Με την Τελετή Έναρξης στον Κήπο του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας, στις 25 Αυγούστου, ανοίγει το κεντρικό πρόγραμμα του 14ου Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης, μιας από τις σημαντικότερες διοργανώσεις για τη σύγχρονη ποίηση στην Ελλάδα.
Το Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης είναι ένα πενθήμερο διεθνές Φεστιβάλ που πραγματοποιείται στη Λάρισα, τον Βόλο (Μακρινίτσα), τα Τρίκαλα, την Καρδίτσα (Φυλακτή) και την Αθήνα. Διοργανώνεται από την Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων και την αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Θράκα, στο πλαίσιο έργου του ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Θεσσαλίας με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το 14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης πραγματοποιείται από τις 24 έως τις 28 Αυγούστου, με εκδηλώσεις σε διαφορετικές πόλεις της Θεσσαλίας, εισαγωγικές εκδηλώσεις στην Αθήνα και τη Μακρινίτσα στις 24 Αυγούστου, καθώς και μία μεταφεστιβαλική εκδήλωση στις 2 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα.
Το φετινό πρόγραμμα περιλαμβάνει ποιητικές αναγνώσεις από περισσότερους από 70 Έλληνες και διεθνείς ποιητές, ζωντανές μουσικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εκδοτικό πρόγραμμα, την απονομή των Βραβείων Θράκα και των Βραβείων Μάκη Λαχανά, καθώς και εικαστικές εκθέσεις.
Το πρόγραμμα της βραδιάς ξεκινά στις 19:30, στην Αίθουσα «Χρονολόγιο» του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας, με τα εγκαίνια της ομαδικής έκθεσης Postcards from Beneath: Thessaly. Καρτ ποστάλ από τα έγκατα του κάμπου και της εικαστικής εγκατάστασης της Manuela Pauk με τίτλο Climate Service: Αναζητώντας το Σίλφιο στη Λάρισα, σε σχεδιασμό και επιμέλεια της Αντιγόνης Καψάλη.
Αμέσως μετά, στις 20:00, στον Κήπο του Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας, θα πραγματοποιηθεί η Τελετή Έναρξης του Φεστιβάλ, με εισαγωγικούς χαιρετισμούς, απονομές βραβείων, ποιητικές αναγνώσεις και μουσική εκδήλωση με την πολυβραβευμένη χορωδία InDonnation, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Δημήτρη Κτιστάκη και με πιανιστική συνοδεία της βοηθού μαέστρου Φρόσως Κτιστάκη.
Το Φεστιβάλ αποτελεί μέρος του προγράμματος «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία: Ποίηση, Τοπίο, Εικαστικός Διάλογος», μιας συνεργασίας της ΑΜΚΕ Θράκα και της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων, η οποία συνδέει δύο διεθνή έργα (Ulysses’ Shelter – Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης) γύρω από έναν κοινό κεντρικό θεματικό άξονα. Το πρόγραμμα συνδέει την ποίηση, τη μετάφραση, τις λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές διαμονές (residencies), τις εικαστικές τέχνες και την εκδοτική δραστηριότητα.
Το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» διερευνά τη μετουσίωση του χώρου σε ποίηση και άλλες μορφές τέχνης. Τοπία, πολιτισμοί, μνήμες, ιστορίες, αφηγήσεις, μύθοι, γλώσσες και καθημερινές εμπειρίες μεταφράζονται σε καλλιτεχνικές μορφές μέσα από δημιουργικές διαδικασίες που διαμορφώνονται είτε από την αίσθηση του ανήκειν είτε από την επιθυμία για μια συνάντηση με το άγνωστο.
Με αφετηρία τη Θεσσαλία, η θεματική ενθαρρύνει τη συζήτηση γύρω από το πώς ο χώρος μετατρέπεται σε τόπο και, στη συνέχεια, σε κείμενο: πώς κατοικείται, πώς εγγράφεται στη μνήμη, πώς αποδίδεται αφηγηματικά και πώς μεταφέρεται μέσα από γλώσσες και πολιτισμικά συμφραζόμενα.
Έχοντας τις ρίζες του στην περιοχή, αλλά με βλέμμα που εκτείνεται πέρα από τα σύνορά της, το Φεστιβάλ φέρνει σε διάλογο μια ποικιλία γεωγραφιών, ιστοριών και οπτικών, αναδεικνύοντας τους πολλαπλούς τρόπους με τους οποίους η εμπειρία της χωρικότητας μπορεί να μετασχηματιστεί σε υλικό ποιητικής και καλλιτεχνικής έκφρασης.
Στο πλαίσιο αυτό, η μετάφραση νοείται ως μια μετατόπιση από το ένα συγκείμενο στο άλλο, που επιχειρεί να διατηρήσει ό,τι προϋπήρχε, ενώ ταυτόχρονα προσαρμόζεται σε αυτό που έρχεται στην επιφάνεια, αγκαλιάζοντας το απρόβλεπτο και τη μετασχηματιστική του δυναμική.
Το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΘΕΣΣΑΛΙΑ (ΕΣΠΑ 2021-27) της Περιφέρειας Θεσσαλίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς και με την υποστήριξη της Αντιδημαρχίας Παιδείας του Δήμου Λαρισαίων, της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα, του Εθνικού Συμβουλίου Τεχνών της Σιγκαπούρης και του Βραβείου της Εταιρείας Συγγραφέων του Ηνωμένου Βασιλείου (SoA).
