Του Χρήστου Τσαμαδιά – Mr Energy
Ο Οκτώβριος βρίσκει την ενεργειακή αγορά με δύο βασικά δεδομένα: ακριβότερο ρεύμα και αυξημένη πίεση από το φυσικό αέριο. Και για τον καταναλωτή το ερώτημα είναι πλέον διπλό: πού μπορεί να κινηθούν οι τιμές τους επόμενους μήνες και, κυρίως, τι μπορεί να κάνει ο ίδιος για να περιορίσει τον λογαριασμό του;
Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκε στα 156,31 €/MWh, από 133,40 €/MWh τον Αύγουστο, με την άνοδο να περνά ήδη στα τιμολόγια του Οκτωβρίου.
Την ίδια στιγμή, ο ευρωπαϊκός δείκτης φυσικού αερίου TTF κινείται υψηλότερα, αυξάνοντας την πίεση στο κόστος ηλεκτροπαραγωγής, καθώς το φυσικό αέριο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Με απλά λόγια: όσο διαρκούν οι συρράξεις στην Μέση Ανατολή αλλά και στην Ουκρανία θα έχουμε ακριβό ρεύμα!
Τι πρέπει να κοιτάξει ο καταναλωτής;
Μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα, το ερώτημα για το νοικοκυριό είναι ένα: τι κάνω για να πληρώσω λιγότερα;
Η απάντηση του Mr Energy είναι απλή: πριν από οποιαδήποτε αλλαγή προγράμματος ή εταιρείας, ο καταναλωτής πρέπει να κοιτάξει ολόκληρη την εικόνα και όχι μόνο τη μεγάλη διαφήμιση με τα λεπτά της κιλοβατώρας.
1. Πόσο πληρώνω πραγματικά την κιλοβατώρα;
Πρώτα κοιτάμε την τελική τιμή προμήθειας, αλλά τη συγκρίνουμε με το δικό μας προφίλ κατανάλωσης.
Άλλο πρόγραμμα μπορεί να ταιριάζει σε ένα σπίτι που καταναλώνει 200 kWh τον μήνα και άλλο σε ένα σπίτι που καταναλώνει 700 ή 1.000 kWh.
2. Πόσο είναι το πάγιο;
Ένα πρόγραμμα μπορεί να διαφημίζεται με χαμηλή κιλοβατώρα, αλλά να έχει υψηλό μηνιαίο πάγιο.
Ενδεικτικά, στην αγορά τα πάγια στα κίτρινα τιμολόγια μπορούν να ξεκινούν ακόμη και από 0 ευρώ και να φτάνουν περίπου τα 5 ευρώ, ενώ στα σταθερά υπάρχουν προγράμματα με πάγια από περίπου 7,5 ευρώ έως και 19 ευρώ τον μήνα!
Για έναν καταναλωτή με μικρή κατανάλωση, η διαφορά αυτή μπορεί να αλλάξει σημαντικά το τελικό κόστος.
Δεν κοιτάμε λοιπόν μόνο €/kWh. Κοιτάμε €/kWh και πάγιο.
3. Είναι σταθερό ή κυμαινόμενο;
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ερώτημα του Οκτωβρίου.
Στα σταθερά τιμολόγια, ο καταναλωτής γνωρίζει την τιμή ενέργειας για τη διάρκεια της σύμβασης, σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος.
Στα κυμαινόμενα, η τιμή μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τον μηχανισμό τιμολόγησης και τις παραμέτρους που προβλέπει η σύμβαση.
Άρα το ερώτημα είναι απλό:
Θέλω σταθερότητα ή θέλω να αναλαμβάνω το ρίσκο της αγοράς;
4. Τι διάρκεια έχει η σύμβαση;
Δεν αρκεί να δούμε την τιμή.
Πρέπει να κοιτάξουμε για πόσο χρονικό διάστημα δεσμευόμαστε και τι προβλέπεται σε περίπτωση πρόωρης αποχώρησης.
Μια χαμηλή τιμή σήμερα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι η κατάλληλη επιλογή για κάποιον που μπορεί να χρειαστεί να αλλάξει πρόγραμμα σε λίγους μήνες.
5. Υπάρχουν προϋποθέσεις για την τιμή;
Εδώ κρύβεται συχνά η λεπτομέρεια.
Ο καταναλωτής πρέπει να ελέγχει αν η τιμή που βλέπει προϋποθέτει:
- εμπρόθεσμη πληρωμή,
- πάγια εντολή,
- ηλεκτρονικό λογαριασμό,
- συγκεκριμένο τρόπο πληρωμής,
- ή κάποια άλλη προϋπόθεση.
Η τιμή που βλέπουμε στη διαφήμιση δεν είναι πάντα η τιμή που τελικά θα πληρώσουμε.
6. Τι κατανάλωση έχω;
Πριν αλλάξουμε πρόγραμμα, ανοίγουμε έναν πρόσφατο λογαριασμό και βλέπουμε πόσες κιλοβατώρες καταναλώνουμε.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο.
Γιατί μπορεί να βρούμε πρόγραμμα με 1-2 λεπτά φθηνότερη κιλοβατώρα, αλλά η πραγματική διαφορά στον ετήσιο λογαριασμό να είναι πολύ μικρότερη από αυτή που φανταζόμαστε.
Τι μπορεί να κάνει η κυβέρνηση;
Το άλλο μεγάλο ερώτημα είναι αν πρέπει να περιμένουμε νέα κρατική παρέμβαση.
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει οριστική ανακοίνωση για οριζόντια επιδότηση στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Το ενδεχόμενο νέας στήριξης, ωστόσο, θα μπορούσε να επανέλθει στο τραπέζι εφόσον οι χονδρεμπορικές τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και η πίεση στα νοικοκυριά ενταθεί.
Αυτό που έχει ήδη ανακοινωθεί είναι η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, το οποίο αφορά και νοικοκυριά που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ή ηλεκτρική ενέργεια για θέρμανση.
Ο καταναλωτής, επομένως, δεν θα πρέπει σήμερα να βασιστεί στην προσδοκία μιας πιθανής επιδότησης για να αποφασίσει αν θα αλλάξει πρόγραμμα.
Η συμβουλή του Mr Energy
Πριν υπογράψουμε οποιοδήποτε νέο πρόγραμμα, παίρνουμε έναν πρόσφατο λογαριασμό και συγκρίνουμε ότι αναφέραμε πιο πάνω.
Στην ενεργειακή αγορά δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα που να είναι κατάλληλο για όλους.
Υπάρχει το πρόγραμμα που ταιριάζει καλύτερα στη δική μας κατανάλωση και στο πόσο ρίσκο είμαστε διατεθειμένοι να αναλάβουμε.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο που πρέπει να θυμάται ο καταναλωτής τον φετινό Οκτώβριο:
Μην αγοράζεις την πιο φθηνή κιλοβατώρα. Διάλεξε το πρόγραμμα που μπορεί να σου δώσει τον χαμηλότερο πραγματικό λογαριασμό. Δεν χρειάζεται να προβλέψει κανείς την αγορά. Χρειάζεται να είναι προετοιμασμένος.
