Μπορεί να τους δούμε να κινούνται ανάποδα σε μονόδρομους, να «καβαλούν» τα πεζοδρόμια ή και να κάνουν επικίνδυνους ελιγμούς στην προσπάθειά τους να φθάσουν στη διεύθυνση που εμφανίζεται στην οθόνη τους για να παραδώσουν την παραγγελία. Κάποιες φορές παραβιάζουν το Stop ή ακόμη και τον ερυθρό σηματοδότη, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμπλοκής σε ατύχημα. Αυτές, σύμφωνα και με τους ειδικούς, είναι οι συχνότερες παρανομίες που διαπράττουν οι διανομείς με τα δίκυκλά τους, οι οποίοι, υπό την πίεση του χρόνου, ενίοτε παραβιάζουν τον ΚΟΚ και συμβάλλουν στο κυκλοφοριακό χάος.
«Βρίσκονται στον δρόμο καθημερινά σε αντίξοες συνθήκες, σε συνθήκες πίεσης χρόνου, έντονης κυκλοφοριακής συμφόρησης αλλά και επιθετικότητας από τους άλλους οδηγούς», αναφέρει στην «Κ» ο Αρης Ζωγράφος, πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής, ο οποίος εκτιμά παράλληλα πως χρειάζεται να θεσπιστεί επιδοτούμενη και δωρεάν εκπαίδευση για όλους τους επαγγελματίες διανομείς, ανεξάρτητα από το εάν οδηγούν μοτοσικλέτα, πατίνι ή ποδήλατο. Κατά τον ίδιο, οι πιο συχνές παραβάσεις είναι η οδήγηση σε ακραίες συνθήκες κινδύνου, η παραβίαση του Stop, καθώς και το ότι μπορεί να κινηθούν ανάποδα σε πολλούς μονόδρομους, ειδικά όταν χάσουν την επαφή με τη διεύθυνση που τους δίνει το GPS. «Οταν είσαι αναγκασμένος να κοιτάς την οθόνη για να δεις πού θα στρίψεις, η προσοχή διασπάται. Ολα αυτά διαμορφώνουν συνθήκες μη ασφαλούς κινητικότητας», τονίζει.
Καθώς δεν υπάρχουν επίσημα καταγεγραμμένα στοιχεία σχετικά με την εμπλοκή διανομέων σε τροχαία, διασώστες του ΕΚΑΒ που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του καθήκοντος δήλωσαν στην «Κ» με βάση την εμπειρία τους ότι οι διανομείς αρκετές φορές εμπλέκονται σε τροχαία (όχι θανατηφόρα) με δική τους υπαιτιότητα. «Κάνουν παρανομίες, αλλά κινούνται αργά, οπότε δεν σημειώνονται σοβαρά ατυχήματα», αναφέρει από την πλευρά του ο Γιώργος Γιαννής, καθηγητής του ΕΜΠ και διευθυντής του Τομέα Μεταφορών και Συγκοινωνιακής Υποδομής. Οπως δείχνουν μελέτες, στη συντριπτική πλειονότητά τους οι διανομείς φοράνε μέσα προστασίας, όπως κράνος.
Ο ασφαλής δρόμος για λιγότερα τροχαία στους δρόμους της Αθήνας
Την ίδια στιγμή, σε πρόσφατη έρευνα του Ελληνικού Ινστιτούτου Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, για τη διερεύνηση των κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια των ταχυδιανομέων, ταχυμεταφορέων και υπαλλήλων εξωτερικών εργασιών με δίκυκλο, συμμετείχε ένας μικρός αριθμός εργαζομένων του κλάδου (164), στη συντριπτική πλειονότητά τους ταχυδιανομείς. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 70,3% παραδέχεται πως παρακολουθεί το κινητό συχνά και πολύ συχνά ενώ οδηγεί, πιθανόν για την αναζήτηση των ταχυδρομικών διευθύνσεων των παραδόσεων, ενώ το 34,7% των εργαζομένων παραδέχεται πως χρειάζεται συχνά και πολύ συχνά να κάνει επικίνδυνους ελιγμούς κατά την οδήγηση λόγω πιεστικού χρονοδιαγράμματος.
Για ανάγκη εκπαίδευσης των επαγγελματιών διανομέων, ανεξάρτητα από το εάν οδηγούν μοτοσικλέτα, πατίνι ή ποδήλατο, κάνουν λόγο οι ειδικοί.
Το φαινόμενο δεν είναι ελληνικό. Σύμφωνα με στοιχεία από διεθνείς μελέτες προηγούμενων ετών, που διαθέτει το Σωματείο Εργασίας Διανομέων Πλατφορμών και Ταχυμεταφορέων Ελλάδος, οι διανομείς έχουν από δύο έως τέσσερις φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμπλοκής σε τροχαίο ατύχημα σε σύγκριση με άλλους εργαζομένους, ενώ όσοι ένιωθαν υψηλή πίεση χρόνου είχαν έως και 70% περισσότερες πιθανότητες ατυχήματος. Ο κίνδυνος είναι ακόμη πιο αυξημένος σε περίπτωση κόπωσης αλλά και όταν οι καιρικές συνθήκες είναι αντίξοες.
Μπόνους αποδοτικότητας
Ο πρόεδρος του σωματείου Ιωάννης Μουσούλης αποδίδει τις παραβάσεις των διανομέων στον δρόμο στα λεγόμενα μπόνους αποδοτικότητας, καθώς και στην «αλγοριθμική πίεση» των ψηφιακών πλατφορμών, ζητήματα που έχει θέσει και στα αρμόδια υπουργεία. «Οταν, για παράδειγμα, σε ένα δίωρο πρέπει να πραγματοποιήσεις δέκα διαδρομές για να κερδίσεις το μπόνους, αρκετοί είναι πιθανό να ανέβουν στο πεζοδρόμιο, να περάσουν με κόκκινο κ.λπ.», τονίζει στην «Κ», λέγοντας πως θα πρέπει να υπάρξει διαβούλευση ώστε να θεσπιστεί ένα ανώτατο όριο ωρών εργασίας την εβδομάδα.
Κάντε στην άκρη γιατί περνάει το ρομπότ
Ο ίδιος κάνει λόγο για έλλειψη διαφάνειας και εκπαίδευσης κυρίως σε διανομείς που δουλεύουν για κάποιον υπεργολάβο. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, αρκετοί διανομείς εργάζονται στις ψηφιακές πλατφόρμες κυρίως ως ελεύθεροι επαγγελματίες, καθώς έτσι μπορούν να κατανείμουν καλύτερα τον χρόνο τους, ενώ υπάρχει ψηφιακή πλατφόρμα που έχει θέσει ανώτατο όριο απασχόλησης την εβδομάδα για να αποτραπούν φαινόμενα υπερβολικής εργασίας.
Οι αριθμοί
70,3% των υπαλλήλων εξωτερικών εργασιών με δίκυκλο στην Ελλάδα χρησιμοποιούν το κινητό συχνά και πολύ συχνά ενώ οδηγούν, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα.
34,7% παραδέχονται πως χρειάζεται συχνά και πολύ συχνά να κάνουν επικίνδυνους ελιγμούς λόγω πιεστικού χρονοδιαγράμματος.
2 έως 4 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα ατυχήματος σε σύγκριση με άλλους εργαζομένους έχουν οι διανομείς, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες.
70% περισσότερες πιθανότητες εμπλοκής σε τροχαίο έχουν οι διανομείς με δίκυκλο όταν αισθάνονται υψηλή πίεση χρόνου.