Υποστηρίζεται, επίσης, από τον Δήμο Τρικκαίων και τον Δήμο Λίμνης Πλαστήρα και υλοποιείται σε συνεργασία με τον Κύκλο Ποιητών, το Literature Across Frontiers, το Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας, την πινακοθήκη PArCo – By the River και το Zatopek book café. Τοπικοί χορηγοί είναι ο Ερμής και το βιβλιοπωλείο Καλτσάς, ενώ την επικοινωνιακή υποστήριξη παρέχει το Bookpress.gr.
Αναλυτικά, το πρόγραμμα της ημέρας έναρξης έχει ως εξής:
Ημέρα Έναρξης, 25. 8. 2026
Λάρισα
Κήπος Διαχρονικού Μουσείου Λάρισας
Ο Αθανάσιος Ζέρβας και η Μαρσέλα Λένα θα διαβάσουν τις μεταφράσεις των ποιημάτων.
Την εκδήλωση συνοδεύει μουσικά η πολυβραβευμένη χορωδία InDonnation, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Δημήτρη Κτιστάκη, με πιανιστική συνοδεία της βοηθού μαέστρου Φρόσως Κτιστάκη.
Παρουσιάστρια: Χρύσα Βουλγαράκη
19:30 – 20:00
Διαχρονικό Μουσείο, Αίθουσα Χρονολόγιο
Εγκαίνια της έκθεσης τέχνης Postcards from Beneath: Thessaly. Καρτ ποστάλ από τα έγκατα του κάμπου.
Στην έκθεση συμμετέχουν οι: Άρτεμις Αλκαλάη, Άρτεμις Διαμαντή, Ζωή Ζηπέλα, Σοφία Κυριακού, Αγνή Ρούσσου, Μυρτώ Σακκά, Θεοδώρα Τσιάτσιου, Βιβή Τσιόγκα.
Σχεδιασμός και επιμέλεια: Αντιγόνη Καψάλη
Παρουσίαση της εγκατάστασης των «φυτεύσιμων νομισμάτων» της Manuela Pauk, με την οποία ολοκληρώνεται η καλλιτεχνική φιλοξενία Ulysses’ Shelter και workshop Climate Service: Αναζητώντας το Σίλφιο στη Λάρισα.
Σχεδιασμός: Manuela Pauk, Αντιγόνη Καψάλη
Καλλιτεχνική επιμέλεια και συντονισμός: Αντιγόνη Καψάλη
20:00 – 20:10
Κήπος Διαχρονικού Μουσείου
Ζωντανή Μουσική
20:10 – 20:30
Τελετή Έναρξης
Εισαγωγικοί χαιρετισμοί:
Θάνος Γώγος, Διευθυντής του Φεστιβάλ
Θανάσης Μαμάκος, Δήμαρχος Λαρισαίων
Δημήτρης Κουρέτας, Περιφερειάρχης Θεσσαλίας
Θωμάς Ρετσιάνης, Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Δήμου Λαρισαίων
Χαράλαμπος Μπιλλίνης, Πρύτανης Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
20:30 – 20:40
Βραβείο Μάκης Λαχανάς
Το Βραβείο Μάκης Λαχανάς για τη συνολική προσφορά στην ελληνική λογοτεχνία θα απονεμηθεί στον Θωμά Ψύρρα. Το βραβείο θα απονείμει ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Δήμου Λαρισαίων, Θωμάς Ρετσιάνης.
Ο τιμώμενος συγγραφέας θα διαβάσει επιλεγμένα αποσπάσματα από το έργο του.
Ομιλητής: Τάσος Μάτος
20:40 – 20:50
Βραβείο Θράκα
Η νικήτρια του Βραβείου Θράκα για την Πρώτη Ανέκδοτη Ποιητική Συλλογή θα διαβάσει ποιήματά της. Το βραβείο θα απονεμηθεί από τον Σωτήρη Παστάκα.
20:50 – 21:20
Ανάγνωση Ποίησης
Συμμετέχοντες: Γιώργος Ανδρέου, Βεατρίκη (Μπέττυ) Σαΐας-Μαγρίζου, Nilton Santiago (Περού), Miriam Reyes* (Ισπανία), Víctor Rodríguez Núñez (Κούβα), Rolando Kattán (Ονδούρα), Σωτήρης Παστάκας, Dinko Telećan** (Κροατία)
21:20 – 21:30
Ζωντανή Μουσική
21:30 – 22:00
Ανάγνωση Ποίησης
Συμμετέχοντες: Martin Figura (Ηνωμένο Βασίλειο), Alvin Pang*** (Σιγκαπούρη), Aljaž Koprivnikar**** (Σλοβενία), Marija Dejanović (Κροατία), Τασούλα Τσιλιμένη, Κώστας Λάνταβος
22:00 – 22:10
Ζωντανή Μουσική
*Με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Αθήνα.
** Η συμμετοχή αποτελεί μέρος του προγράμματος ανταλλαγής συγγραφέων της Κροατικής Εταιρείας Συγγραφέων.
*** Με την υποστήριξη του Εθνικού Συμβουλίου Τεχνών της Σιγκαπούρης.
**** Σε συνεργασία με τον Κύκλο Ποιητών και το Athens World Poetry Festival, στο πλαίσιο του προγράμματος Versopolis, με την υποστήριξη του προγράμματος Creative Europe.
