Του Κώστα Γκούμα, γεωπόνος, πρ. Δ/ντής Εγγείων Βελτιώσεων, πρ. πρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ/Κεντρικής Ελλάδας, μέλος Ε.Δ.Υ.ΘΕ
Εν μέσω μιας παρατεταμένης και έντονης προεκλογικής περιόδου, η Θεσσαλία αναμένει δύο κρίσιμα ορόσημα: την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) για το Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ), καθώς και τις τελικές αποφάσεις της κυβέρνησης για την τύχη των ημιτελών έργων του Άνω Αχελώου (Φράγμα Συκιάς και Σήραγγα μεταφοράς).
Με δεδομένη τη διαρκή παρακολούθηση αυτών των ζητημάτων επί σειρά ετών, κρίνεται αναγκαία μια ρεαλιστική προσέγγιση για την πραγματική προοπτική θωράκισης της περιοχής από τους κινδύνους της λειψυδρίας και των πλημμυρών.
Είναι κοινή διαπίστωση ότι η Θεσσαλία είναι βαριά άρρωστη και ευάλωτη στην κλιματική κρίση. Τα μειωμένα υδατικά αποθέματα και τα συνεχή ελλείμματα στο υδατικό ισοζύγιο την οδηγούν σταθερά προς μια «αφανή» οικολογική καταστροφή, παραγωγική καθίζηση και κοινωνική οπισθοδρόμηση.
Για τον ρόλο του ΣτΕ, τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και την έλλειψη πολιτικής βούλησης (από διαδοχικές κυβερνήσεις) για ολοκλήρωση των έργων του Αχελώου έχουμε αναφερθεί επανειλημμένα, όπως και για τις δυνατότητες και τον ουσιαστικό ρόλο του ΣΔΛΑΠ Θεσσαλίας.
Φέτος συμπληρώνονται ακριβώς 12 χρόνια από τον Σεπτέμβριο του 2014, όταν η Θεσσαλία απέκτησε το πρώτο της ΣΔΛΑΠ. Στο θεσμικό αυτό εργαλείο καταγράφονται επιστημονικά τεκμηριωμένα, τόσο το μεγάλο υδατικό έλλειμμα και οι πραγματικά διαθέσιμοι πόροι, όσο και τα αναγκαία έργα. Έκτοτε, οι διαδοχικές κυβερνήσεις ελάχιστα υλοποίησαν από όσα προβλέπονταν, αφήνοντας τα προβλήματα να διογκώνονται χρόνο με τον χρόνο.
Τα στοιχεία που παραθέσαμε δημόσια (δες παρακάτω {1}σχετικούς συνδέσμους) αποδεικνύουν απαράδεκτες καθυστερήσεις σε μεγάλα και μικρά υδατικά έργα, οι οποίες ξεπερνούν τα 20 ή και 30 χρόνια. Πρόκειται για επιδόσεις που αποτελούν όνειδος, την ώρα που άλλες ανεπτυγμένες χώρες ολοκληρώνουν και λειτουργούν παρόμοια έργα σε 5 έως 10 χρόνια.
Κανένας αρμόδιος μέχρι σήμερα δεν θεώρησε υποχρέωσή του να ενημερώσει υπεύθυνα τους Θεσσαλούς πολίτες για τους λόγους αυτών των καθυστερήσεων. Δεν δόθηκαν ποτέ εξηγήσεις για το «βάλτωμα» μελετών, καθυστερήσεις στις εγκρίσεις περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) ή τις απαλλοτριώσεις. Δεν μάθαμε ποτέ ποιος ευθύνεται για την έλλειψη χρηματοδότησης, για τυχόν τεχνικές αστοχίες ή για την παροιμιώδη έλλειψη συντονισμού μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων (Υποδομών, Περιβάλλοντος, Αγροτικής Ανάπτυξης) και των τοπικών φορέων.
Σε μια χώρα που συχνά αναλώνεται στα μικρά και ασήμαντα, οι καθυστερήσεις και οι υπερβάσεις στα έργα αντιμετωπίζονται ως κάτι «φυσιολογικό». Κανένας καλόπιστος πολίτης δεν θα δυσανασχετούσε αν υπήρχε ένας ειλικρινής και ξεκάθαρος απολογισμός της πορείας των έργων.
Αντίθετα, η έλλειψη διαφάνειας καθιστά την κοινωνία καχύποπτη απέναντι στις πολιτικές εξαγγελίες, ειδικά όταν αυτές γίνονται σε προεκλογικό χρόνο χωρίς σαφή χρονοδιαγράμματα και εξασφαλισμένους πόρους.
Για τον λόγο αυτό, κάθε νέα εξαγγελία αντιμετωπίζεται πλέον με δικαιολογημένη δυσπιστία. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από τις 2 Σεπτεμβρίου 2014, όταν στη Νίκαια ανακοινώθηκε από τον πρωθυπουργό το «Στρατηγικό Σχέδιο για την Ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας». Αντίστοιχα, στις 14 Μαρτίου 2026 ακούσαμε τη δήλωση του ότι «μπαίνει μπροστά η μεταφορά υδάτων από τον Αχελώο».
Ακολούθησε η επίσκεψη (22/5/2026) του Αντιπροέδρου της κυβέρνησης στα έργα Αχελώου και διαδοχικές κλειστές συσκέψεις για τον σχεδιασμό των ημιτελών και νέων έργων με πολλαπλές χρήσεις (άρδευση, υδροηλεκτρική ενέργεια, αντιπλημμυρική και περιβαλλοντική προστασία).
Τα διάφορα σενάρια αυτού του σχεδιασμού αναμένεται να επιβεβαιωθούν ή να διαψευστούν από την επικείμενη (προαναγγελθείσα από ΜΜΕ)επίσκεψη του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλία και τις σχετικές ανακοινώσεις που θα πραγματοποιήσει.
Επειδή οι παραπάνω ανησυχίες απασχολούν το σύνολο των Θεσσαλών πολιτών και των παραγωγικών φορέων, είναι πολιτικά και κοινωνικά ορθό να ζητήσουμε καθαρές απαντήσεις.
Οφείλει τόσο η κυβέρνηση να παρουσιάσει την όποια προοπτική υλοποίησης των έργων που έχει υποσχεθεί (με χρονοδιάγραμμα και οικονομικούς πόρους), όσο και τα κόμματα της αντιπολίτευσης να καταθέσουν τις δικές τους σαφείς προγραμματικές θέσεις για το κρίσιμο υδατικό πρόβλημα της Θεσσαλίας.
{1} – Η επιτάχυνση του χρόνου παραγωγής μελετών και υδατικών έργων προϋποθέτουν πολιτική βούληση και αλλαγή του θεσμικού πλαισίου
– 20 χρόνια λειτουργίας του ταμιευτήρα Σμοκόβου : χρήσιμα συμπεράσματα και πικρές διαπιστώσεις :
– Το έργο εμπλουτισμού των πηγών Βρυσιών Φαρσάλων και η αβέβαιη πορεία των υδατικών έργων στη Θεσσαλία – (Κώστας Γκούμας)*
– Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα…..χρόνια κοσκινίζει !
