Tον Ιούνιο, το ποσοστό των πτωχεύσεων για τις προσωπικές εταιρείες και τις ανώνυμες εταιρείες στη Γερμανία ήταν κατά 80% υψηλότερο σε σύγκριση με τον Ιούνιο των ετών 2016 έως 2019, δηλαδή της περιόδου πριν από την πανδημία του κορωνοϊού. Αυτό προκύπτει από μια μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών Leibniz στην πόλη Χάλε (IWH).
Οι ατομικές επιχειρήσεις, τα ελεύθερα επαγγέλματα και οι μικρές επιχειρήσεις δεν συμπεριελήφθησαν στην έρευνα καθώς δεν έχουν σημασία για την αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τον Στέφεν Μύλερ, επικεφαλής του τμήματος έρευνας για τις πτωχεύσεις στο IWH, ο αριθμός των πτωχεύσεων των επιχειρήσεων το δεύτερο τρίμηνο του 2026 βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων είκοσι ετών.
Η αστάθεια της γερμανικής οικονομίας
Η γερμανική οικονομία βρίσκεται σε ασταθή κατάσταση εδώ και χρόνια. Η ανάκαμψη που είχε αρχικά προβλεφθεί για φέτος θα οδηγήσει πιθανώς σε μια μικρή ανάπτυξη. Εταιρείες προχωρούν σε μαζικές απολύσεις.
Σύμφωνα με την VW, 100.000 θέσεις εργασίας ενδέχεται να χαθούν τα επόμενα χρόνια. Ο προμηθευτής εξαρτημάτων αυτοκινήτων ZF σκοπεύει να καταργήσει 14.000 θέσεις εργασίας έως το 2028. Και στην Bosch, μόνο στη Γερμανία, αναμένεται να καταργηθούν περισσότερες από 20.000 θέσεις εργασίας έως το 2030.
Ωστόσο δεν φαίνεται να πλήττεται μόνο ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας. Φέτος αναμένεται να χαθούν και πάλι έως και 100.000 θέσεις εργασίας στον βιομηχανικό τομέα, στις αυτοκινητοβιομηχανίες, αλλά και στον τομέα της μηχανολογίας και των κατασκευών, σύμφωνα με μελέτη της εταιρείας συμβούλων Horváth.
Το ερώτημα είναι το εξής: Βιώνουμε αυτή τη στιγμή μια αναγκαία αναδιάρθρωση της αγοράς ή μάλλον μια διαρθρωτική αδυναμία ανάπτυξης της οικονομίας; Σύμφωνα με ορισμένες απόψεις οι πτωχεύσεις μπορούν να έχουν και θετικές επιπτώσεις. Όταν οι μη παραγωγικές επιχειρήσεις αποχωρούν από την αγορά, το εργατικό δυναμικό, το κεφάλαιο και η τεχνογνωσία απελευθερώνονται και μπορούν να κατευθυνθούν προς παραγωγικούς τομείς της οικονομίας. Έτσι δημιουργείται η ανάπτυξη σύμφωνα με την αρχή της «δημιουργικής καταστροφής» του Τζόζεφ Σουμπέτερ. Φθάνει βέβαια να βρεις δουλειά…
Παράλληλα, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 ιδρύθηκαν πάνω από 10% περισσότερες επιχειρήσεις σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. «Πράγματι, εδώ και πολλά χρόνια παρατηρούμε αύξηση στον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων που στοχεύουν στην ανάπτυξη», λέει ο Στέφεν Μύλερ.
«Αυτό είναι καλό νέο. Πολλοί δραστηριοποιούνται στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και αυτό αποτελεί σίγουρα μια αχτίδα ελπίδας», συμπληρώνει. Και αυτό υποδηλώνει ότι βρισκόμαστε ακριβώς σε μια φάση δομικής αλλαγής.
Γιατί επηρεάζονται ορισμένοι κλάδοι
Οι λόγοι για τις πτωχεύσεις είναι ποικίλοι. «Πριν από ενάμιση χρόνο, σημειώθηκαν σχετικά πολλές περιπτώσεις πτώχευσης μεγάλων επιχειρήσεων στον βιομηχανικό τομέα», υπογραμμίζει ο Στέφεν Μύλερ.
Ο κατασκευαστικός τομέας και ο τομέας της οικιστικής δόμησης έχουν πληγεί ιδιαίτερα, αποκλειστικά λόγω της αλλαγής στην πορεία των επιτοκίων. Ο τομέας της εστίασης αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού, ενώ οι επιχειρήσεις με υψηλή κατανάλωση ενέργειας αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Και ο εμπορικός τομέας πλήττεται από την αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες των καταναλωτών.
Τέλος ο Γερμανός ειδικός εκτιμά πως: «… δεν είναι απλώς μια αναδιάρθρωση της αγοράς, αλλά πραγματικά ένα ζήτημα που αφορά την κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η γερμανική οικονομία στο μέλλον». Διευκρινίζει πάντως ότι «Δεν βρισκόμαστε ακόμα σε ένα στάδιο όπου παρατηρούνται μαζικά φαινόμενα μετάδοσης ή όπου ίσως και οι τράπεζες να βρεθούν σε δύσκολη θέση αλλά βρισκόμαστε εν μέσω μιας σημαντικής διαδικασίας διαρθρωτικής αλλαγής».
