Για ακόμα μια φορά το μεταγραφικό καλοκαίρι της Premier League αποδείχτηκε… καυτό. Συνολικά οι ομάδες του κορυφαίου πρωταθλήματος στον κόσμο ξόδεψαν 3,46 δισ. λίρες (4,02 δισ. ευρώ) ξεπερνώντας το περσινό ρεκόρ των 3,1 δισεκατομμυρίων λιρών (3,6 δισ. ευρώ). Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο την τελευταία μέρα των μεταγραφών δαπανήθηκαν 475 εκατ. λίρες (έναντι 391 εκατ. πέρυσι) με τη Μάντσεστερ Σίτι να αναδεικνύεται «πρωταθλήτρια», καθώς έβγαλε από τα ταμεία της 458 εκατ. λίρες (532,33 εκατομμύρια ευρώ). Οι 125.000.000 (ή 145 εκατ. ευρώ) από αυτές πήγαν στην Τσέλσι προκειμένου οι «μπλε» να συναινέσουν στην παραχώρηση του Εντσο Φερνάντες, με τον Αργεντινό να ισοφαρίζει τη μετακίνηση του Αλεξάντερ Ισακ στη Λίβερπουλ ως η πιο δαπανηρή στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου.
Μπορούν όμως, παρά τα ποσά που δίνονται, οι σημερινοί μέσοι να συγκριθούν με αυτούς του (πρόσφατου) παρελθόντος; Ισως το μόνο που χρειάζεται πραγματικά να γνωρίζουμε για τον σύγχρονο ρόλο του χαφ είναι ότι ο νέος προπονητής της Μάντσεστερ Σίτι, Εντσο Μαρέσκα, θεωρεί πως ο Μαρκ Γκουέχι μπορεί να τον εξυπηρετήσει καλύτερα από τον Ματέο Κόβατσιτς. Ο Γκουέχι είναι, στην πραγματικότητα, κεντρικός αμυντικός. Κι όμως, ξεκίνησε τη σεζόν στη μεσαία γραμμή της Μάντσεστερ Σίτι, μπροστά από τον Κόβατσιτς, τον Νίκο Γκονσάλες, που πλέον έχει αποχωρήσει, και τον Ματέους Νούνες.
Υπό αυτό το πρίσμα, η απόκτηση του Εντσο Φερνάντες από τη Σίτι, με το ποσό που δόθηκε για να ολοκληρωθεί, μπορεί να εξηγηθεί με δύο τρόπους: είτε ως μια τεράστια δήλωση προθέσεων των «πολιτών» για επιστροφή στην κορυφή είτε ως ένα εξωφρενικά μεγάλο ποσό απλά για τον… αναπληρωματικό του Γκουέχι.
Χωρίς ρίσκο
Ο Φερνάντες είναι ένας εντελώς διαφορετικός τύπος μέσου από τον Γκουέχι – κυρίως επειδή είναι όντως μέσος. Πολυδιάστατος, μπορεί να πάρει την μπάλα χαμηλά από τον τερματοφύλακα ή τους στόπερ, να κυκλοφορήσει την κατοχή ή να προωθήσει την μπάλα σε συνθήκες πίεσης, να πατήσει το τελευταίο τρίτο ως «8άρι», να εμφανιστεί αθόρυβα στην περιοχή και να αποτελέσει απειλή για το αντίπαλο τέρμα.
Οπως και ο Ελιοτ Αντερσον, που αποκτήθηκε από τη Νότιγχαμ Φόρεστ έναντι 116 εκατ. λιρών, ο Φερνάντες ανήκει στη νέα γενιά των κεντρικών μέσων της Premier League που μοιάζουν να μπορούν να κάνουν λίγο απ’ όλα. Μόνο που τα κάνουν σε… μέτριο βαθμό.
Το βασικό τους προσόν μοιάζει να είναι ότι οι μεταγραφές τους δεν εγκυμονούν ιδιαίτερο ρίσκο. Αυτός είναι ουσιαστικά ο μόνος τρόπος να εξηγηθεί το εξωφρενικά διογκωμένο ποσό που πλήρωσε η Σίτι στην Τσέλσι, σε μια μεταγραφική κούρσα στην οποία ήταν ο μοναδικός πραγματικός διεκδικητής για τον Αργεντινό άσο.
