Η ιδιότητα του «ενεργού αγρότη» παραμένει το βασικό «εισιτήριο» για την καταβολή των άμεσων ενισχύσεων της νέας ΚΑΠ και για το 2026. Η εγκύκλιος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης αποσαφηνίζει ποιοι παραγωγοί θεωρούνται δικαιούχοι, ποια οικονομικά στοιχεία λαμβάνονται υπόψη, αλλά και ποιες κατηγορίες αποκλείονται από το καθεστώς, εκτός αν αποδείξουν ότι η αγροτική δραστηριότητα αποτελεί ουσιαστικό μέρος της οικονομικής τους δραστηριότητας.
Οι διασταυρώσεις με τα φορολογικά δεδομένα και τους ΚΑΔ αποκτούν πλέον καθοριστικό ρόλο πριν από την πληρωμή των ενισχύσεων των αγροτών και κτηνοτρόφων.
Ειδικότερα, οι άμεσες ενισχύσεις καταβάλλονται αποκλειστικά σε όσους χαρακτηρίζονται ως «ενεργοί αγρότες».
Παραγωγοί που το προηγούμενο έτος δικαιούνταν άμεσες ενισχύσεις έως 5.000 ευρώ θεωρούνται ενεργοί, εφόσον ασκούν γεωργική δραστηριότητα.
Για όσους οι ενισχύσεις υπερβαίνουν τις 5.000 ευρώ, απαιτείται να αποδεικνύεται η ουσιαστική σχέση της γεωργίας με τα συνολικά εισοδήματα ή τη δραστηριότητά τους, σύμφωνα με τα κριτήρια της εγκυκλίου.
Στον έλεγχο αξιοποιούνται η φορολογική δήλωση, οι κύριοι και δευτερεύοντες ΚΑΔ και τα στοιχεία της προηγούμενης ΕΑΕ.
Ο τελικός έλεγχος της ιδιότητας του ενεργού αγρότη πραγματοποιείται κατά τη διαδικασία πληρωμής των ενισχύσεων.
ΑΑΔΕ: Ο «ενεργός αγρότης»
Οι άμεσες ενισχύσεις χορηγούνται αποκλειστικά σε ενεργούς αγρότες. Ειδικότερα, σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ:
α) Για το έτος ενίσχυσης ν (όπου «ν» νοείται το έτος υποβολής αίτησης), ενεργός γεωργός νοείται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί γεωργική δραστηριότητα και το οποίο, κατά το προηγούμενο έτος ενίσχυσης (ν-1), δικαιούταν να λάβει άμεσες ενισχύσεις συνολικού ύψους έως πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.
β) Επιπλέον, ως ενεργός γεωργός νοούνται:
βα) τα αγροτικά σωφρονιστικά καταστήματα κράτησης της χώρας
ββ) τα νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που ως σκοπό έχουν την παροχή αγροτικής εκπαίδευσης, καθώς και οι Ιερές Μονές του Αγίου Όρους, των οποίων οι γεωργικές δραστηριότητες δεν είναι ασήμαντες, εφόσον καλλιεργούν εκτάσεις τουλάχιστον 50 στρεμμάτων, που τους αποδίδουν έσοδα είτε πραγματικά είτε τεκμαρτά (υπολογιζόμενα με βάση τα στοιχεία που δηλώνονται στην ετήσια ενιαία αίτηση), ανώτερα των 5.000 ευρώ
γ) Γεωργοί, που ασκούν γεωργική δραστηριότητα και δικαιούνταν να λάβουν για το έτος ενίσχυσης ν-1 άμεσες ενισχύσεις άνω των 5.000 θεωρούνται ενεργοί γεωργοί εφόσον αποδεικνύουν ότι πληρείται μία τουλάχιστον από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
γα) το ετήσιο ποσό των άμεσων ενισχύσεων που δικαιούνταν το έτος ν-1 αντιστοιχεί τουλάχιστον στο πέντε τοις εκατό (5%) των συνολικών εσόδων, που αποκτήθηκαν από μη γεωργικές δραστηριότητες κατά το ν-1 φορολογικό έτος, ή
γβ) το εισόδημα που απέκτησαν από γεωργικές δραστηριότητες κατά το ν-1 φορολογικό έτος αντιστοιχεί τουλάχιστον στο δέκα τοις εκατό (10%) έναντι των συνολικών εσόδων που απέκτησαν κατά το ίδιο φορολογικό έτος.
δ) Δεν θεωρούνται ως «ενεργοί γεωργοί» όσοι λαμβάνουν ενισχύσεις άνω των 5.000 ευρώ και διευθύνουν εταιρείες που δεν έχουν κύριο στόχο τους τη γεωργία (όπως αεροδρόμια, κάμπινγκ, ξενοδοχεία, γήπεδα, κτηματομεσιτικές εταιρείες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, εφόσον δεν έχουν ως σκοπό την παροχή αγροτικής εκπαίδευσης). Παρόλα αυτά θεωρούνται ως «ενεργοί γεωργοί» οι γεωργοί που διευθύνουν τους παραπάνω τύπους επιχειρήσεων, αρκεί οι γεωργικές δραστηριότητες να αποτελούν τουλάχιστον το 1/3 του κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Τα κριτήρια
Για τον έλεγχο του κριτηρίου του ενεργού γεωργού λαμβάνονται υπόψη:
α) η δήλωση φορολογίας εισοδήματος για το ν-1 φορολογικό έτος, όπως έχει υποβληθεί από τους γεωργούς.
β) οι κύριοι και δευτερεύοντες κωδικοί αριθμοί δραστηριότητας (ΚΑΔ) που έχουν δηλώσει οι γεωργοί το έτος ν, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι γεωργοί ασκούν δραστηριότητες που εμπίπτουν στις περιπτώσεις της περ. δ) της παρ. 1, καθώς και
γ) η ΕΑΕ του προηγουμένου έτους ενίσχυσης όσον αφορά στο ποσό των άμεσων ενισχύσεων που δικαιούνταν να λάβει ο γεωργός.
Στις περιπτώσεις όπου ο γεωργός ως φυσικό πρόσωπο ή το νομικό πρόσωπο ανήκει σε όμιλο επιχειρήσεων ή συνιστά ενιαία επιχείρηση με άλλη επιχείρηση ο ανωτέρω έλεγχος για το κριτήριο του ενεργού γεωργού διενεργείται για τον όμιλο επιχειρήσεων ή την ενιαία επιχείρηση.
Οι προϋποθέσεις λαμβάνονται υπόψη και ελέγχονται κατά τον χρόνο πληρωμής των ενισχύσεων.
