Μια δύσκολη εξίσωση, με παραμέτρους τη διαθεσιμότητα των ασθενοφόρων, τις μεγάλες αποστάσεις και το ανάγλυφο της περιοχής, αναδεικνύει η τραγωδία στην Καρίτσα του Δήμου Αγιάς, στη Λάρισα, όπου ένας 15χρονος έχασε τη ζωή του έπειτα από αιφνίδια αδιαθεσία. Το βράδυ της Κυριακής 20/9, την ώρα που το παιδί κατέρρεε και ζητήθηκε επειγόντως η συνδρομή του ΕΚΑΒ, τα δύο ασθενοφόρα που κάλυπταν την ευρύτερη περιοχή, από τα Κέντρα Υγείας Αγιάς και Γόννων, βρίσκονταν ήδη σε διακομιδές άλλων περιστατικών.
Για την Καρίτσα κινητοποιήθηκε τελικά Κινητή Μονάδα από τη Λάρισα. Σύμφωνα με την 5η ΥΠΕ Θεσσαλίας, η κλήση στο Κέντρο Επιχειρήσεων έγινε στις 21:05 και το πλήρωμα έφτασε στο χωριό στις 21:50.
Πέρα, όμως, από τη συγκυρία της ταυτόχρονης απασχόλησης των δύο ασθενοφόρων, η υπόθεση φέρνει στην επιφάνεια ένα βαθύτερο και διαχρονικό πρόβλημα: τις μεγάλες αποστάσεις που χωρίζουν ορεινούς και απομακρυσμένους οικισμούς από την πλησιέστερη υγειονομική βοήθεια.
Η γεωγραφική θέση της Καρίτσας είναι τέτοια που, ακόμα κι αν ένα από τα δύο πλησιέστερα ασθενοφόρα ήταν διαθέσιμο τη στιγμή της κλήσης, θα απαιτούνταν, σύμφωνα με τον πρόεδρο των εργαζομένων του ΕΚΑΒ, Γιώργο Μαθιόπουλο, περίπου 35 έως 40 λεπτά για να φτάσει στο χωριό. «Και τα δύο ασθενοφόρα είχαν περιστατικά και έτυχε να λείπουν ταυτόχρονα. Αλλά ακόμα και ελεύθερα να ήταν τα ασθενοφόρα, πάλι περίπου 35 με 40 λεπτά θα χρειάζονταν για να φτάσουν», αναφέρει χαρακτηριστικά στο parapolitika.gr.
Τα δύο ασθενοφόρα βρίσκονταν στον δρόμο
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της 5ης ΥΠΕ, τα Κέντρα Υγείας Αγιάς και Γόννων διαθέτουν ασθενοφόρα και πληρώματα που καλύπτουν την περιοχή σε 24ωρη βάση. Το μοιραίο βράδυ, ωστόσο, το ένα ασθενοφόρο πραγματοποιούσε διακομιδή προς το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας, ενώ το δεύτερο είχε αναλάβει περιστατικό με προορισμό το Συκούριο. Έτσι, όταν στις 21:05 καταγράφηκε η κλήση για τον 15χρονο, η λύση ήταν να κινητοποιηθεί Κινητή Μονάδα από τη Λάρισα.
Στις 21:50 το πλήρωμα έφτασε στην Καρίτσα. Ο 15χρονος, σύμφωνα με τους διασώστες, δεν είχε σφυγμό και δεν ανέπνεε, με το περιστατικό να χαρακτηρίζεται κατηγορίας R1. Ακολούθησε αγώνας για την ανάνηψή του και η μεταφορά του στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας, όπου στις 23:39 βεβαιώθηκε ο θάνατός του.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο 15χρονος, όταν άρχισε να αισθάνεται αδιαθεσία, έβγαζε αφρούς από το στόμα και λίγο αργότερα σταμάτησε να αναπνέει.
Όταν η απόσταση μετριέται σε κρίσιμα λεπτά – 130 τομείς σε ολόκληρη τη χώρα
Η περίπτωση της Καρίτσας αποτυπώνει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει το ΕΚΑΒ: την κάλυψη μιας χώρας με έντονο ορεινό ανάγλυφο, δυσπρόσιτους οικισμούς και εκατοντάδες κατοικημένα νησιά.
Στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας η εικόνα έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον κ. Μαθιόπουλο. Οι τομείς σε Αγιά και Γόννους δημιουργήθηκαν μετά την πανδημία, ώστε να φέρουν τα ασθενοφόρα πιο κοντά σε περιοχές οι οποίες στο παρελθόν εξυπηρετούνταν από τη Λάρισα. Η απόσταση, ωστόσο, δεν εξαφανίζεται. Σε ορεινούς οικισμούς, ακόμα και το πλησιέστερο διαθέσιμο πλήρωμα μπορεί να χρειαστεί δεκάδες λεπτά μέχρι να φτάσει στον ασθενή.
«Δεν μπορείς να ανοίξεις παντού τομείς του ΕΚΑΒ. Μακάρι να μπορούσες, αλλά δεν γίνεται», εξηγεί ο κ. Μαθιόπουλος, επισημαίνοντας ότι σήμερα λειτουργούν περίπου 130 τομείς σε ολόκληρη τη χώρα.
Κάθε νέος τομέας απαιτεί προσωπικό ικανό να καλύψει όλες τις βάρδιες σε 24ωρη βάση. Γι’ αυτό και, όπως σημειώνει, η επιλογή των περιοχών στις οποίες δημιουργούνται νέες βάσεις γίνεται με έναν συνδυασμό πληθυσμιακών αναγκών και γεωγραφικών κριτηρίων.
“Με τη γεωγραφία που έχει η χώρα δεν μπορεί να υπάρξει 100% κάλυψη”
Ο πρόεδρος των εργαζομένων του ΕΚΑΒ δεν παραγνωρίζει τα κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν. Αντίθετα, υπογραμμίζει ότι χρειάζεται ένας ευρύτερος σχεδιασμός, κυρίως για τις περιοχές όπου η δημιουργία ενός αυτόνομου τομέα δεν είναι εύκολη.
Το ίδιο πρόβλημα δεν περιορίζεται στα ορεινά χωριά της ηπειρωτικής Ελλάδας. Αφορά και μικρά νησιά, όπου οι ανάγκες μπορεί να είναι περιορισμένες αριθμητικά, αλλά όταν προκύψει ένα σοβαρό περιστατικό, η πρόσβαση σε άμεση προνοσοκομειακή φροντίδα γίνεται καθοριστική. «Με τη γεωγραφία που έχει η χώρα δεν μπορεί να υπάρξει 100% κάλυψη», υπογραμμίζει ο κ. Μαθιόπουλος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ζητούμενο είναι η καλύτερη αξιοποίηση των Κέντρων Υγείας και των πληρωμάτων τους, η ενίσχυση με νέες προσλήψεις και ένας ενιαίος σχεδιασμός, που θα μπορούσε να ανεβάσει την κάλυψη στο 80%-85% της χώρας.
Για τις πλέον απομακρυσμένες περιοχές και τα μικρά νησιά προκρίνει ένα διαφορετικό μοντέλο: μικρές δομές επείγουσας φροντίδας, με γιατρούς, νοσηλευτές και διασώστες που θα μπορούν να αντιμετωπίζουν ένα επείγον περιστατικό και, όταν απαιτείται, να οργανώνουν τη διακομιδή του.
