Απάντηση στο δημοσίευμα της ιδιοκτήτριας εταιρείας της «Οικίας Αλεξάνδρου» δίνει η Επιτροπή Φορέων, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς περί παραπλάνησης και υποκίνησης της κινητοποίησης για τη διάσωση του κτηρίου. Η Επιτροπή εκφράζει τη στήριξή της στον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων και στον πρόεδρό του, Νέστορα Κανέλλο, επικαλείται την επιστημονική τεκμηρίωση υπέρ του χαρακτηρισμού του κτηρίου ως διατηρητέου και υπογραμμίζει το δικαίωμα των πολιτών να συμμετέχουν στην προστασία της ιστορικής μνήμης και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Λάρισας.
Το κείμενο της Επιτροπής Φορέων
Πριν μερικές μέρες είδε το φως της δημοσιότητας ένα κείμενο της ιδιοκτήτριας εταιρείας της «Οικίας Αλεξάνδρου» με τίτλο: «Πώς, γιατί και από ποιον μεθοδεύτηκε η υπόθεση «Οικία Αλεξάνδρου» – Γιατί ζημιώνεται η Λάρισα και γιατί κινδυνεύουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων στην πόλη»
Το εν λόγω δημοσίευμα καταφέρεται κατά του προέδρου του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων της πόλης μας, τον οποίο θεωρεί ως μοναδικό υπεύθυνο και υποκινητή της όλης προσπάθειας που έγινε στην πόλη από φορείς, πολιτικούς, καθώς και απλούς πολίτες για την κήρυξη του ως άνω κτηρίου ως διατηρητέου. Θεωρεί μάλιστα ότι όλοι όσοι ασχολήθηκαν με το θέμα έπεσαν θύματα παραπλάνησης εκ μέρους του προέδρου, ο οποίος κινήθηκε με βάση το προσωπικό του συμφέρον, από εμπάθεια και επαγγελματικό ανταγωνισμό προς την ιδιοκτήτρια εταιρεία. Επισημαίνεται επίσης στο δημοσίευμα ότι «η διαδικασία κήρυξης ενός κτιρίου ως διατηρητέου είναι αυστηρά θεσμική, επιστημονική και τεχνική» και επομένως η ηλεκτρονική συγκέντρωση υπογραφών σε ψήφισμα της επιτροπής φορέων υπήρξε μια ενέργεια υποκινούμενη από τον κ. Ν. Κανέλλο, «ο οποίος κατασκεύασε μια τεχνητή κοινή γνώμη, ένα πολιτικάντικο ψήφισμα για να παρασύρει ορισμένους πολίτες» καθώς «ποτέ στο παρελθόν δεν έχει επιστρατευτεί «λαϊκό ψήφισμα» για τέτοιο θέμα στη Λάρισα», και θεωρεί το γεγονός αυτό «καθαρή προπαγάνδα».
Στις παραπάνω αιτιάσεις θα θέλαμε να δώσουμε ορισμένες απαντήσεις.
Καταρχάς όσον αφορά στην παραπλάνηση πολιτικών, συλλόγων, φορέων, σωματείων κλπ., όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, θα θέλαμε να δηλώσουμε ότι κανείς μας δεν είναι αφελής, ανόητος ή άσχετος, ώστε να πέσει θύμα παραπλάνησης. Οι περισσότεροι εκπρόσωποι καθώς και τα μέλη των φορέων είμαστε άνθρωποι μορφωμένοι, με αισθητική καλλιέργεια και με περισσότερες ή λιγότερες γνώσεις τόσο της ιστορίας της πόλης μας όσο και, ένιοι εξ ημών, ιστορίας της Τέχνης, στην οποία εμπίπτει και η αρχιτεκτονική. Είναι τουλάχιστον υποτιμητικό για τη νοημοσύνη μας να θεωρούμαστε από την ιδιοκτήτρια εταιρεία θύματα της προπαγάνδας και των προσωπικών επιδιώξεων του προέδρου του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων ή του οποιουδήποτε άλλου!
Ως εκ τούτου η ευαισθητοποίηση φορέων, παραγόντων και πολιτών της πόλης δεν υπήρξε αποτέλεσμα προπαγάνδας ή μεθόδευσης. Προέκυψε από την πηγαία ανάγκη για την διάσωση της ιστορικής της μνήμης και της προστασίας των τελευταίων στοιχείων του αρχιτεκτονικού της πολισμού, από την ανάγκη για τη διατήρηση όλων εκείνων που φανερώνουν την αισθητική και τον τρόπο ζωής των προηγούμενων γενεών, καθώς και από την αγάπη και την αγωνία για την πόλη.
