Μήνυμα προς την Τουρκία ότι η διατήρηση του casus belli δεν μπορεί να συμβαδίζει με τη συμμετοχή της στη διεθνή και ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε ρόλο θεατή στις γεωπολιτικές εξελίξεις, αλλά αποτελεί πρωταγωνιστή με ενισχυμένη διεθνή θέση.
Σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε στις αναφορές περί διπλωματικής και εξοπλιστικής αναβάθμισης της Τουρκίας μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, αλλά και στην κριτική ότι η Αθήνα παρακολούθησε ως θεατής το παζάρι της Άγκυρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως τόνισε, η εξωτερική πολιτική κρίνεται με βάση τα απτά δεδομένα και όχι τις εντυπώσεις, σημειώνοντας ότι δεν υπήρξε καμία συγκεκριμένη δέσμευση ή υπόσχεση προς την Τουρκία για τα εξοπλιστικά της προγράμματα.
«Η Ελλάδα ισχυρός εταίρος στο ΝΑΤΟ»
«Η Ελλάδα όχι απλώς δεν είναι θεατής, αλλά είναι πρωταγωνιστής των εξελίξεων», ανέφερε χαρακτηριστικά, διαβεβαιώνοντας ότι γίνονται όλες οι αναγκαίες ενέργειες για την ενίσχυση της χώρας. Ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η Ελλάδα αποτελεί ισχυρό εταίρο στο ΝΑΤΟ και ισχυρό πυλώνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με αξιοπιστία, δύναμη και πειθώ, και πρόσθεσε ότι βρίσκεται στον πυρήνα πολλαπλών εξοπλιστικών προγραμμάτων, μεταξύ των οποίων η απόκτηση των F-35 και η αναβάθμιση των F-16.
Αναφερόμενος στη θερμή υποδοχή του Ντόναλντ Τραμπ από την τουρκική πλευρά, υποστήριξε ότι, πέραν της εικόνας και της πολιτικής σημειολογίας, δεν προέκυψε κάποια απτή συμφωνία. «Σε ό,τι αφορά τα πραγματικά δεδομένα, κανείς δεν μπορεί να πει ότι έχει υπάρξει οποιαδήποτε δέσμευση ή υπόσχεση. Συνεπώς, όλα τα υπόλοιπα είναι εικασίες», παρατήρησε.
Ο υπουργός Εξωτερικών συνέκρινε τη σημερινή κατάσταση με εκείνη του 2019, λέγοντας ότι τότε η Ελλάδα βρισκόταν εκτός του προγράμματος των F-35 και εκτός του προγράμματος αναβάθμισης των F-16, ενώ η Τουρκία συμμετείχε ως συμπαραγωγός χώρα στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών. Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα έχει αναπτύξει τόσο τον στόλο όσο και την αεροπορική της ισχύ, αποκτώντας περιφερειακό αλλά και ευρύτερο διεθνές αποτύπωμα.
«Οφειλόμενη η άρση του casus belli»
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης στο ζήτημα του casus belli, το οποίο χαρακτήρισε «τεράστιο βαρίδι» όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και στην πορεία της Τουρκίας προς την Ευρώπη και τη Δύση.
Όπως ανέφερε, δεν είναι δυνατόν, υπό τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τις σημερινές διεθνείς συνθήκες, μία χώρα να διατηρεί εκφρασμένη απειλή πολέμου σε περίπτωση άσκησης νόμιμου δικαιώματος από μια γειτονική και σύμμαχο χώρα.
Ο υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Τουρκία θα μπορούσε να άρει το casus belli, ξεκαθαρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση δεν θα ήταν απλώς χρήσιμη, αλλά «οφειλόμενη». «Δεν νοείται σήμερα χώρα η οποία θέλει να συμπράττει στη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας να απευθύνει απειλή πολέμου κατά γειτονικής και συμμάχου χώρας», είπε.
Απάντηση στην κριτική Αντώνη Σαμαρά
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης απάντησε και στην κριτική του Αντώνη Σαμαρά για την πολιτική διαλόγου με την Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι η πλήρης διακοπή των διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία θα αποτελούσε «πολιτική καταστροφής».
Όπως είπε, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις της Μεταπολίτευσης συζητούσαν με την Τουρκία και ορθώς το έπρατταν. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε ότι ο κ. Σαμαράς, κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του, είχε συναντήσει δύο φορές τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ενώ υπό τις οδηγίες του πραγματοποιήθηκαν έξι κύκλοι διερευνητικών επαφών. «Ο κ. Σαμαράς μπορεί να μέμφεται σήμερα την κυβέρνηση για το ότι συζητά και διατηρεί ανοιχτούς διαύλους. Από την άλλη πλευρά, ο ίδιος συναντήθηκε δύο φορές με τον κ. Ερντογάν και επί των ημερών του έγιναν έξι κύκλοι διερευνητικών επαφών», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον κ.Γεραπετρίτη, το κρίσιμο δεν είναι εάν υπάρχει διάλογος, αλλά εάν από τον διάλογο η Ελλάδα βγαίνει ωφελημένη ή ζημιωμένη. Ο ίδιος σημείωσε ότι κατά την τελευταία τριετία η χώρα έχει βγει «απολύτως ωφελημένη» από την πολιτική επικοινωνίας με την Τουρκία.
