Η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών επιλέγουν την πρόωρη συνταξιοδότηση. Περίπου οι επτά στις δέκα γυναίκες αξιοποιούν τη δυνατότητα που τους δίδεται για να αποχωρήσουν πρόωρα προς τη σύνταξη, ενώ η μία στις δύο – για το λόγο αυτό – το πράττει αναγνωρίζοντας πλασματικά έτη ασφάλισης, προκειμένου να συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του e – ΕΦΚΑ ιδιαίτερη προτίμηση δείχνουν οι ασφαλισμένες στην αξιοποίηση της δυνατότητας εξαγοράς ενσήμων με βάση τον αριθμό των τέκνων όπως και για τα έτη σπουδών. Οι δυνατότητες αυτές αποδεικνύονται καθοριστικές για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών.
Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις η πλήρης σύνταξη παρέχεται στην ηλικία των 62 ετών, εφόσον έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ή 12.000 ημέρες ασφάλισης. Εναλλακτικά, η πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 67 με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης. Ο e-ΕΦΚΑ επιβεβαιώνει ειδικά ότι οι ασφαλισμένοι που επιδιώκουν συνταξιοδότηση στα 62 με 40 έτη μπορούν να αξιοποιήσουν συγκεκριμένες κατηγορίες πλασματικών χρόνων.
Μειωμένη σύνταξη στα 62
Ωστόσο παρέχεται η και δυνατότητα μειωμένης στα 62 έτη υπό ειδικές προϋποθέσεις που διαφοροποιούνται ανά ασφαλιστικό φορέα. Ειδικότερα στις γυναίκες δίδονται επιπλέον δυνατότητες αποχώρησης. Μάλιστα σε πρακτικό επίπεδο αποδεικνύεται ότι οι ασφαλισμένες – κατά τον συνταξιοδοτικό τους σχεδιασμό – αξιοποιούν ασφαλιστικούς χρόνους που αφορούν τέκνα, σπουδές, κενά ασφάλισης και άλλες προβλεπόμενες περιπτώσεις. Η αναγνώριση δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία, την ημερομηνία πρώτης ασφάλισης και τη διάταξη με την οποία επιδιώκεται η συνταξιοδότηση.
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι μητέρες ανηλίκων, κυρίως όσες ασφαλίστηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993. Για τις συγκεκριμένες ασφαλισμένες το ιστορικό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Εξετάζεται εάν είχε συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης σε συνδυασμό με την ύπαρξη ανήλικου τέκνου και εάν το σχετικό δικαίωμα είχε κατοχυρωθεί στα κρίσιμα έτη.
Για μία μητέρα, ο χρόνος που μπορεί να αναγνωριστεί λόγω τέκνων είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που πρέπει να εξεταστούν. Η αναγνώριση χρόνου για παιδιά μπορεί να συμβάλει στη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών, όμως δεν σημαίνει ότι κάθε μητέρα δικαιούται αυτομάτως συγκεκριμένο αριθμό ετών ούτε ότι η αναγνώριση οδηγεί σε συγκεκριμένη ηλικία εξόδου. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το ασφαλιστικό ιστορικό και τη διάταξη που εφαρμόζεται . Γι’ αυτό, – ιδιαίτερα στις παλαιές ασφαλισμένες – , απαιτείται εξατομικευμένος έλεγχος του ασφαλιστικού της βίου.
Εξαγορά
Η εξαγορά έχει ουσιαστικό νόημα, όταν ο χρόνος αυτός αλλάζει το συνταξιοδοτικό αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, εάν με την αναγνώριση συμπληρώνεται η απαιτούμενη 40ετία ώστε η ασφαλισμένη να μπορέσει να συνταξιοδοτηθεί πλήρως στα 62, τότε ο πλασματικός χρόνος μπορεί να είναι καθοριστικός.
Αντίθετα, όταν η αναγνώριση δεν αλλάζει την ηλικία εξόδου ή δεν προσφέρει ουσιαστικό όφελος, χρειάζεται προσεκτικός υπολογισμός του κόστους και του τελικού οφέλους.
Η 40ετία παραμένει, επομένως, ένα από τα σημαντικότερα σημεία του συνταξιοδοτικού σχεδιασμού για τις γυναίκες που πλησιάζουν τα 62. Το ίδιο ισχύει και για γυναίκες που έχουν παλαιότερα ασφαλιστικά δικαιώματα και εξετάζουν εάν μπορούν να αξιοποιήσουν ειδικές διατάξεις. Πριν από οποιαδήποτε αίτηση αναγνώρισης, πρέπει να εξεταστούν τουλάχιστον: Η ημερομηνία πρώτης ασφάλισης, ο συνολικός πραγματικός χρόνος ασφάλισης, η ηλικία της ασφαλισμένης, εάν υπάρχουν παιδιά και πότε αυτά ήταν ανήλικα οι σπουδές, τα κενά ασφάλισης και οι υπόλοιποι χρόνοι που μπορούν να αναγνωριστούν.
