Ρεπορτάζ – Φωτογραφία: Δημήτρης Καστανάρας//Larissapress
Στην καρδιά του Λαύκου, στο Νότιο Πήλιο, λειτουργεί αδιάκοπα εδώ και 241 χρόνια ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά καφενεία της Ελλάδας.
Το Καφενείο Φορλίδα, που άνοιξε τις πόρτες του το 1785, πριν ακόμη ξεσπάσει η Ελληνική Επανάσταση, παραμένει μέχρι σήμερα στα χέρια της ίδιας οικογένειας, η οποία συνεχίζει την παράδοση εδώ και εννέα γενιές. Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα παραδοσιακό καφενείο.
Είναι ένα ζωντανό κομμάτι της νεότερης ελληνικής ιστορίας, ένας χώρος που διατηρεί αναλλοίωτη την ταυτότητά του και εξακολουθεί να αποτελεί σημείο συνάντησης και κοινωνικής ζωής για τους κατοίκους και τους επισκέπτες του χωριού. Στο ιστορικό καφενείο συναντήσαμε τον 85χρονο, λίγο πριν κλείσει τα 86, Μανώλη Φορλίδα, εκπρόσωπο της έβδομης γενιάς της οικογένειας.
Παρά την ηλικία του, παραμένει δραστήριος και γεμάτος ενέργεια, βοηθώντας καθημερινά τον εγγονό του, εκπρόσωπο της ένατης γενιάς, στο ψήσιμο του ελληνικού καφέ. Με εμφανή συγκίνηση θυμάται πως το καφενείο δεν έκλεισε ποτέ, ούτε στους πολέμους, ούτε στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής. Η μοναδική φορά που κατέβασε ρολά ήταν κατά την πανδημία του COVID, ύστερα από περισσότερα από 235 χρόνια συνεχούς λειτουργίας. «Δεν πίστευα ποτέ ότι θα ζούσα μια εποχή που το καφενείο θα αναγκαζόταν να κλείσει», λέει χαρακτηριστικά, περιγράφοντας εκείνη την περίοδο ως ένα πρωτόγνωρο ιστορικό γεγονός για την οικογένειά του.
Οι ιστορίες που κουβαλά το Καφενείο Φορλίδα είναι αμέτρητες. Ο κυρ Μανώλης διηγείται περιστατικά από την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όταν Τούρκοι μουσικοί σταματούσαν στον Λαύκο και έπαιζαν μουσική στο καφενείο, αλλά και αναμνήσεις από σημαντικές προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων που πέρασαν από τον χώρο, όπως ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, ο Κωστής Παλαμάς, ο Κώστας Βάρναλης και ο Γιώργος Σεφέρης.
Το πέρασμα του χρόνου μοιάζει να έχει αφήσει ανέπαφη την εικόνα του καφενείου. Οι ξύλινες καρέκλες με την ψάθα, τα παραδοσιακά τραπέζια με τη μαρμάρινη πλάκα Πηλίου και η αυθεντική ατμόσφαιρα συνθέτουν ένα σκηνικό που ταξιδεύει τον επισκέπτη σε άλλες εποχές. Για τον κυρ Μανώλη, το καφενείο είναι η «μικρή Βουλή» του χωριού. «Εδώ συζητιούνται όλα. Από την πολιτική μέχρι τη σοδειά της ελιάς», λέει χαμογελώντας, περιγράφοντας τον ρόλο που εξακολουθεί να διαδραματίζει το καφενείο στην καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας.
Το κτίριο, ωστόσο, δεν εξυπηρετούσε μόνο τις ανάγκες ενός καφενείου. Στη διάρκεια της μακράς ιστορίας του λειτούργησε ως χάνι στον επάνω όροφο, φιλοξενώντας ταξιδιώτες, ενώ κατά περιόδους στέγασε ταβέρνα, κουρείο, ακόμη και κρεοπωλείο, καλύπτοντας τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.
Ο κυρ Μανώλης εξηγεί πως, πριν κατασκευαστεί ο σύγχρονος οδικός άξονας του Πηλίου, οι μετακινήσεις γίνονταν κυρίως μέσω θαλάσσης.
«Οι ταξιδιώτες από τη Σκιάθο, τη Σκόπελο και την Αλόννησο έφταναν με καΐκια στο Νότιο Πήλιο, ανέβαιναν πεζοί στον Λαύκο, διανυκτέρευαν στο χάνι του Φορλίδα και την επόμενη ημέρα συνέχιζαν το ταξίδι τους προς τον Βόλο», αφηγείται.
Σήμερα, το Καφενείο Φορλίδα παραμένει ένα από τα ελάχιστα καφενεία στην Ελλάδα που λειτουργούν αδιάλειπτα επί σχεδόν δυόμισι αιώνες από την ίδια οικογένεια.
Δεν αποτελεί μόνο σημείο αναφοράς για τον Λαύκο και το Πήλιο, αλλά ένα πολύτιμο μνημείο της ελληνικής πολιτιστικής και κοινωνικής κληρονομιάς, αποδεικνύοντας ότι η ιστορία δεν φυλάσσεται μόνο στα μουσεία, αλλά συνεχίζει να ζει εκεί όπου οι άνθρωποι εξακολουθούν να συναντιούνται, να συζητούν και να μοιράζονται τον ίδιο καφέ, όπως συμβαίνει εδώ και 241 χρόνια.
