Στην κορυφή της λίστας της παραβατικότητας των ανηλίκων είναι οι παραβάσεις του ΚΟΚ τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. Από το 2022 οι σχετικές υποθέσεις που καταγράφονται ετησίως είναι χιλιάδες, με τον νέο ΚΟΚ που ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τον προηγούμενο Σεπτέμβρη να «μετριάζει» τους αριθμούς, τους κινδύνους όμως να παραμένουν στον δρόμο σε καθημερινή βάση.
Η συνηθέστερη παράβαση στην οποία εμπλέκονται ανήλικοι οδηγοί είναι η έλλειψη διπλώματος. «Συνήθως όσοι πιάνονται δεν έχουν καν βγάλει δίπλωμα», λένε αστυνομικές πηγές. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2025 μόνο καταγράφηκαν 2.651 υποθέσεις παράβασης ΚΟΚ από ανηλίκους σε όλη τη χώρα, αριθμός που αντιστοιχεί σε 2.670 παραβάτες. Το πρώτο πεντάμηνο του 2026 καταγράφηκαν 633 αντίστοιχες υποθέσεις και 620 παραβάτες. Σημειώνεται ότι το κατώτατο όριο ηλικίας για δίπλωμα αυτοκινήτου είναι τα 18 έτη, ενώ για μικρού κυβισμού μοτοποδήλατο τα 16.
Πέρα από την έλλειψη διπλώματος, ανήλικοι σε τέσσερις ή δύο τροχούς πιάνονται και για επικίνδυνη οδήγηση, έλλειψη κράνους ή μέχρι και για… κόντρες.
Και βέβαια, όπως προκύπτει από στοιχεία του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας Πάνος Μυλωνάς, τα Σαββατοκύριακα είναι οι ημέρες που ο κίνδυνος για νέους χρήστες του οδικού δικτύου «βαράει κόκκινο». Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τον κίνδυνο αυξάνει και ο λεγόμενος «εφηβικός εγωκεντρισμός», δηλαδή ένας τρόπος σκέψης ότι «αυτό δεν μπορεί να συμβεί σε εμένα», που συνοδεύεται με «δίψα» για πιο ριψοκίνδυνη συμπεριφορά.
Από μια προσεκτική παρατήρηση στους αριθμούς της ΕΛ.ΑΣ. προκύπτει κάτι ενδιαφέρον: ενώ το πρώτο πεντάμηνο του 2025 καταγράφηκαν 1.298 συλλήψεις ανηλίκων για παραβάσεις ΚΟΚ, το αντίστοιχο διάστημα του 2026 καταγράφηκαν μόλις 53! Ο λόγος πίσω από αυτή τη μείωση δεν είναι άλλος από την εφαρμογή του νέου ΚΟΚ – ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2025.
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις που εφαρμόζονται στους ελληνικούς δρόμους, ποινικές κυρώσεις για οδήγηση χωρίς δίπλωμα προβλέπονται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα εάν ο οδηγός γίνει υπαίτιος σοβαρού τροχαίου ή εάν η άδεια οδήγησης έχει αφαιρεθεί στο παρελθόν λόγω άλλης παράβασης του ΚΟΚ – αντίθετα, με τον παλιό ΚΟΚ η ποινική δίωξη σε περίπτωση οδήγησης χωρίς δίπλωμα ήταν ενιαία.
Αυτή η αλλαγή – που ισχύει τόσο για ενήλικους όσο και για ανήλικους – σε συνδυασμό με τα νέα «τσουχτερά» διοικητικά πρόστιμα που ισχύουν (και) για όσους πιάνουν τιμόνι χωρίς δίπλωμα και τους πιο εντατικούς ελέγχους των Αρχών έχει ρίξει τον αριθμό όχι μόνο των συλλήψεων αλλά και ευρύτερα των υποθέσεων ανηλίκων που πιάνονται να παραβιάζουν τους νόμιμους κανόνες οδήγησης.
Τα παραπάνω αποκτούν βαρύνουσα σημασία εάν αναλογιστεί κανείς ότι οι νέοι ηλικίας 16-24 ετών υπερεκπροσωπούνται στις σχετικές στατιστικές θανάτων από τροχαία και ατυχημάτων.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ινστιτούτο Πάνος Μυλωνάς διοργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα, στο πλαίσιο των οποίων υπολογίζεται ότι έχουν εκπαιδευτεί περίπου 1.139 ανήλικοι παραβάτες ΚΟΚ και οι οικογένειές τους. Πρόκειται για μια υπενθύμιση ότι για να αντιμετωπιστεί συνολικά το φαινόμενο, πέρα από τις ποινές, τα πρόστιμα και τους ελέγχους, είναι απαραίτητο να δοθεί σημασία και στη σωστή εκπαίδευση των ανηλίκων και των νέων οδηγών.
