Για δεκαετίες, περιοχές όπως η Δυτική Ευρώπη, η Ανατολική Ασία και τα κράτη του Κόλπου θεωρούσαν την ειρήνη δεδομένη.
Σήμερα, όμως, βρίσκονται αντιμέτωπες με μια νέα και ανησυχητική πραγματικότητα: την προοπτική, αλλά και σε ορισμένες περιπτώσεις την ίδια την πραγματικότητα του πολέμου, εξηγούν σε ανάλυσή τους οι Financial Times.
Θανατηφόρες επιθέσεις με πυραύλους προκάλεσαν το κλείσιμο του αεροδρομίου του Ριάντ. Οι ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 100 αμάχων σε ολόκληρη τη χώρα. Η Πολωνία προειδοποιεί για τον κίνδυνο ρωσικών επιθέσεων εντός της ΕΕ που ενδέχεται να προκαλέσουν θανάτους. Η Κίνα ξεκινά μια εξαήμερη άσκηση με πραγματικά πυρά κατά μήκος των ακτών της.
Όλα αυτά τα γεγονότα έλαβαν χώρα την περασμένη εβδομάδα. Συνολικά, αποτελούν μέρος ενός αυξανόμενου αισθήματος παγκόσμιας ανασφάλειας.
Οι Financial Times επισημαίνουν τα τρία μέτωπα τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε παγκόσμια σύρραξη.
Ουκρανία
Το πρώτο και πιο άμεσο μέτωπο βρίσκεται στην Ευρώπη, όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει εισέλθει σε παρατεταμένη φάση και η αντιπαράθεση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης εξακολουθεί να κλιμακώνεται.
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εντός της Ουκρανίας. Κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, υβριδικές επιχειρήσεις και αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα εντείνουν την ανησυχία για το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα συμβεί εάν μια ρωσική ενέργεια προκαλέσει θύματα στο έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Ένα τέτοιο περιστατικό θα μπορούσε να πυροδοτήσει έντονες πιέσεις για ενεργοποίηση της αρχής της συλλογικής άμυνας και να φέρει τη Συμμαχία μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη απόφαση.
Η πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα ασφαλείας για την Ευρώπη, καθώς ακόμη και ένα μεμονωμένο περιστατικό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Μέση Ανατολή
Το δεύτερο μέτωπο είναι η Μέση Ανατολή, όπου ο πόλεμος με το Ιράν και οι επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων έχουν μετατρέψει την περιοχή σε έναν ακόμη πυρήνα διεθνούς αστάθειας.
Οι αλληλεπικαλύψεις με τον πόλεμο στην Ουκρανία είναι πλέον ορατές: η Ρωσία φέρεται να έχει συνδράμει το Ιράν σε επιχειρήσεις στοχοποίησης, ενώ η Ουκρανία προσφέρει τεχνογνωσία αντιμετώπισης drones σε χώρες του Κόλπου
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι οι πολεμικές συγκρούσεις δεν εξελίσσονται πλέον ως απομονωμένες κρίσεις. Η στρατιωτική εμπειρία, η τεχνολογία και η υποστήριξη που αναπτύσσονται σε ένα μέτωπο μπορούν να επηρεάσουν τις επιχειρήσεις σε μια εντελώς διαφορετική περιοχή.
Αυτό ακριβώς είναι που καθιστά τη Μέση Ανατολή ιδιαίτερα κρίσιμη: μια περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να εμπλέξει περισσότερες χώρες και να δημιουργήσει νέες πιέσεις στις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
Ταϊβάν και Κίνα
Το τρίτο μέτωπο εντοπίζεται στον Ειρηνικό, όπου η Κίνα ενισχύει συστηματικά τις στρατιωτικές της δυνατότητες και αυξάνει την πίεση προς την Ταϊβάν.
Το Πεκίνο θεωρεί το νησί τμήμα της επικράτειάς του, ενώ η Ταϊβάν διατηρεί τη δική της κυβέρνηση και λειτουργεί στην πράξη ως αυτοδιοικούμενη οντότητα. Οποιαδήποτε κινεζική στρατιωτική επιχείρηση με στόχο την κατάληψη του νησιού θα μπορούσε να προκαλέσει μια από τις σοβαρότερες διεθνείς κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Οι ΗΠΑ θα βρίσκονταν τότε αντιμέτωπες με ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα, καθώς θα έπρεπε να αποφασίσουν πώς θα αντιδράσουν απέναντι σε μια ενδεχόμενη κινεζική επίθεση.
Το μοιραίο λάθος
Η μεγαλύτερη απειλή, κατά τους FT, βρίσκεται στην πιθανότητα να εκτιμήσει κάποιος ηγέτης λανθασμένα ότι ο αντίπαλός του δεν θα αντιδράσει.
Το 1914, η Γερμανία υποτίμησε την αποφασιστικότητα της Βρετανίας να υπερασπιστεί την ουδετερότητα του Βελγίου.
Το 1939, ο Αδόλφος Χίτλερ θεώρησε ότι το Λονδίνο και το Παρίσι δεν θα εκπλήρωναν τις δεσμεύσεις τους απέναντι στην Πολωνία.
Και στις δύο περιπτώσεις, οι λανθασμένοι υπολογισμοί συνέβαλαν στην έκρηξη μιας παγκόσμιας σύγκρουσης.
Σήμερα, ο Σι Τζινπίνγκ καλείται να υπολογίσει πόσο ισχυρή είναι η αμερικανική δέσμευση απέναντι στην Ταϊβάν. Αντίστοιχα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν πρέπει να εκτιμήσει εάν το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ θα εφαρμοζόταν χωρίς δισταγμό έπειτα από επίθεση σε κράτος-μέλος.
Το επικίνδυνο ενδεχόμενο που αναδεικνύουν οι Financial Times είναι ότι ένας Γ΄ Παγκόσμιος Πόλεμος μπορεί να προκύψει χωρίς να αποτελεί τον αρχικό στόχο κάποιου ηγέτη: αρκεί μια απόφαση επίθεσης που βασίζεται στη λανθασμένη βεβαιότητα ότι η άλλη πλευρά θα υποχωρήσει.
