Σε ωρολογιακή βόμβα για τις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων εξελίσσεται ο αποκλεισμός στο Στενό του Ορμούζ, ο οποίος έχει προκαλέσει πρωτοφανή έλλειψη (και) στο βιομηχανικό θείο διπλασιάζοντας το κόστος του.
Η γεωπολιτική κρίση λόγω του πολέμου στο Ιράν πυροδότησε έναν αδυσώπητο ανταγωνισμό για τις λιγοστές ποσότητες της πρώτης ύλης. Στη μάχη αυτή, οι οικονομικά ισχυροί μεταλλευτικοί κολοσσοί προσφέρουν πολύ υψηλότερες τιμές για να αγοράσουν το εμπόρευμα, αφήνοντας τις βιομηχανίες λιπασμάτων χωρίς πρώτες ύλες και αναγκάζοντάς τες να μειώσουν την παραγωγή. Η εξέλιξη αυτή απειλεί ευθέως τις παγκόσμιες καλλιέργειες και προμηνύει ένα νέο, σφοδρό κύμα ακρίβειας που θα φτάσει σύντομα μέχρι το ράφι του καταναλωτή.
Τιμές δέκα φορές υψηλότερες σε σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Σήμερα, πάνω από το 90% του παγκόσμιου θείου δεν προέρχεται από παραδοσιακή εξόρυξη, αλλά παράγεται αναγκαστικά στα διυλιστήρια ως υποπροϊόν της διύλισης του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και μετατρέπεται τελικά σε θειικό οξύ.
Πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν, σχεδόν η μισή παγκόσμια ποσότητα θείου διακινούνταν μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, ο αποκλεισμός του περάσματος εκτόξευσε την τιμή του εμπορεύματος, η οποία πλέον αγγίζει επίπεδα δέκα φορές υψηλότερα σε σύγκριση με την προπολεμική περίοδο.
Στο περιθώριο η βιομηχανία λιπασμάτων
Ο Ράγκαβ Τζέιν, αναλυτής του πρακτορείου τιμών βασικών αγαθών Argus, επεσήμανε στους Financial Times, ότι ο μεταλλευτικός κλάδος, ενισχυμένος από τα αυξημένα έσοδα των υψηλών τιμών των μετάλλων, επικρατεί στον «πόλεμο των προσφορών» για τις λιγοστές διαθέσιμες ποσότητες, αφήνοντας στο περιθώριο τη βιομηχανία λιπασμάτων που λειτουργεί με χαμηλότερα περιθώρια κέρδους.
Αναζητούνται εναλλακτικές πηγές
Ο μαροκινός κολοσσός OCP, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας φωσφορικών αλάτων παγκοσμίως, προειδοποίησε τον περασμένο μήνα για τις δραματικές επιπτώσεις από τη ραγδαία αύξηση της τιμής του θείου. Η διοίκηση επεσήμανε την αδυναμία μετακύλισης του κόστους στους ήδη επιβαρυμένους αγρότες. Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία επιδιώκει να στρέψει την παραγωγή της σε λιπάσματα με χαμηλότερη περιεκτικότητα σε θείο, αναπτύσσοντας παράλληλα εναλλακτικές πηγές εκτός των ορυκτών καυσίμων.
15.000 δολάρια ο τόνος: Ιστορικό υψηλό για τον χαλκό
Στον αντίποδα, οι μεταλλευτικές επιχειρήσεις ευνοούνται σημαντικά, παρά το γεγονός ότι επηρεάζονται από τις γενικότερες αυξήσεις. Η τιμή του χαλκού προσεγγίζει το ιστορικό υψηλό των 15.000 δολαρίων ανά τόνο, ωθούμενη από την αυξανόμενη ζήτηση για το βιομηχανικό μέταλλο που χρησιμοποιείται από τα ηλεκτρονικά είδη έως τα ηλεκτρικά δίκτυα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Antofagasta, εταιρεία με ηγετική θέση στην παγκόσμια εξόρυξη χαλκού, η οποία ανακοίνωσε τον Αύγουστο ότι —παρά την αύξηση του κόστους από τις υψηλές τιμές του θειικού οξέος και του ντίζελ— τα κέρδη της για το πρώτο εξάμηνο εκτινάχθηκαν σχεδόν κατά ένα τρίτο υψηλότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην κατακόρυφη άνοδο των διεθνών τιμών πώλησης των μετάλλων, η οποία υπερκάλυψε με ευκολία τα αυξημένα λειτουργικά έξοδα.
Διπλό όφελος στους παραγωγούς τήξης χαλκού
Παράλληλα, η κατακόρυφη άνοδος της τιμής του θειικού οξέος αποφέρει διπλό όφελος στους παραγωγούς που προχωρούν σε τήξη χαλκού. Καθώς το οξύ παράγεται αυτόματα ως υποπροϊόν της συγκεκριμένης διαδικασίας, οι εταιρείες αυτές έχουν εξασφαλισμένη τη δική τους παραγωγή, οπότε δεν χρειάζεται να αγοράζουν την πανάκριβη πρώτη ύλη από την αγορά. Αντίθετα, εκμεταλλεύονται την παγκόσμια έλλειψη για να πουλήσουν το πλεονάσματά τους σε εξαιρετικά υψηλές τιμές, εκτοξεύοντας περαιτέρω τα έσοδά τους.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο οικονομικός διευθυντής της Capstone Copper, Ραμάν Ραντχάουα, αποκάλυψε ότι ορισμένοι παίκτες του κλάδου προχώρησαν σε συμφωνίες ανταλλαγής, δίνοντας θειικό οξύ με αντάλλαγμα εξορυσσόμενο χαλκό, εξασφαλίζοντας έτσι τις απαραίτητες ποσότητες σε πολύ καλύτερες τιμές. Όπως ανέφερε, «…οι τιμές του οξέος κινούνται σε ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα…» με τη συγκυρία να παραμένει ευνοϊκή λόγω της υψηλής τιμής του χαλκού.
Τα νέα όμως για την παγκόσμια γεωργία παραμένουν δυσοίωνα, καθώς η διαταραχή στο εμπόριο θείου εντείνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας αναλύσεων Kpler, δεκάδες πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στο Στενό του Ορμούζ όσο ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται.
«Χρειαζόμαστε το θείο, καθώς επηρεάζει τα πάντα, από τη βαριά βιομηχανία εξόρυξης μέχρι την τελική τιμή των φορητών υπολογιστών μας», υπογράμμισε η Μαντλέν Όβεργκαρντ, επικεφαλής δεδομένων ξηρού φορτίου της Kpler.
Η ίδια προειδοποίησε ότι, εφόσον οι αποδόσεις των καλλιεργειών εξαρτώνται άμεσα από τα λιπάσματα, η αναστάτωση θα χτυπήσει σύντομα την πόρτα των καταναλωτών, καθορίζοντας «το πόσο ακριβά θα πληρώσουμε το ψωμί μας στον φούρνο την επόμενη χρονιά».
