Για την διατήρηση ή μη των δύο φορομπόνους που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση το 2022, προκειμένου να ενισχυθούν οι ηλεκτρονικές συναλλαγές σε κλάδους που παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής, καλείται να αποφασίσει το οικονομικό επιτελείο, καθώς η ισχύς των δύο μέτρων παύει στο τέλος του τρέχοντος έτους.
Στο τραπέζι βρίσκονται η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα του 30% των ηλεκτρονικών πληρωμών σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, και οι ιατρικές δαπάνες που μετράνε διπλά στην κάλυψη του απαιτούμενου ορίου των ηλεκτρονικών αποδείξεων.
Βαρόμετρο για την απόφαση να παραταθούν, να τροποποιηθούν ή ακόμα και να καταργηθούν οι δύο φοροεκπτώσεις, θα αποτελέσουν από τη μια τα στοιχεία για τις ηλεκτρονικές πληρωμές στους «επίμαχους» κλάδους της αγοράς (από το 2022 και μετά), τα αποτελέσματα που έχουν σημειωθεί στο «κενό ΦΠΑ», και από την άλλη τα περιθώρια που υπάρχουν για περαιτέρω απόδοση των μέτρων στη «μάχη» κατά της φοροδιαφυγής.
Πιο συγκεκριμένα, στο «μικροσκόπιο» του οικονομικού επιτελείου θα βρεθούν:
1.Η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα για ηλεκτρονικές πληρωμές σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών που εφαρμόζεται από το 2022 και ισχύει και για τα εισοδήματα του 2026.
Το μέτρο προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για αμοιβές σε 20 κατηγορίες επαγγελμάτων αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ετησίως. Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων: δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κομμωτήρια και ταξί.
Η φιλοσοφία του μέτρου είναι η παροχή ισχυρού οικονομικού κινήτρου στους καταναλωτές, ώστε να πληρώνουν ηλεκτρονικά και να ζητούν απόδειξη για συναλλαγές όπου θεωρείται αυξημένος ο κίνδυνος απόκρυψης εισοδήματος.
2.Το αυξημένο μπόνους για τις ιατρικές δαπάνες, όταν οι πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες γίνονται ηλεκτρονικά.
Οι εν λόγω δαπάνες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος του φορολογουμένου. Για παράδειγμα, ηλεκτρονική πληρωμή 300 ευρώ για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες προσμετράται ως δαπάνη 600 ευρώ για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου.
Περιθώρια βελτίωσης
Υπέρ της διατήρησης ή ακόμη και της διεύρυνσης των φορολογικών κινήτρων για τους καταναλωτές, για να περιοριστεί η φοροδιαφυγή και να ενισχυθούν τα φορολογικά έσοδα, έχει ταχθεί η Τράπεζα της Ελλάδος.
Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2026 που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα, η κεντρική τράπεζα επισημαίνει ότι:
Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια- με την διεύρυνση της χρήσης καρτών, την επέκταση των POS και την διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ- εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης, κυρίως στους κλάδους όπου κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά.
Οι προσπάθειες για τον περαιτέρω περιορισμό του κενού ΦΠΑ καθώς και της διαφοράς μεταξύ πραγματικής κατανάλωσης και δηλούμενων εισοδημάτων πρέπει να συνεχιστούν.
Τούτο μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ακόμη ευρύτερης προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδίως στις δραστηριότητες με αυξημένη συμμετοχή ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου οι συναλλαγές γίνονται σε μεγάλο βαθμό με μετρητά.
Η διατήρηση ή και διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για τους καταναλωτές, θα συμβάλλουν στην αποκάλυψη συναλλαγών που διαφορετικά θα παρέμεναν αδήλωτες.
Κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα, περιορίζοντας τα περιθώρια φοροδιαφυγής και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων.