Πράγματι, όπως γράφουν και οι ιδιοκτήτες «….Η διαδικασία κήρυξης ενός κτιρίου ως διατηρητέου είναι αυστηρά, θεσμική, επιστημονική και τεχνική…..». Αυτή η θεσμική διαδικασία ακολουθήθηκε και στο συγκεκριμένο θέμα και στο πλαίσιο αυτής της θεσμικής διαδικασίας η Διεύθυνση Αρχιτεκτονικής, Οικοδομικών Κανονισμών και Αδειοδοτήσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στην αιτιολογική της έκθεση (διαβιβαστικό έγγραφο Α.Π. ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/72084/2204/06/03/2026) για τον χαρακτηρισμό ως διατηρητέου του κτηρίου «οικία Αλεξάνδρου» στην Λάρισα, γράφει:
«[…] αν και στην πορεία του χρόνου έχει υποστεί μεγάλες καταστροφές […] συνεχίζει να παραπέμπει αρχικά σε ένα αξιόλογο δείγμα νεοκλασικισμού που εξελίχθηκε σε πρώιμου μοντερνισμού, παραμένοντας μάρτυρας μιας μακρόχρονης πορείας αρχιτεκτονικών μετασχηματισμών. […] Συμπερασματικά, το κτίριο, παρά τις όποιες μεταγενέστερες και σχετικά πρόσφατες αποξηλώσεις ή βλάβες που έχει υποστεί […] φαίνεται να βρίσκεται γενικά σε καλή κατάσταση τουλάχιστον όσον αφορά στο κέλυφός του. Επιπλέον, το διώροφο μέγεθός του, η γωνιακή θέση του στον πολεοδομικό ιστό με το μεγάλο ακάλυπτο χώρο της αυλής και κυρίως η ίδια η κατασκευή του ως μάρτυρας των γεγονότων και των αλλαγών στην ιστορία της πόλης, το καθιστούν δείγμα της αίγλης των παλαιών νεοκλασικών κτιρίων στην περιοχή και τεκμήριο της συλλογικής μνήμης……». Και εν κατακλείδι προτείνει τον χαρακτηρισμό του κτηρίου ως διατηρητέου.
Τελικά το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, εκτιμώντας αυτήν την άρτια επιστημονική και τεχνική εισήγηση της Δ.Α.Ο.Κ.Α του ΥΠΕΝ, έκρινε υπέρ του χαρακτηρισμού της «οικίας Αλεξάνδρου» ως διατηρητέου κτηρίου.
Πέραν όμως των θεσμικών παραγόντων στους οποίους ανήκει η τελική απόφαση, οι επιστημονικοί φορείς κάθε πόλης καθώς και ο κάθε μεμονωμένος πολίτης της έχουν δικαίωμα και χρέος να ενδιαφέρονται για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και της πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης τους, να εκφέρουν την άποψή τους και να υποβάλλουν προτάσεις για κάθε σχετικό θέμα. Αυτό είναι δείγμα υγιούς δημοκρατίας. Στην κατεύθυνση αυτή κινήθηκε και η συγκέντρωση υπογραφών μέσω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, ένα μέσο καθόλα θεμιτό για να εκφραστεί η γνώμη περισσότερων πολιτών. Κανείς δεν παραπλανήθηκε, κανείς δεν υποχρεώθηκε. Να θυμίσουμε επίσης ότι, αντίθετα με όσα αναφέρονται στο δημοσίευμα, αντίστοιχη διαδικασία, όχι τόσο οργανωμένα, είχε γίνει και για την «Οικία Καπετάνου» από την κίνηση πολιτών «Λάρισα η πόλη μου». Μακάρι την επόμενη φορά οι ευαισθητοποιημένοι πολίτες που θα πάρουν μέρος σε τέτοιες πρωτοβουλίες να είναι περισσότεροι, γιατί αυτό δείχνει ότι η κοινωνία ευαισθητοποιείται και σε θέματα πέραν των καθημερινών, βιοτικών αναγκών.
Αν όμως το ενδιαφέρον για την πόλη είναι υποχρέωση του κάθε πολίτη, ακόμη μεγαλύτερη υποχρέωση και καθήκον έχουν οι αρμόδιοι επιστημονικοί φορείς, όπως εν προκειμένω ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων. Και βεβαίως ο κ. Ν. Κανέλλος δεν ενήργησε ως άτομο, αλλά ως εκπρόσωπος του Συλλόγου του οποίου προΐσταται, τιμώντας έτσι τόσο τον επιστημονικό όσο και τον θεσμικό του ρόλο.
Για όλους τους παραπάνω λόγους η Επιτροπή Φορέων στηρίζει τα μέλη του συλλόγου Αρχιτεκτόνων και τον πρόεδρό του κ. Νέστορα Κανέλλο στην συνεπή, από την πρώτη στιγμή, θέση τους και στις προσπάθειές τους για τη διάσωση της «οικίας Αλεξάνδρου» μέσω του χαρακτηρισμού της ως διατηρητέου κτηρίου. Στηρίζει επίσης την πλήρως τεκμηριωμένη επιστημονικά έκθεση του Τμήματος Διατηρητέων Κτηρίων της Δ.Α.Ο.Κ.Α του ΥΠΕΝ, καθώς και την απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής για τον χαρακτηρισμό της «οικίας Αλεξάνδρου» ως διατηρητέου κτηρίου.
Η θέληση της πόλης, όπως αυτή εκφράσθηκε μέσω βουλευτών, θεσμών, παραγόντων και πολιτών της και επισφραγίστηκε με την απόφαση του Δημοτικού της Συμβουλίου, δεν πρέπει να ακυρωθεί με μεθοδεύσεις.