Η διαφορά, για τη Σίτι και κάθε αγγλική ομάδα, σε σχέση με παίκτη που έρχεται από άλλο πρωτάθλημα είναι ότι ο Φερνάντες (και κάθε Φερνάντες που παίζει ήδη στην Premier League) είναι… δοκιμασμένος. Εχει σκληραγωγηθεί στις «μάχες» του απαιτητικού αγγλικού ποδοσφαίρου και δεν χρειάζεται χρόνο προσαγωγής.
Οποιες αδυναμίες κι αν έχει, έχουν ήδη υπολογιστεί στην τιμή.
Και αν υπάρχει ένα στοιχείο που χαρακτηρίζει πραγματικά τη μεταγραφική περίοδο του καλοκαιριού του 2026, την εποχή της «δυναμικής τιμολόγησης» της Premier League, μάλλον είναι αυτό: ο περίφημος «φόρος υπεραξίας». Το τεράστιο premium που πληρώνει μια ομάδα για παίκτες οι οποίοι είναι ήδη προσαρμοσμένοι στο πρωτάθλημα. Για παράδειγμα η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ πήρε τους Αντρέι Σάντος, Κάρλος Μπαλέμπα και Γιούρι Τίλεμανς σε ένα κατά τα άλλα ήσυχο καλοκαίρι.
Η Τότεναμ έφτασε στα… όριά της την πιστωτική της κάρτα για να αποκτήσει τον Σάντρο Τονάλι έναντι 92,5 εκατ. λιρών και τον Ματέους Φερνάντες έναντι 85 εκατ.
Υπό αυτό το πρίσμα, η απόκτηση του Μπρούνο Γκιμαράες από την Αρσεναλ για 75 εκατ. λίρες μοιάζει σχεδόν με ευκαιρία.
Τα αξίζουν;
Κι όμως, πρόκειται για ποσά που σχεδόν σε οποιοδήποτε άλλο καλοκαίρι της Premier League θα προκαλούσαν επιφωνήματα έκπληξης. Χρήματα που, τουλάχιστον θεωρητικά, θα δίνονταν για αποδεδειγμένους σούπερ σταρ που μπορούν να αλλάξουν τη μοίρα μιας ομάδας.
Ομως μπορεί κάποιος να πει με το χέρι στο Ευαγγέλιο ότι οι παίκτες αυτοί αξίζουν τα ποσά που δαπανήθηκαν για αυτούς; Υπάρχει κάποιος που θα μπορούσε πραγματικά να σταθεί δίπλα στους Βιεϊρά και Κιν, στους Λάμπαρντ και Τζέραρντ, στους Ντε Μπρόινε και Καντέ;
Ισως αυτή να είναι και η μεγαλύτερη ειρωνεία του φετινού μεταγραφικού καλοκαιριού στην Αγγλία: η ακριβότερη γενιά μέσων στην ιστορία της Premier League είναι, την ίδια στιγμή –συγκριτικά–, μία από τις πιο μέτριες. Με λίγες εξαιρέσεις, οι κορυφαίοι χαφ βρίσκονται σε άλλα πρωταθλήματα. Ο Βιτίνια και ο Ζοάο Νέβες στην Παρί Σεν Ζερμέν. Ο Τζουντ Μπέλινγκχαμ στη Ρεάλ. Ο Πέδρι και ο Ρόδρι στην Μπαρτσελόνα. Ο Γιόσουα Κίμιχ στην Μπάγερν Μονάχου.
Και στη λίστα μπορούν να μπουν και οι Φρένκι ντε Γιονγκ, Φαμπιάν Ρουίς, Φεντερίκο Βαλβέρδε, Ορελιέν Τσουαμενί και Γουόρεν Ζαΐρ-Εμερί. Από την άλλη στην Premier League βλέπουμε τον Ντέκλαν Ράις, τον Μοϊσές Καϊσέδο, τον Μπρούνο Φερνάντες και ίσως δύο-τρεις ακόμη. Μέχρι εκεί όμως… Ο Εντσο είναι χρήσιμος. Ο Ματέους έχει προοπτικές. Ο Μπαλέμπα έχει παίξει εξαιρετικά, για πολύ μικρά, όμως, χρονικά διαστήματα.
