Η ανάπτυξη ενός νέου μοντέλου αντιπλημμυρικού σχεδιασμού, βασισμένου στις Λύσεις Βασισμένες στη Φύση (Nature-Based Solutions – NbS) και στη σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση της ολοκληρωμένης διαχείρισης των ποτάμιων οικοσυστημάτων, αποτέλεσε το αντικείμενο ενημερωτικής σύσκεψης που πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια Θεσσαλίας υπό τον συντονισμό του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού που έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή η Περιφέρεια Θεσσαλίας για την ενσωμάτωση των λύσεων βασισμένων στη φύση στον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό. Το πρώτο βήμα ήταν η διοργάνωση εξειδικευμένης δράσης μεταφοράς τεχνογνωσίας και ενίσχυσης των στελεχών της Περιφέρειας και των συναρμόδιων φορέων. Ακολούθησαν παρουσιάσεις από διεθνείς εμπειρογνώμονες, επιτόπια επίσκεψη μελέτης στον ποταμό River Rother του Ηνωμένου Βασιλείου και εργαστήριο στρατηγικού σχεδιασμού, με στόχο την προσαρμογή επιτυχημένων ευρωπαϊκών πρακτικών στις ιδιαίτερες συνθήκες της Θεσσαλίας. Παράλληλα, αναπτύσσεται ένα μόνιμο πλαίσιο συνεργασίας και ανταλλαγής τεχνογνωσίας μεταξύ της Περιφέρειας Θεσσαλίας, του Πανεπιστημίου του Brighton, του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της επιστημονικής κοινότητας, ώστε να δημιουργηθεί μια νέα κουλτούρα σχεδιασμού και διαχείρισης των ποτάμιων συστημάτων στη χώρα.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια Θεσσαλίας εκπονεί ήδη το Master Plan αντιπλημμυρικού σχεδιασμού της Καρδίτσας, ενώ προχωρούν αντίστοιχες μελέτες σε τρία τμήματα του Πηνειού και των παραποτάμων του. Παράλληλα, παρουσιάστηκε η μεθοδολογία που θα εφαρμοστεί στον ποταμό Καλέντζη, όπου θα εξεταστεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο παρεμβάσεων που συνδυάζει την αντιπλημμυρική προστασία με την περιβαλλοντική αποκατάσταση και τη φυσική λειτουργία των ποτάμιων οικοσυστημάτων.
O Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας επεσήμανε ότι για πρώτη φορά στην Ελλάδα αναλαμβάνεται μια τόσο ολοκληρωμένη πρωτοβουλία που αναβαθμίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τα ποτάμια συστήματα. «Επί σαράντα χρόνια βαδίζαμε ουσιαστικά στα τυφλά, χωρίς ολοκληρωμένο σχεδιασμό. Δεν υπήρχαν masterplan, ούτε συνολική επιστημονική θεώρηση των ποτάμιων συστημάτων. Σήμερα αλλάζουμε φιλοσοφία και σχεδιάζουμε με βάση τα δεδομένα, τις μελέτες και τη διεθνή εμπειρία» είπε χαρακτηριστικά συμπληρώνοντας ότι «Μιλάμε για μια άλλη φιλοσοφία: να προσαρμόσουμε τις παρεμβάσεις μας στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η φύση εδώ και αιώνες. Δεν προχωράμε σε αποσπασματικές παρεμβάσεις που προσφέρουν προστασία μόνο για μικρό χρονικό διάστημα, αλλά σε πολυεπίπεδες παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας, ικανές να προστατεύσουν αρκετές γενιές στο μέλλον».
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, όλοι οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν τον πρωτοποριακό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας. Ο Συντονιστής δράσεων για λύσεις από τη φύση, WWF Ελλάς Θάνος Γιαννακάκης σημείωσε ότι η Θεσσαλία προηγήθηκε ακόμη και της εθνικής νομοθεσίας, καθώς έθεσε ως προτεραιότητα τις λύσεις βασισμένες στη φύση πριν αυτές ενσωματωθούν στα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας, ενώ ευχαρίστησε δημόσια την Περιφέρεια Θεσσαλίας για την πρωτοβουλία εκπαίδευσης στελεχών στο Brighton, τονίζοντας ότι δεν έχει ξαναδεί αντίστοιχη πρωτοβουλία στην Ελλάδα.
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Brighton Γιώργος Μανιάτης υπογράμμισε ότι στόχος της συνεργασίας είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας και η δημιουργία μιας ισχυρής ομάδας Ελλήνων επιστημόνων και τεχνικών, ώστε η χώρα να αποκτήσει την απαραίτητη εξειδίκευση για τον σχεδιασμό αντίστοιχων έργων στο μέλλον.
Από την πλευρά του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη του Τμήματος Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας, Λειψυδρίας και Διαχείρισης της Ζήτησης, Ελένη Αθανασίου, χαρακτήρισε τη διαδικασία που εξελίσσεται στη Θεσσαλία ως την πρώτη ολοκληρωμένη προσπάθεια εφαρμογής αυτού του μοντέλου στην Ελλάδα, σημειώνοντας ότι το Υπουργείο παρακολουθεί στενά την εξέλιξή της και ότι η εμπειρία και τα αποτελέσματα μπορούν να αποτελέσουν οδηγό για την εφαρμογή αντίστοιχων πρακτικών σε εθνικό επίπεδο. Παράλληλα, ευχαρίστησε την Περιφέρεια Θεσσαλίας για τη στενή συνεργασία και την πρωτοβουλία να φέρει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στο ίδιο τραπέζι από την έναρξη του σχεδιασμού.
Η σύσκεψη ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση του οδικού χάρτη των επόμενων ενεργειών και με την κοινή διαπίστωση ότι η συνεργασία της Περιφέρειας Θεσσαλίας με το Πανεπιστήμιο του Brighton, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την επιστημονική κοινότητα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός σύγχρονου, ολοκληρωμένου και περιβαλλοντικά βιώσιμου μοντέλου αντιπλημμυρικής προστασίας, το οποίο μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και για την υπόλοιπη χώρα.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν η Γενική Διευθύντρια Έργων και Υποδομών της Περιφέρειας Θεσσαλίας Ντίνα Ζαμπούνη, στελέχη των υπηρεσιών της Περιφέρειας, στελέχη του ΥΠΕΝ, ο Πρόεδρος του ΟΔΥΘ Νικόλαος Δέρκας, οι ανάδοχοι των μελετών, καθώς και ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο του Brighton του Ηνωμένου Βασιλείου, με επικεφαλής τον καθηγητή Φυσικής Γεωγραφίας Γιώργο Μανιάτη, παρουσία των κ.κ. Αντιπεριφερειάρχη Λάρισας Μαρία Γαλλιού, Αντιπεριφερειάρχη Καρδίτσας Κώστα Τελιο, Αντιπεριφερειάρχη Τρικάλων Χρύσα Ντιντή και Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος Φώτη Λαμπρινίδη.
