Σαφές μήνυμα ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να αρχίσει ουσιαστική συζήτηση με την Τουρκία για συνυποσχετικό που θα οδηγούσε στη Χάγη στέλνει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ξεκαθαρίζοντας ότι η Αθήνα αναγνωρίζει ως μοναδική ελληνοτουρκική διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ και ότι ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας δεν πρόκειται να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Political», ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρεται επίσης στο δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ, ενώ απαντά στην κριτική του Αντώνη Σαμαρά περί υποχωρητικότητας απέναντι στην Τουρκία.
Ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συζητήσει για την επίλυση της διαφοράς της οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας. Όπως σημείωσε, ένας από τους λόγους για τους οποίους η Αθήνα επένδυσε τα τελευταία τρία χρόνια στον δομημένο διάλογο με την Άγκυρα ήταν να διαπιστωθεί εάν μπορεί να δημιουργηθεί πρόσφορο έδαφος για να προχωρήσει το ζήτημα.
Για την προσφυγή, ωστόσο, σε διεθνή δικαιοδοσία απαιτείται συμφωνία επί του αντικειμένου της διαφοράς και, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, στο σημείο αυτό οι θέσεις Αθήνας και Άγκυρας «αφίστανται ουσιωδώς».
Ο κ. Γεραπετρίτης κατηγόρησε την Τουρκία ότι επιδιώκει να εντάξει σε μια τέτοια διαδικασία «αυθαίρετες και ανυπόστατες αξιώσεις» που αφορούν ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας.
«Τα ζητήματα κυριαρχίας ήταν, είναι και θα παραμείνουν εκτός συζήτησης», τόνισε, για να καταλήξει ότι «με τα σημερινά δεδομένα, δεν συντρέχουν ακόμη οι προϋποθέσεις για να αρχίσει ουσιαστική συζήτηση επί του συνυποσχετικού».
Διευκρίνισε, πάντως, ότι αυτό δεν μεταβάλλει ούτε την προσήλωση της Ελλάδας στον διάλογο ούτε την ετοιμότητά της για επίλυση της διαφοράς της οριοθέτησης σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Τα 12 ναυτικά μίλια και η Κρήτη
Ερωτηθείς ειδικά για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης, ο υπουργός Εξωτερικών απέφυγε να προσδιορίσει χρόνο ή περιοχή για την άσκηση του δικαιώματος, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση ανήκει αποκλειστικά στην Ελλάδα.
«Η επέκταση των χωρικών μας υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας», δήλωσε, σημειώνοντας ότι «ο χρόνος και ο τρόπος άσκησής του θα καθοριστούν μονομερώς από την Ελληνική Πολιτεία, με αποκλειστικό γνώμονα το εθνικό συμφέρον».
Υπενθύμισε, παράλληλα, την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Ιόνιο έως το ακρωτήριο Ταίναρο, τονίζοντας ότι σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων η κυβέρνηση «δεν κάνει καμία έκπτωση».
Το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου και η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Γιώργος Γεραπετρίτης στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, την οποία χαρακτήρισε Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, απολύτως συμβατό με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Επισήμανε μάλιστα ότι η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam με πλειοψηφικό πακέτο ενισχύει την ευρωπαϊκή διάσταση του έργου και υπογράμμισε ότι Ελλάδα, Γαλλία και Κύπρος έχουν εκφράσει την πολιτική στήριξή τους στην υλοποίησή του.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο ενεργοποίησης του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Λισσαβόνας, ξεκαθάρισε ότι η συγκεκριμένη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής αφορά περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν θα ήταν ορθό να συνδεθεί εκ των προτέρων με ένα υποθετικό σενάριο παρεμπόδισης της πόντισης του καλωδίου.
Αποκάλυψε, ωστόσο, ότι βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση στην ΕΕ για την αποτελεσματικότερη επιχειρησιακή εφαρμογή της ρήτρας, στην οποία, όπως είπε, η Ελλάδα «πρωτοστατεί». Στο πλαίσιο αυτό έχει τεθεί η ανάγκη εκπόνησης οδικού χάρτη και αποσαφήνισης του τρόπου αντίδρασης μετά από ενδεχόμενη ενεργοποίησή της.
Ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει διπλωματικά, νομικά, ευρωπαϊκά και αμυντικά μέσα, επικαλούμενος παράλληλα τη στήριξη της ΕΕ, τη στρατηγική σχέση με τη Γαλλία και τις ευρύτερες συμμαχίες της χώρας.
Για την έρευνα και την πόντιση καλωδίων, την οποία χαρακτήρισε ελευθερία που κατοχυρώνεται από το Δίκαιο της Θάλασσας, χρησιμοποίησε ιδιαίτερα αυστηρή γλώσσα: «Δεν χωρεί μέση οδός. Όποιος θεωρεί ότι μπορεί να παραβιάζει διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες χωρίς τίμημα, στο τέλος πληρώνει με τόκο».
Απάντηση στον κ. Σαμαρά
Ο κ. Γεραπετρίτης απάντησε και στην κριτική του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος έχει κατηγορήσει την κυβέρνηση για υποχωρητικότητα στα ελληνοτουρκικά και για πολιτική κατευνασμού.
Αφού σημείωσε ότι οι απόψεις ενός πρώην πρωθυπουργού είναι σεβαστές, αντέτεινε ότι όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις συνομιλούσαν με την Τουρκία, συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης Σαμαρά, «και μάλιστα σε πολύ χειρότερες συνθήκες».
«Ο διάλογος με την Τουρκία δεν αποτελεί ούτε καινοτομία της σημερινής κυβέρνησης ούτε ένδειξη υποχωρητικότητας», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί διαχρονικό εργαλείο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Κατά τον υπουργό Εξωτερικών, αυτό που έχει αλλάξει είναι η συγκριτική θέση της Ελλάδας, η οποία, όπως είπε, βρίσκεται σήμερα σε ισχυρότερη θέση διπλωματικά, αμυντικά και οικονομικά, έχοντας διευρύνει τις διεθνείς συμμαχίες και συνεργασίες της.
Ως παραδείγματα της ελληνικής πολιτικής επικαλέστηκε τα θαλάσσια πάρκα, τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τις έρευνες για τον υποθαλάσσιο πλούτο και τη συνολικότερη παρουσία της χώρας στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι πλέον «η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στο πεδίο και εισπράττει τις, εν πολλοίς αναμενόμενες, αντιδράσεις».
Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε, τέλος, «στρέβλωση της πραγματικότητας, αν όχι ιδεοληψία και υποκρισία» την ταύτιση του διαλόγου με την υποχωρητικότητα, υπογραμμίζοντας ότι η Αθήνα θα εξακολουθήσει να συνομιλεί με αυτοπεποίθηση, χωρίς παραχωρήσεις στις ελληνικές θέσεις, ενώ ταυτόχρονα θα ενισχύει τη διεθνή ισχύ της χώρας.
«Θα συνεχίσουμε να χτίζουμε γέφυρες και την ίδια στιγμή να πολλαπλασιάζουμε την ισχύ μας στον κόσμο», κατέληξε.
