Λιγότερη δύναμη, μειωμένη ευλυγισία και περισσότερο σωματικό λίπος συνθέτουν τη σημερινή εικόνα της φυσικής κατάστασης των παιδιών στην Ευρώπη. Νέα μεγάλη ανάλυση δείχνει ότι οι νεότερες γενιές βρίσκονται σε χειρότερη φυσική κατάσταση από ό,τι σχεδόν σε οποιαδήποτε άλλη περίοδο των τελευταίων 6 δεκαετιών.
Τα ευρήματα προκαλούν ανησυχία, καθώς η φυσική κατάσταση στην παιδική και εφηβική ηλικία δεν αφορά μόνο τις επιδόσεις στο παιχνίδι ή στον αθλητισμό, αλλά συνδέεται άμεσα με την καρδιαγγειακή υγεία, τη σύσταση του σώματος και τον κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων αργότερα στη ζωή. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Σαραγόσα και δημοσιεύθηκε στο Sports Medicine – Open.
Τι εξέτασαν οι ερευνητές;
Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από 417.362 παιδιά και εφήβους ηλικίας 6 έως 16 ετών σε 20 ευρωπαϊκές χώρες, καλύπτοντας την περίοδο από το 1965 έως το 2023. Η έρευνα επικεντρώθηκε σε 4 βασικούς δείκτες: τη μυϊκή δύναμη, την ευλυγισία, τη σύσταση του σώματος και την καρδιοαναπνευστική αντοχή.
Όπως διαπίστωσαν, η δύναμη του άνω μέρους του σώματος μειώνεται γενικά από τη δεκαετία του 1970, ενώ η δύναμη των κάτω άκρων, η οποία είχε βελτιωθεί έως τη δεκαετία του 1980, ακολουθεί έκτοτε σταθερά πτωτική πορεία. Αντίστοιχα, καταγράφεται συνεχής αύξηση του σωματικού λίπους. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η τάση αυτή μπορεί να υποτιμάται όταν η αξιολόγηση βασίζεται αποκλειστικά στον Δείκτη Μάζας Σώματος.
Η ευλυγισία παρουσιάζει τη μεγαλύτερη πτώση
Από όλους τους δείκτες, όμως, η πιο αρνητική εξέλιξη αφορά την ευλυγισία. Η μείωσή της είναι συνεχής εδώ και δεκαετίες και φαίνεται να επιταχύνεται μετά το 2000.
Η καρδιοαναπνευστική αντοχή είχε επίσης υποχωρήσει σημαντικά σε βάθος χρόνου. Τα νεότερα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η πτώση ίσως σταθεροποιήθηκε μεταξύ 2015 και 2023, χωρίς όμως να έχει υπάρξει ουσιαστική ανάκαμψη. Οι επιδόσεις παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες προηγούμενων γενεών.
«Χάνουμε μια μεγάλη ευκαιρία, η οποία θα είναι δύσκολο να ανακτηθεί», προειδοποιούν οι συγγραφείς, υπογραμμίζοντας ότι η παιδική ηλικία αποτελεί κρίσιμη περίοδο για την ανάπτυξη συνηθειών και σωματικών ικανοτήτων που επηρεάζουν ολόκληρη τη ζωή.
Γιατί η καλή φυσική κατάσταση είναι επένδυση στην υγεία
Η καλή καρδιοαναπνευστική αντοχή και η υγιής σύσταση σώματος κατά την παιδική ηλικία συνδέονται με καλύτερο καρδιαγγειακό προφίλ και μικρότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου στην ενήλικη ζωή. Η μυϊκή δύναμη, αντίστοιχα, σχετίζεται με καλύτερο έλεγχο του σωματικού λίπους και γενικότερα με πιο υγιή ανάπτυξη.
Παρά τη σημασία της κίνησης, περισσότερο από το 75% των Ευρωπαίων εφήβων δεν ακολουθεί τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο ΠΟΥ συνιστά τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας καθημερινά για τα παιδιά και τους εφήβους, καθώς και δραστηριότητες που ενισχύουν τους μυς και τα οστά τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα.
Έκκληση για δράση από σχολεία και δημόσιους φορείς
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η επιδείνωση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο σε ατομικό ή οικογενειακό επίπεδο. «Τα ευρήματα ενισχύουν την ανάγκη να αυξηθούν οι προσπάθειες προώθησης της φυσικής δραστηριότητας μέσω των δημόσιων θεσμών», σημειώνουν.
Το σχολείο, οι αθλητικές υποδομές και ο σχεδιασμός των πόλεων μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο, προσφέροντας στα παιδιά περισσότερες ευκαιρίες για κίνηση στην καθημερινότητά τους. Διαφορετικά, η σημερινή υποχώρηση της φυσικής κατάστασης κινδυνεύει να μετατραπεί σε αυξημένο φορτίο χρόνιων νοσημάτων για τις επόμενες γενιές.
