Με την έναρξη της νέας περιόδου εμβολιασμού στις 2 Οκτωβρίου, το 30% των αντιγριπικών εμβολίων έχει ήδη διανεμηθεί στα φαρμακεία της χώρας, ενώ φέτος αναμένεται να εισαχθούν συνολικά 3,64 εκατ. δόσεις, έναντι 3,5 εκατ. την προηγούμενη περίοδο.
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) Μανόλη Κατσαράκη, υπάρχει επάρκεια και διαφορετικές κατηγορίες αντιγριπικών εμβολίων, ενώ ο αντιγριπικός εμβολιασμός παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια αυξητική τάση.
Την περίοδο 2023-2024 χορηγήθηκαν από τα φαρμακεία περίπου 1,4 εκατ. δόσεις, το 2024-2025 περίπου 1,92 εκατ., ενώ την περίοδο 2025-2026 οι δόσεις ανήλθαν σε 2,04 εκατ.
Για τη φετινή περίοδο διατίθενται διαφορετικά είδη τριδύναμων αντιγριπικών εμβολίων: το TIVe, που παρασκευάζεται με επώαση σε αυγά όρνιθας, το TIVc, που δημιουργείται σε κυτταροκαλλιέργειες και μπορεί να χορηγηθεί σε άτομα με αλλεργία στο αυγό, το TIV-HD υψηλής δόσης, το aTIV με ανοσοενισχυτικό MF59 και το LAIV, ένα εμβόλιο με ζώντα εξασθενημένο ιό που χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά και εφήβους.
Τα ενισχυμένα εμβόλια TIV-HD και aTIV παρουσιάζουν υψηλότερη ανοσογονικότητα και συστήνονται για πρόληψη της εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης και των νοσηλειών σε άτομα 65 ετών και άνω, καθώς και σε άτομα 18-64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου.
Εάν δεν είναι διαθέσιμο ενισχυμένο εμβόλιο για άτομα 65 ετών και άνω, ο εμβολιασμός μπορεί να πραγματοποιηθεί με οποιοδήποτε διαθέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο, χωρίς καθυστέρηση.
Όπως αναφέρει ο κ. Κατσαράκης, έχουν εισαχθεί περίπου 460.000 ενισχυμένα αντιγριπικά εμβόλια.
Τα συμβατικά αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται δωρεάν στα ιδιωτικά φαρμακεία σε ασφαλισμένους και ανασφάλιστους χωρίς ιατρική συνταγή, ενώ για τα ενισχυμένα απαιτείται ιατρική συνταγή.
Για δεύτερη χρονιά κυκλοφορεί το ρινικό εμβόλιο, με περίπου 200.000 δόσεις, ποσότητα αυξημένη σε σχέση με πέρυσι. Το συγκεκριμένο εμβόλιο περιλαμβάνει ζώντα εξασθενημένο ιό γρίπης και χορηγείται ως ρινικό εκνέφωμα σε παιδιά ηλικίας 2 έως κάτω των 18 ετών.
Δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά που έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή έχουν ιστορικό βρογχικού άσθματος, έχουν ανοσοκαταστολή ή λαμβάνουν μακροχρόνια θεραπεία με ασπιρίνη.
Σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 2-18 ετών που ζουν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συστήνεται ο αδρανοποιημένος ενέσιμος εμβολιασμός. Εάν χορηγηθεί το ζων εξασθενημένο εμβόλιο, προτείνεται αποφυγή επαφής με το ευάλωτο άτομο για 7 ημέρες.
Όπως ισχύει για όλα τα εμβόλια, το αντιγριπικό δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου. Το ρινικό εμβόλιο χορηγείται από παιδιάτρους.
Η περίοδος εμβολιασμού στην Ελλάδα συστήνεται από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου, καθώς απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για την ανάπτυξη της ανοσολογικής απάντησης. Αν ο εμβολιασμός δεν πραγματοποιηθεί σε αυτό το διάστημα, μπορεί να γίνει καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης.
Η δραστηριότητα της γρίπης στη χώρα αυξάνεται συνήθως τον Ιανουάριο και κορυφώνεται τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο, χωρίς να είναι δυνατή η ακριβής πρόβλεψη της έναρξης του επιδημικού κύματος.
Για τους περισσότερους, ο αντιγριπικός εμβολιασμός απαιτεί μία δόση ετησίως. Βρέφη και παιδιά κάτω των 9 ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή έχουν λάβει μόνο μία δόση, χρειάζονται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών. Για το LAIV, σε παιδιά κάτω των 9 ετών που δεν έχουν εμβολιαστεί προηγουμένως απαιτείται δεύτερη δόση μετά από τουλάχιστον 4 εβδομάδες.
Στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται κατά προτεραιότητα ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνονται άτομα 60 ετών και άνω, βρέφη και παιδιά 6 μηνών έως 5 ετών, ενήλικες και παιδιά άνω των 5 ετών με χρόνια νοσήματα, ανοσοκαταστολή, μεταμοσχεύσεις, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, νευρολογικά και νευρομυϊκά νοσήματα, καθώς και άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.
Στις ομάδες αυξημένου κινδύνου εντάσσονται επίσης έγκυες, λεχώνες και θηλάζουσες, άτομα που φροντίζουν ή διαμένουν με ευάλωτους, κλειστοί και ευάλωτοι πληθυσμοί, καθώς και εργαζόμενοι σε δομές υγείας, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και άλλες δομές φιλοξενίας.
Ο κ. Κατσαράκης τονίζει ότι οι φαρμακοποιοί ενημερώνουν τους πολίτες και για άλλα εμβόλια που συνιστώνται ανάλογα με την ηλικία και τους παράγοντες κινδύνου, όπως τα εμβόλια κατά του πνευμονιόκοκκου, του έρπητα ζωστήρα και της COVID-19.
