Σημάδια αποκλιμάκωσης εμφανίζει το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ωστόσο το ύψος των ανεξόφλητων υποχρεώσεων παραμένει σε επίπεδα που συνεχίζουν να επιβαρύνουν τη λειτουργία της αγοράς.
Παρά τη μείωση που καταγράφηκε μέσα στο 2025, σχεδόν 3 δισ. ευρώ εξακολουθούν να αποτελούν «βαρίδι» για τους προμηθευτές, αυξάνοντας τον πιστωτικό κίνδυνο και δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στο κόστος προμήθειας.
Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση για τη Λιανική Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας 2025 της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), οι συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές ανήλθαν στις 31 Δεκεμβρίου 2025 στα 2,975 δισ. ευρώ. Η εικόνα είναι βελτιωμένη σε σχέση με το προηγούμενο έτος, όμως το μέγεθος των χρεών εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους χρηματοοικονομικούς κινδύνους για τον κλάδο.
Από το συνολικό ποσό, 1,45 δισ. ευρώ αφορούν υφιστάμενους πελάτες, ενώ 1,525 δισ. ευρώ προέρχονται από καταναλωτές που έχουν ήδη αλλάξει προμηθευτή, αφήνοντας πίσω τους ανεξόφλητες υποχρεώσεις. Η δεύτερη κατηγορία παραμένει η πιο δύσκολη για τη διαχείριση των εταιρειών προμήθειας, καθώς οι δυνατότητες ανάκτησης των απαιτήσεων περιορίζονται σημαντικά μετά την αποχώρηση του πελάτη.
Η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι, παρά τη θετική τάση αποκλιμάκωσης, οι συσσωρευμένες οφειλές εξακολουθούν να επιβαρύνουν τη ρευστότητα των προμηθευτών, να αυξάνουν το κόστος διαχείρισης του πιστωτικού κινδύνου και να επηρεάζουν τη συνολική ισορροπία της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σχεδόν 2,9 εκατ. παροχές με ανεξόφλητους λογαριασμούς
Το πρόβλημα παραμένει εκτεταμένο και σε επίπεδο αριθμού παροχών. Περίπου 2,9 εκατ. παροχές ηλεκτρικού ρεύματος εμφανίζουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, σε σύνολο περίπου 7,2 εκατ. παροχών πανελλαδικά.
Με άλλα λόγια, σχεδόν οι μισές από τις δέκα παροχές συνδέονται με ανεξόφλητους λογαριασμούς, γεγονός που καταδεικνύει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών, αλλά έχει λάβει ευρύτερες διαστάσεις στην αγορά.
Οι οφειλές αφορούν το σύνολο των κατηγοριών πελατών, από νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις έως μεγαλύτερους εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές.
Οι «πρώην» πελάτες παραμένουν το μεγαλύτερο πρόβλημα
Η βασική πρόκληση για την αγορά εντοπίζεται στη σύνθεση των οφειλών. Πάνω από το 50% των συνολικών ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων αφορά πελάτες που έχουν ήδη αποχωρήσει από τον προμηθευτή τους.
Οι οφειλές των πρώην πελατών ανέρχονται σε 1,525 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τις αντίστοιχες οφειλές των ενεργών πελατών, οι οποίες διαμορφώνονται στα 1,45 δισ. ευρώ. Η διαφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ενεργοί πελάτες μπορούν να ενταχθούν σε ρυθμίσεις ή προγράμματα διακανονισμού, ενώ η είσπραξη από καταναλωτές που έχουν μετακινηθεί σε άλλον πάροχο είναι σαφώς δυσκολότερη.
Η ΡΑΑΕΥ χαρακτηρίζει τις συγκεκριμένες οφειλές σημαντική πηγή πιστωτικού κινδύνου, καθώς περιορίζουν την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών είσπραξης και αυξάνουν το χρηματοοικονομικό βάρος των προμηθευτών.
Στη Χαμηλή Τάση το μεγαλύτερο φορτίο
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ληξιπρόθεσμων οφειλών καταγράφεται στη Χαμηλή Τάση, όπου βρίσκονται τα περισσότερα νοικοκυριά και μεγάλο μέρος της μικρομεσαίας επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Οι συνολικές οφειλές στη συγκεκριμένη κατηγορία ξεπερνούν τα 2,1 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 80% των συνολικών ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων της αγοράς.
Από αυτές, περίπου 708 εκατ. ευρώ αφορούν οικιακούς καταναλωτές, ενώ σημαντικό μέρος των οφειλών προέρχεται από εμπορικούς και βιομηχανικούς πελάτες χαμηλής τάσης, με τις ανεξόφλητες υποχρεώσεις της κατηγορίας να ανέρχονται σε περίπου 819 εκατ. ευρώ.
Στη Μέση Τάση οι ληξιπρόθεσμες οφειλές φτάνουν τα 633 εκατ. ευρώ, ενώ στην Υψηλή Τάση φτάνουν περίπου στα 214 εκατ. ευρώ.
Το κόστος των οφειλών πληρώνουν οι συνεπείς
Πέρα από την πίεση στους προμηθευτές, οι συσσωρευμένες οφειλές έχουν άμεσο αντίκτυπο στο συνολικό κόστος λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, η μέση επιβάρυνση από τις ληξιπρόθεσμες απαιτήσεις ανέρχεται περίπου σε 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δηλαδή περίπου 6 λεπτά ανά κιλοβατώρα.
Το κόστος αυτό προκύπτει τόσο από τις οφειλές των ενεργών πελατών όσο και από εκείνες των πρώην πελατών, με τη δεύτερη κατηγορία να παρουσιάζει χαμηλότερες πιθανότητες ανάκτησης και υψηλότερη οικονομική επιβάρυνση για τις εταιρείες.
Στο μικροσκόπιο ο «ενεργειακός τουρισμός»
Για ακόμα μία φορά η έκθεση επαναφέρει στο προσκήνιο και το ζήτημα της αλλαγής προμηθευτή χωρίς προηγούμενη εξόφληση των οφειλών, φαινόμενο που ο κλάδος έχει χαρακτηρίσει «ενεργειακό τουρισμό».
Η ελεύθερη επιλογή προμηθευτή αποτελεί βασικό στοιχείο της απελευθερωμένης αγοράς, ωστόσο η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει ότι η μετακίνηση πελατών με ανεξόφλητες υποχρεώσεις δημιουργεί πρόσθετο κόστος για τους προμηθευτές και τελικά για το σύνολο των καταναλωτών.
Η πρόκληση για την αγορά είναι πλέον η εξισορρόπηση μεταξύ της προστασίας του ανταγωνισμού και της ανάγκης περιορισμού του πιστωτικού κινδύνου, ώστε η αποκλιμάκωση των οφειλών να μετατραπεί σε μόνιμη τάση και όχι σε πρόσκαιρη βελτίωση.
