των γονικών αδειών από τους άνδρες και το πραγματικό μοίρασμα των οικογενειακών βαρών είναι η μόνη λύση για να πάψει η μητρότητα να αποτελεί επαγγελματικό μειονέκτημα.
Το παιδί είναι κοινή ευθύνη των δύο γονιών, αλλά και επένδυση για το μέλλον ολόκληρης της κοινωνίας μας.
