Οι οκτώ μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες στον κόσμο κατέγραψαν συνολικά κέρδη άνω των 90 δισ. δολαρίων μέσα σε μόλις τρεις μήνες, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας, ενώ η κλιματική κρίση, που τροφοδοτείται από τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων, προκάλεσε φονικά κύματα καύσωνα.
Τα υπερκέρδη αυτά αναζωπύρωσαν τις εκκλήσεις προς ενεργειακούς κολοσσούς, όπως οι Saudi Aramco και BP, να αναλάβουν το κόστος της περιβαλλοντικής ζημιάς που προκαλούν, αντί να «κερδοσκοπούν πάνω στην ανθρώπινη δυστυχία», και να χρηματοδοτήσουν μια ταχύτερη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Κέρδη σχεδόν 93 δισ. δολαρίων σε ένα τρίμηνο
Ανάλυση της βρετανικής εφημερίδας The Guardian έδειξε ότι οι οκτώ εισηγμένες πετρελαϊκές εταιρείες – Saudi Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron και ExxonMobil – κατέγραψαν συνολικά σχεδόν 93 δισ. δολάρια σε καθαρά κέρδη κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους (Απρίλιος-Ιούνιος).
Πρόκειται για το πρώτο πλήρες οικονομικό τρίμηνο μετά τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, ο οποίος εκτόξευσε την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 126 δολάρια το βαρέλι.
Τα συνολικά κέρδη των εταιρειών ήταν σχεδόν διπλάσια από τα περίπου 50 δισ. δολάρια που είχαν καταγράψει την ίδια περίοδο πέρυσι.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι εταιρείες αποκόμιζαν κατά μέσο όρο πάνω από 700.000 δολάρια κέρδους κάθε λεπτό.
Αυξήθηκαν οι αποτιμήσεις, εντάθηκαν οι καύσωνες
Την ίδια ώρα, η συνολική χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών αυξήθηκε κατά περίπου 600 δισ. δολάρια, ξεπερνώντας τα 3 τρισ. δολάρια.
Παράλληλα, ο πλανήτης βίωνε αλλεπάλληλα κύματα καύσωνα, τα οποία η επιστημονική κοινότητα συνδέει άμεσα με την καύση ορυκτών καυσίμων.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 συνέδεσε για πρώτη φορά τις εκπομπές άνθρακα των μεγαλύτερων εταιρειών ορυκτών καυσίμων με συγκεκριμένα θανατηφόρα επεισόδια ακραίας ζέστης, καταλήγοντας ότι οι εκπομπές καθεμίας από τις 14 μεγαλύτερες εταιρείες ήταν αρκετές ώστε να προκαλέσουν περισσότερους από 50 καύσωνες, οι οποίοι διαφορετικά θα ήταν σχεδόν αδύνατοι.
Η Saudi Aramco στην κορυφή των κερδών
Η μεγαλύτερη αύξηση κερδών καταγράφηκε από τη Saudi Aramco, η οποία ανακοίνωσε αύξηση 34% στα καθαρά της κέρδη, φτάνοντας τα 33 δισ. δολάρια, παρά τις ζημιές που υπέστησαν οι εγκαταστάσεις της από επιθέσεις με drones και πυραύλους.
Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Carbon Majors, η Saudi Aramco είναι η εταιρεία που ευθύνεται για τις περισσότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ιστορία, ενώ ακολουθούν οι Chevron και ExxonMobil, με τις Shell και BP επίσης να βρίσκονται στην πρώτη δεκάδα.
Ρεκόρ κερδών για BP, Shell, Chevron και ExxonMobil
Η BP ανακοίνωσε κέρδη 5,73 δισ. δολαρίων, τα υψηλότερα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022 και υπερδιπλάσια σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Η Shell ανακοίνωσε τα δεύτερα υψηλότερα τριμηνιαία κέρδη στην ιστορία της, ύψους 9,84 δισ. δολαρίων, παρά τη μειωμένη παραγωγή φυσικού αερίου στο Κατάρ.
Η Chevron εμφάνισε καθαρά κέρδη 12,2 δισ. δολαρίων, πάνω από πέντε φορές υψηλότερα από ένα χρόνο πριν.
Η ExxonMobil ανακοίνωσε κέρδη 14,5 δισ. δολαρίων, τα υψηλότερα από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Έντονη κριτική από περιβαλλοντικές οργανώσεις
Ο Πάτρικ Γκέιλι, επικεφαλής του τομέα ορυκτών καυσίμων στην οργάνωση Global Witness, χαρακτήρισε τα κέρδη της BP «σκανδαλώδη υπενθύμιση του ποιος κερδίζει από την ανθρώπινη δυστυχία», επισημαίνοντας ότι ενώ οι πυρκαγιές, οι ξηρασίες και οι λογαριασμοί ενέργειας πλήττουν εκατομμύρια νοικοκυριά, οι πετρελαϊκές δίνουν προτεραιότητα στις αποδόσεις των μετόχων.
Αντίστοιχα, η Ρόζι Ντάουνς από τους Friends of the Earth υποστήριξε ότι εκατομμύρια πολίτες πληρώνουν το τίμημα μέσω του αυξημένου ενεργειακού κόστους και της επιταχυνόμενης κλιματικής κρίσης.
Η BP περιορίζει τις επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια
Η διευθύνουσα σύμβουλος της BP, Μεγκ Ο’Νιλ, υπερασπίστηκε τα κέρδη της εταιρείας, υποστηρίζοντας ότι η BP επικεντρώνεται στην αύξηση της παραγωγής προϊόντων που παρουσιάζουν έλλειψη στην αγορά.
Ωστόσο, η εταιρεία έχει περιορίσει σημαντικά τις επενδύσεις της στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μειώνοντας τον ετήσιο προϋπολογισμό για την ενεργειακή μετάβαση από 5 δισ. δολάρια σε 1,5–2 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, έχει πουλήσει ή δρομολογήσει την πώληση σημαντικών δραστηριοτήτων στις ανανεώσιμες πηγές, όπως αιολικά πάρκα, μονάδες βιοαερίου στις ΗΠΑ και τη θυγατρική της Lightsource στον τομέα της ηλιακής ενέργειας.
Ο Τραμπ κατηγορεί τις αμερικανικές πετρελαϊκές
Ακόμη και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέκρινε τις Chevron και ExxonMobil, δηλώνοντας ότι «βγάζουν υπερβολικά πολλά χρήματα» από τον πόλεμο με το Ιράν και προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να υποχρεωθούν να επιστρέψουν μέρος των κερδών στους πολίτες.
Η κλιματική κρίση επιδεινώνεται
Το φετινό καλοκαίρι χαρακτηρίστηκε από το χειρότερο κύμα καύσωνα στην ιστορία της Ευρώπης, με περίπου 20.000 θανάτους να αποδίδονται στις ακραίες θερμοκρασίες.
Παράλληλα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει εκτεταμένη ξηρασία, τεράστιες δασικές πυρκαγιές και σημαντικές απώλειες στις αγροτικές καλλιέργειες, ενώ πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα πλήττουν περιοχές της Ασίας και της Αφρικής.
Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, Σάιμον Στιλ, δήλωσε ότι οι κλιματικές καταστροφές έχουν λάβει «εφιαλτικές διαστάσεις» και κάλεσε τις κυβερνήσεις να επιταχύνουν την εγκατάλειψη του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, επενδύοντας μαζικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
