Στις διεθνείς αγορές πετρελαίου στρέφεται πλέον το βλέμμα για το τελικό ύψος των παρεμβάσεων στα καύσιμα, καθώς οι αποφάσεις θα ληφθούν σε δύο δόσεις, με πρώτη ημερομηνία την 30ή Σεπτεμβρίου και δεύτερη, καθοριστική για το πετρέλαιο θέρμανσης, τη 14η Οκτωβρίου.
Το μείγμα των μέτρων παραμένει ανοιχτό, όπως και τις προηγούμενες ημέρες, όμως ο σχεδιασμός αποκτά πλέον σαφέστερο χρονοδιάγραμμα. Η έντονη μεταβλητότητα του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές οδηγεί σε αποφάσεις ανά δεκαπενθήμερο, ώστε οι παρεμβάσεις να προσαρμόζονται στις τιμές που θα έχουν διαμορφωθεί.
Η αρχή θα γίνει στις 30 Σεπτεμβρίου με το πετρέλαιο κίνησης. Η κρατική επιδότηση στην αντλία αναμένεται, εκτός απροόπτου, να παραμείνει στα 10 λεπτά ανά λίτρο, αλλά αυτή τη φορά θα αφορά μόνο το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και όχι ολόκληρο τον μήνα.
Στις 14 Οκτωβρίου θα γίνει νέα αξιολόγηση για το ντίζελ και ταυτόχρονα θα κλειδώσουν οι παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, μία ημέρα πριν από την έναρξη της διάθεσής του.
Η εξίσωση για το 1,75 ευρώ
Για τη θέρμανση ο βασικός στόχος δεν αλλάζει: η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος.
Το πόσο χαμηλότερα μπορεί να φτάσει θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τις διεθνείς τιμές. Στο ευνοϊκό σενάριο, και εφόσον υπάρξει συνδυασμός κρατικής παρέμβασης και εμπορικών εκπτώσεων, στο τραπέζι παραμένει η επιδίωξη για χαμηλότερη τιμή, ακόμη και προς την περιοχή των 1,50–1,60 ευρώ το λίτρο.
Χωρίς πρόσθετες παρεμβάσεις, αντίθετα, οι μέχρι τώρα υπολογισμοί ανεβάζουν την τιμή εκκίνησης κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, γεγονός που εξηγεί γιατί εξετάζεται συνδυασμός διαφορετικών εργαλείων.
Το παζλ περιλαμβάνει απευθείας παρέμβαση στην αντλία, εμπορικές εκπτώσεις από τα διυλιστήρια και ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ το σενάριο παρέμβασης στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης εμφανίζεται πλέον δυσκολότερο λόγω του δημοσιονομικού κόστους.
Τι θα κάνουν τα διυλιστήρια
Μέχρι τις 14 Οκτωβρίου αναμένεται να έχει ξεκαθαρίσει και η στάση των εταιρειών διύλισης.
Οι όποιες εμπορικές εκπτώσεις θα προστεθούν στην κρατική παρέμβαση και συνεπώς θα επηρεάσουν απευθείας την τιμή που θα δει ο καταναλωτής στην αντλία.
Αντίστοιχη λογική υπάρχει και στο πετρέλαιο κίνησης. Στα σενάρια που έχουν εξεταστεί περιλαμβάνεται, πέραν της κρατικής επιδότησης των 10 λεπτών ανά λίτρο, πρόσθετη εμπορική έκπτωση από τα διυλιστήρια, η οποία θα μπορούσε να αυξήσει τη συνολική μείωση της τιμής.
Η τελική εικόνα, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το πού θα βρίσκεται το πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές τις επόμενες εβδομάδες.
Πιο σταθερό κομμάτι του σχεδιασμού αποτελεί η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Η ενίσχυση αφορά περίπου 1,2 εκατ. νοικοκυριά, με το σημερινό δημοσιονομικό κόστος να ανέρχεται σε περίπου 173 εκατ. ευρώ. Η κατεύθυνση που εξετάζεται είναι οριζόντια αύξηση των ποσών χωρίς μεταβολή των εισοδηματικών κριτηρίων και χωρίς περιορισμό του αριθμού των δικαιούχων.
Θα εξακολουθήσει παράλληλα να εφαρμόζεται η διαφοροποίηση ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες κάθε περιοχής, ώστε υψηλότερα ποσά να κατευθύνονται στις περιοχές με μεγαλύτερες ανάγκες θέρμανσης.
Δυσκολότερη η λύση του ΕΦΚ
Η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, που επίσης είχε μπει στα σενάρια των προηγούμενων ημερών, φαίνεται αυτή τη στιγμή να απομακρύνεται, χωρίς πάντως να έχει κλείσει οριστικά ως επιλογή σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης της ενεργειακής κρίσης.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης είχε εξεταστεί ακόμη και η μείωση του ΕΦΚ από τα 410 στα 280 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, ωστόσο το δημοσιονομικό κόστος περιορίζει τα περιθώρια μιας τέτοιας κίνησης.
Συνολικά ο ΕΦΚ στα καύσιμα αποφέρει περίπου 4 δισ. ευρώ τον χρόνο, ενώ οποιαδήποτε μεγάλη φορολογική παρέμβαση πρέπει να χωρέσει και στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
Έτσι, οι επόμενες τρεις εβδομάδες θα είναι καθοριστικές. Στις 30 Σεπτεμβρίου θα γίνει το πρώτο βήμα για το ντίζελ, αλλά η 14η Οκτωβρίου είναι η ημερομηνία κατά την οποία θα συμπληρωθεί το παζλ: δεύτερο δεκαπενθήμερο για το πετρέλαιο κίνησης, τελική κρατική παρέμβαση στη θέρμανση, επίδομα και εμπορικές εκπτώσεις των διυλιστηρίων.