«Αποκύημα φαντασίας τα περί μυστικής διπλωματίας»
Ο κ. Γεραπετρίτης απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί μυστικής διπλωματίας και συζητήσεων κάτω από το τραπέζι με την Τουρκία. Χαρακτήρισε τις σχετικές αναφορές «αποκυήματα της φαντασίας» ορισμένων που, όπως είπε, επιχειρούν να δημιουργήσουν προβλήματα στην ελληνική διπλωματία.
Τόνισε ότι η εξωτερική πολιτική ασκείται με θεσμικό τρόπο και ότι ο ίδιος έχει ενημερώσει τη Βουλή, το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής, την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και τους πολιτικούς αρχηγούς περισσότερο από κάθε άλλον υπουργό Εξωτερικών.
«Υπάρχει ανοιχτή επικοινωνία με όλους τους θεσμικούς φορείς. Δεν υπάρχει οτιδήποτε μυστικό», τόνισε.
Αναφερόμενος στην τουρκική αμυντική βιομηχανία, ο υπουργός Εξωτερικών παραδέχθηκε ότι η Ελλάδα έχασε πολύτιμο χρόνο τις προηγούμενες δεκαετίες. Όπως είπε, η Τουρκία άρχισε να επενδύει συστηματικά στην αμυντική της βιομηχανία από τη δεκαετία του 1990, ακριβώς την περίοδο κατά την οποία η ελληνική αμυντική βιομηχανία υποχωρούσε.
Χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη εξέλιξη στρατηγικό λάθος από ελληνικής πλευράς, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα αξιοποίησε την αμυντική της παραγωγή για να ενταχθεί δυναμικά στο διεθνές αμυντικό σύστημα. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί σήμερα την αμυντική της βιομηχανία και ως διπλωματικό εργαλείο, όχι μόνο έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, αλλά και σε χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με καινοτόμα συστήματα και σύγχρονες τεχνολογίες. Επισήμανε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι υπόλοιπες σύγχρονες συγκρούσεις απέδειξαν πως αλλάζει ριζικά η φύση του πολέμου και ότι η Ελλάδα επιχειρεί όχι μόνο να καλύψει το χαμένο έδαφος, αλλά και να βγει μπροστά. Όπως σημείωσε, η χώρα θα συνεχίσει να ενισχύει ταυτόχρονα την εθνική άμυνα και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Μεταναστευτικό: «Από τη Μόρια και την Ειδομένη στη visa express»
Ο κ. Γεραπετρίτης ενέταξε στην αποτίμηση της ελληνοτουρκικής πολιτικής και το μεταναστευτικό, συγκρίνοντας την περίοδο 2015-2016 με τη σημερινή κατάσταση. Ανέφερε ότι εκείνη την περίοδο περίπου ενάμισι εκατομμύριο πρόσφυγες και μετανάστες πέρασαν στη χώρα και υπενθύμισε την κατάσταση που επικρατούσε στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στη Μόρια, στην Ειδομένη και στη Βόρεια Ελλάδα.
Επισήμανε παράλληλα ότι σήμερα οι μεταναστευτικές ροές από την Τουρκία έχουν σχεδόν μηδενιστεί, οι δομές στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου είναι πρακτικά άδειες και δεκάδες χιλιάδες Τούρκοι τουρίστες επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά μέσω του συστήματος ταχείας θεώρησης εισόδου. Πρόσθεσε ότι η συγκεκριμένη πολιτική ενισχύει την τοπική οικονομία και αποτελεί απτό αποτέλεσμα της νέας κατάστασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. «Όποιος θέλει να κρίνει, ας συγκρίνει», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι τα αποτελέσματα είναι αντικειμενικά και δεν επιδέχονται αμφισβήτηση.
Εκλογές το 2027 και έμφαση στην πολιτική σταθερότητα
Περνώντας στην εσωτερική πολιτική, ο υπουργός Εξωτερικών απέκλεισε επί της ουσίας το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, παραπέμποντας στη δέσμευση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν στον προβλεπόμενο συνταγματικά χρόνο, δηλαδή το 2027.