Για ένα πρωτάθλημα που είναι μακράν το πλουσιότερο και πιο ελκυστικό στον κόσμο, η απουσία μέσων με ταλέντο που να μπορεί να χαρακτηρίσει μια ολόκληρη γενιά –και ειδικά δημιουργικών μέσων– δεν μοιάζει πλέον με απλή συγκυριακή ανωμαλία. Μοιάζει με πρόβλημα που δεν έχει λύση.
Η χρησιμοποίηση του Γκουέχι από τον Μαρέσκα, ενώ παράλληλα αποτελεί ένα μάλλον ξεκάθαρο μήνυμα προς τη διοίκηση της Σίτι, συνοψίζει ιδανικά την κατάσταση. «Αυτή είναι μια χώρα, ένα πρωτάθλημα, όπου χρειάζεσαι δυνατούς μέσους», είπε ο Ιταλός τεχνικός. Και όταν μιλούσε για «δυνατούς», εννοούσε σωματικά ισχυρούς, μαχητικούς, καλούς στις μονομαχίες. Παίκτες ικανούς να καλύψουν κάθε σπιθαμή του γηπέδου.
Η ασφάλεια του «δοκιμασμένου»
Ακριβώς το είδος του πράγματος που ο Ρόδρι, ο Μπερνάντο Σίλβα και ο Κέβιν ντε Μπρόινε, όλοι πλέον στα 30 τους και έχοντας μετακομίσει σε πιο αργά πρωταθλήματα, δεν μπορούν πια να κάνουν. Η Premier League είναι ένα πρωτάθλημα στο οποίο το τρέξιμο και οι μονομαχίες έχουν γίνει σημαντικότερα από την πάσα ακριβείας και την τεχνική κατάρτιση. Ενα πρωτάθλημα στο οποίο ο Ντομινίκ Σομποσλάι έχει εξελιχθεί στον σημαντικότερο παίκτη της Λίβερπουλ περισσότερο χάρη στην ικανότητά του να βρίσκεται παντού στο γήπεδο παρά χάρη στην ικανότητά του να κάνει κάτι ουσιαστικό όταν φτάσει εκεί. Η δύναμη και η ταχύτητα όμως, είναι κάποια κομμάτια της εξίσωσης.
Για τους ανθρώπους που διοικούν τους ποδοσφαιρικούς συλλόγους –που λογοδοτούν σε ιδιότροπους ιδιοκτήτες και πρέπει να υπολογίζουν την κοινή γνώμη– οι γνώριμοι παίκτες προσφέρουν κάτι πολύτιμο: ασφάλεια.
Η απόκτηση ενός ποδοσφαιριστή που είναι ήδη γνωστός, ακόμη κι αν κοστίζει ακριβά, συνεπάγεται μικρότερο κίνδυνο για τη φήμη κάποιου ως τεχνικού διευθυντή σε μια ομάδα της Premier League. Για παράδειγμα, όταν η Αρσεναλ δίνει 72 εκατ. λίρες για τον Νικολά Πεπέ και η μεταγραφή αποτυγχάνει, φταίει η Αρσεναλ. Οταν η Σίτι δίνει 100 εκατ. λίρες για τον Τζακ Γκρίλις και η μεταγραφή δεν λειτουργεί, κατά έναν παράξενο τρόπο η ευθύνη μοιάζει να πέφτει στον Γκρίλις. Το ίδιο θα συμβεί με τον Αντερσον, τον Φερνάντες ή τον Μόργκαν Ρότζερς.
Το ποδόσφαιρο εδώ και χρόνια έχει θυσιάσει την ποιότητα για να παράγει… δρομείς 800 μέτρων. Η μεταγραφή του Εντσο Φερνάντες έκανε πάταγο όσον αφορά το οικονομικό κομμάτι, το αν θα κάνει όμως και στο αγωνιστικό –όπως έκανε δεδομένα πριν από χρόνια αυτή του Ντε Μπρόινε–, θα κριθεί στο γήπεδο.
