Μία ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την Ελλάδα αποτυπώνει νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για το φορτίο, την πρόληψη και τη διαχείριση των χρόνιων νοσημάτων στην Ευρώπη, δηλαδή στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με τη Νορβηγία και την Ισλανδία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η οποία βασίζεται κυρίως σε στοιχεία των ετών 2021-2022, η Ελλάδα καταγράφει 343 θανάτους από καρκίνο ανά 100.000 κατοίκους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 271 ανά 100.000. Η επίδοση αυτή την τοποθετεί στην υψηλότερη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που περιλαμβάνονται στην ανάλυση, ενώ στο ευρύτερο σύνολο των χωρών του ΟΟΣΑ βρίσκεται πίσω από την Ιαπωνία.
Ωστόσο, το πιο σημαντικό εύρημα δεν είναι μόνο η θέση της χώρας στην κατάταξη. Η Ελλάδα εντάσσεται από τον ΟΟΣΑ στο ίδιο προφίλ χωρών με την Τσεχία, την Πολωνία και τη Ρουμανία, δηλαδή σε μία ομάδα με υψηλό φορτίο καρδιαγγειακών νοσημάτων, καρκίνου και διαβήτη τύπου 2, αλλά και με αδύναμο έλεγχο βασικών παραγόντων κινδύνου.
Στον πίνακα της έκθεσης, η Ελλάδα εμφανίζει επίσης επιβαρυμένη εικόνα σε δείκτες που συνδέονται άμεσα με την πρόληψη: 29% των ενηλίκων καπνίζουν, 34% έχουν παχυσαρκία και 40% παρουσιάζουν ανεπαρκή σωματική δραστηριότητα. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη θεραπεία, αλλά ξεκινά πολύ νωρίτερα, από τον τρόπο ζωής και την πρόληψη.
Η έκθεση επισημαίνει ότι τα χρόνια νοσήματα, όπως ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά, τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα και ο διαβήτης τύπου 2, αποτελούν τις βασικές αιτίες θανάτου και αναπηρίας στην Ευρώπη. Παράλληλα, τονίζει ότι η γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να αυξήσει ακόμη περισσότερο το φορτίο αυτών των νοσημάτων τις επόμενες δεκαετίες.
Για την ομάδα χωρών στην οποία ανήκει η Ελλάδα, ο ΟΟΣΑ αναδεικνύει ως προτεραιότητες τα καρδιαγγειακά, τον καρκίνο και τον διαβήτη τύπου 2. Στο πεδίο της πρόληψης, η εικόνα δείχνει ότι χρειάζεται μεγαλύτερη έμφαση σε βασικούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η σωματική αδράνεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο δείκτης πρόωρου θανάτου από χρόνια νοσήματα. Στην ομάδα χωρών όπου κατατάσσεται η Ελλάδα, η πιθανότητα πρόωρου θανάτου από χρόνια νοσήματα φτάνει το 14%, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 11%.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα δεν εμφανίζεται απλώς ψηλά σε έναν δείκτη θνησιμότητας. Εμφανίζεται ως χώρα με βαρύ συνολικό προφίλ χρόνιων νοσημάτων, όπου η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η καλύτερη διαχείριση των ασθενών αναδεικνύονται σε κρίσιμες προτεραιότητες.
Το μήνυμα της έκθεσης είναι σαφές: Ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά και ο διαβήτης δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά. Απαιτούν οργανωμένη στρατηγική, ισχυρή πρόληψη, αλλαγές στον τρόπο ζωής, καλύτερη παρακολούθηση των ασθενών και έγκαιρη παρέμβαση πριν οι παράγοντες κινδύνου μετατραπούν σε νόσο.
