Στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης για τον ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκονται δύο άρθρα νομοσχεδίου του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία αφορούν εκκρεμείς ελέγχους και αιτήσεις αγροτικών ενισχύσεων προηγούμενων ετών.
Οι επικριτές των ρυθμίσεων προειδοποιούν ότι μπορεί να ανοίξει παράθυρο για την εκ των υστέρων δικαιολόγηση αμφισβητούμενων πληρωμών. Πηγές του υπουργείου απορρίπτουν την κατηγορία, υποστηρίζοντας ότι οι έλεγχοι συνεχίζονται και ότι στόχος είναι να πληρωθούν οι νόμιμοι δικαιούχοι.
Η συζήτηση συνδέεται με τις έρευνες για αγροτικές ενισχύσεις που καταβλήθηκαν βάσει δηλώσεων εκτάσεων ως βοσκοτόπων. Σε ορισμένες υποθέσεις ερευνάται αν οι δικαιούχοι είχαν πράγματι δικαίωμα χρήσης των εκτάσεων και αν ασκούσαν την αγροτική δραστηριότητα που δήλωναν.
Γι’ αυτό ο τρόπος με τον οποίο θα ελεγχθούν παλιές αιτήσεις και θα αναζητηθούν ενδεχομένως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το νομοσχέδιο
Οι επίμαχες διατάξεις περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις», το οποίο υπερψηφίστηκε κατά πλειοψηφία σε πρώτη ανάγνωση από τη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής.
Το νομοσχέδιο συζητήθηκε χθες σε δεύτερη ανάγνωση στην ίδια επιτροπή, ενώ εκκρεμεί η εισαγωγή του στην Ολομέλεια.
Το άρθρο 71 για τους ελέγχους
Η πρώτη ένσταση αφορά το άρθρο 71 και τις εκκρεμείς διαδικασίες για τον εντοπισμό και την επιστροφή ενισχύσεων που καταβλήθηκαν παράνομα ή αχρεωστήτως.
Προβλέπει ότι οι διαδικασίες αυτές συνεχίζονται με βάση το άρθρο 28 του νόμου 2520/1997 και ότι οι εκθέσεις ελέγχου, τα πορίσματα και οι άλλες πράξεις που έχουν ήδη γίνει νόμιμα διατηρούν την ισχύ τους.
Η ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο η αλλαγή στο πλαίσιο που διέπει αυτές τις διαδικασίες να επηρεάσει υποθέσεις στις οποίες έχουν ήδη εντοπιστεί αμφισβητούμενες ενισχύσεις.
Το άρθρο 71, πάντως, προβλέπει ρητά ότι οι πράξεις ελέγχου που έχουν γίνει νόμιμα διατηρούν την ισχύ τους.
Το άρθρο 74 για τις αιτήσεις 2018-2022
Μεγαλύτερη συζήτηση προκαλεί το άρθρο 74, το οποίο αφορά ειδικά τις αιτήσεις ενίσχυσης της περιόδου 2018-2022.
Ορίζει ότι, για να κριθεί επιλέξιμο ένα αγροτεμάχιο, πρέπει να είχε δηλωθεί το αντίστοιχο έτος, να συνδεόταν με επιλέξιμη γεωργική δραστηριότητα και να πληρούσε τους κανόνες που ίσχυαν τότε.
Προβλέπει, ωστόσο, ότι κατά την κρίση αυτή δεν θα λαμβάνονται υπόψη δεδομένα δασικών χαρτών, ανεξάρτητα από τον χρόνο κύρωσης ή αναμόρφωσής τους.
Εδώ επικεντρώνονται οι εντονότερες αντιδράσεις. Οι επικριτές της διάταξης φοβούνται ότι η διατύπωσή της θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε εκκρεμείς υποθέσεις αμφισβητούμενων δηλώσεων βοσκοτόπων ή να επηρεάσει την αξιολόγηση ελέγχων που έχουν ήδη γίνει.
Επισημαίνουν ότι το άρθρο δεν αφορά μόνο την πληρωμή παλιών αιτήσεων, αλλά και τον έλεγχο και την ανάκτηση ενισχύσεων που έχουν ήδη καταβληθεί.
Η απάντηση του υπουργείου
Πηγές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης αντιτείνουν ότι μεταγενέστερες αλλαγές στους δασικούς χάρτες δεν πρέπει να στερήσουν ενισχύσεις από παραγωγούς που πληρούσαν τις προϋποθέσεις κατά το έτος της αίτησής τους.
Υποστηρίζουν ότι η διάταξη δεν καθιστά επιλέξιμες ψευδείς δηλώσεις ή εικονική δραστηριότητα και ότι οι έλεγχοι και οι διαδικασίες ανάκτησης συνεχίζονται.