Όπως είπε, ο πρωθυπουργός έχει «φυσική προδιάθεση» να τηρεί απολύτως τους θεσμούς και θεωρεί ότι όλα πρέπει να γίνονται στην ώρα τους. Ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι το 2027 θα αποτελέσει χρονιά-ορόσημο για την Ευρώπη και τον κόσμο, καθώς αναμένονται σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις, μεταξύ άλλων στη Γαλλία, την Ιταλία και την Πολωνία. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι για μια χώρα όπως η Ελλάδα, η οποία διαθέτει ισχυρό περιφερειακό αποτύπωμα αλλά δεν ανήκει στις υπερδυνάμεις, η πολιτική σταθερότητα και η συνέχεια αποτελούν εξαιρετικά σημαντικό πλεονέκτημα. Τόνισε ακόμη ότι η εξωτερική πολιτική, η άμυνα και η οικονομία δεν πρέπει να μπαίνουν στον μύλο της καθημερινής πολιτικής αντιπαράθεσης με όρους μικροπολιτικής.
«Ο πολιτικός λαϊκισμός μπορεί να βλάψει τις εθνικές θέσεις»
Ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε ονομαστικά στον Αντώνη Σαμαρά και τον Αλέξη Τσίπρα, σημειώνοντας ότι όλοι θα κριθούν με βάση τα πεπραγμένα και τον λόγο τους. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι υπό τις σημερινές συνθήκες παγκόσμιας πίεσης ο πολιτικός λαϊκισμός μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες ακόμη και για τις εθνικές θέσεις της χώρας. Όπως είπε, ο «εύπεπτος» τρόπος με τον οποίο συχνά αντιμετωπίζονται τα εθνικά ζητήματα, χωρίς αντικειμενικά δεδομένα και με στόχο την καλλιέργεια και την ένταση του εθνικού συναισθήματος, δεν συνιστά ωφέλιμο πολιτικό λόγο.
«Ο δημαγωγικός λόγος μπορεί να έχει τεράστιες συνέπειες, ιδίως σήμερα», σημείωσε.
Αυτοδυναμία ή αναζήτηση συγκλίσεων
Για το ενδεχόμενο μη αυτοδύναμης κυβέρνησης μετά τις επόμενες εκλογές, ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Νέα Δημοκρατία θα διεκδικήσει την ψήφο των πολιτών με βάση τα πεπραγμένα της στην οικονομία, στην άμυνα, στην εξωτερική πολιτική και στην κοινωνική συνοχή. Είπε ότι εφόσον οι πολίτες δώσουν αυτοδυναμία στη Ν.Δ., η κυβέρνηση θα εφαρμόσει το πολιτικό της πρόγραμμα, το οποίο, όπως τόνισε, αποτελεί πολιτική δέσμευση και όχι προεκλογικό πυροτέχνημα.
Σε περίπτωση που η Νέα Δημοκρατία δεν εξασφαλίσει αυτοδυναμία, ανέφερε ότι θα αναζητήσει τις αναγκαίες συγκλίσεις, λειτουργώντας ως θεσμικό κόμμα και με γνώμονα το συμφέρον της χώρας. Σημείωσε ακόμη ότι, εάν η Ν.Δ. είναι πρώτο κόμμα με μεγάλη διαφορά από το δεύτερο και με ποσοστό που προσεγγίζει την αυτοδυναμία, τα υπόλοιπα κόμματα θα έχουν θεσμική υποχρέωση να εξετάσουν εάν υπάρχουν περιθώρια συνεργασίας. Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι δεν μπορεί να υπάρξει συνεργασία με κόμματα των οποίων οι θέσεις δεν συνάδουν με τις βασικές πολιτικές και εθνικές θέσεις της Νέας Δημοκρατίας.
Επίθεση στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ
Ο υπουργός Εξωτερικών εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, χαρακτηρίζοντάς την «ένα ετερόκλητο μόρφωμα που έφερε τη χώρα πολλές δεκαετίες πίσω».
Σύμφωνα με τον κ.Γεραπετρίτη, εκείνη η περίοδος έφερε την Ελλάδα στο χείλος της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και δημιούργησε συνθήκες βαθιάς ρήξης στην κοινωνική συνοχή. Προειδοποίησε, επίσης, για τον «πολιτικό μηδενισμό» κομμάτων που δηλώνουν εκ των προτέρων ότι δεν πρόκειται να συνεργαστούν με κανέναν, σημειώνοντας ότι μια τέτοια στάση μπορεί να οδηγήσει τη χώρα σε αναταραχή, αβεβαιότητα και ασάφεια την επομένη των εκλογών. Κατά τον ίδιο, η άρνηση κάθε συνεργασίας αποτελεί θέση με πολύ μεγάλη πολιτική ευθύνη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα χρειάζεται σταθερότητα και συνέχεια λόγω των διεθνών αναταράξεων και των δύο πολέμων μεγάλης κλίμακας που εξελίσσονται στη γειτονιά της.
Η συνέντευξη ολοκληρώθηκε σε πιο προσωπικό τόνο, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να δηλώνει ότι υποστηρίζει την Αγγλία στο Μουντιάλ, και ότι παραμένει σταθερά υποστηρικτής του Ολυμπιακού, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «είναι μεγάλη ευτυχία να έχεις γεννηθεί Ολυμπιακός, διότι ξέρεις ότι είναι προσδόκιμο πως θα έχεις μεγάλες χαρές στη ζωή σου».
