Η Ευρώπη συνεχίζει να ζει ένα από τα πιο ακραία κύματα καύσωνα της σύγχρονης ιστορίας της, με τα θερμόμετρα να σπάνε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο και τις αρχές να βρίσκονται σε συναγερμό από τη Δυτική Ευρώπη μέχρι τα Βαλκάνια.
Μόλις μία ημέρα αφότου η Σλοβακία κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας, το ρεκόρ καταρρίφθηκε εκ νέου. Στην Καμένιτσα ναντ Χρόνομ, στη νότια Σλοβακία, κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία, η θερμοκρασία έφτασε τους 41,3 βαθμούς Κελσίου, σύμφωνα με το Υδρομετεωρολογικό Ινστιτούτο της χώρας.
Την ίδια στιγμή, στην Ουγγαρία, ο υδράργυρος έφτασε τους 42 βαθμούς Κελσίου στο Σέτσενι, στα βόρεια της χώρας, καταρρίπτοντας το προηγούμενο εθνικό ρεκόρ των 41,9°C που κρατούσε από το 2007.
Στην Κροατία, το Σπλιτ κατέγραψε τη θερμότερη ημέρα στην ιστορία του, με 39,5°C, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 38,6°C από τον Ιούλιο του 1950.
Η Σλοβακία σπάει το ρεκόρ για δεύτερη ημέρα
Η περίπτωση της Σλοβακίας αποτυπώνει τη σφοδρότητα του φαινομένου.
Η χώρα είχε ήδη καταγράψει θερμοκρασίες γύρω στους 41 βαθμούς, όμως η νέα μέτρηση των 41,3°C ήρθε να δείξει ότι το θερμικό κύμα όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά μετακινείται ανατολικότερα με ακόμη μεγαλύτερη ένταση.
Η νότια Σλοβακία, κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της θερμικής εισβολής, με τις μετεωρολογικές αρχές να επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για νέο εθνικό ρεκόρ.
Το γεγονός ότι ένα ιστορικό ρεκόρ καταρρίπτεται μέσα σε 24 ώρες δείχνει τον εξαιρετικό χαρακτήρα του φετινού καύσωνα.
Ουγγαρία: 42°C και νέο απόλυτο ρεκόρ
Στην Ουγγαρία, η θερμοκρασία των 42°C στο Σέτσενι αποτελεί νέο απόλυτο εθνικό ρεκόρ.
Το προηγούμενο, των 41,9°C, είχε καταγραφεί το 2007 και θεωρούνταν μέχρι σήμερα ένα από τα ακραία όρια του ουγγρικού κλίματος.
Η κατάρριψή του εν μέσω του σημερινού κύματος ζέστης επιβεβαιώνει ότι η κεντρική Ευρώπη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με θερμοκρασίες που παλαιότερα θεωρούνταν σπάνιες ακόμη και για νοτιότερες περιοχές.
Η ζέστη έχει ήδη προκαλέσει προβλήματα και στις υποδομές, με τη θέρμανση των υδάτων του Δούναβη να δημιουργεί ανησυχία για την ηλεκτροπαραγωγή και τη λειτουργία ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Κροατία: Ιστορικό ρεκόρ στο Σπλιτ και θάλασσα στους 27°C
Στην Κροατία, η πόλη του Σπλιτ, ένας από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς της Αδριατικής, κατέγραψε ρεκόρ υψηλότερης θερμοκρασίας με 39,5°C.
Η τιμή αυτή έσπασε το προηγούμενο τοπικό ρεκόρ των 38,6°C, που κρατούσε από τον Ιούλιο του 1950.
Αν και η θερμοκρασία στο Σπλιτ δεν ξεπέρασε το εθνικό ρεκόρ της Κροατίας, που βρίσκεται στους 42,8°C, η σημερινή καταγραφή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αφορά παραθαλάσσια πόλη με μεγάλη τουριστική κίνηση.
Ακόμη και η θάλασσα έχει επηρεαστεί από τον καύσωνα. Στο Σπλιτ, στις 14:00, η θερμοκρασία του νερού έφτασε τους 27°C, ένδειξη ότι η ζέστη δεν περιορίζεται στην ατμόσφαιρα, αλλά επηρεάζει και το θαλάσσιο περιβάλλον.
Οι κροατικές αρχές προειδοποιούν για αλλαγή σκηνικού από την Τετάρτη, με καταιγίδες, έντονες βροχές και πτώση της θερμοκρασίας, καθώς ψυχρό μέτωπο από τα βορειοδυτικά αναμένεται να συναντήσει τον θερμό και ασταθή αέρα πάνω από τη χώρα.
Ιταλία: Πέντε νεκροί σε 24 ώρες και 25 πόλεις στο «κόκκινο»
Στην Ιταλία, ο καύσωνας έχει ήδη ανθρώπινο κόστος.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι υγειονομικές αρχές, το τελευταίο εικοσιτετράωρο πέντε άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από το ακραίο κύμα ζέστης που πλήττει τη χώρα.
Σήμερα, 25 μεγάλες ιταλικές πόλεις βρίσκονται στο «κόκκινο», στο υψηλότερο επίπεδο επιφυλακής για τη ζέστη, ενώ ο συναγερμός αναμένεται να παραμείνει και την επόμενη ημέρα.
Από αύριο το απόγευμα, ωστόσο, οι προβλέψεις δείχνουν αλλαγή του καιρού στη βόρεια Ιταλία, με έντονες βροχές και χαλαζοπτώσεις. Την Πέμπτη αναμένονται νεροποντές και στην κεντρική Ιταλία.
Σε αρκετούς δήμους, μουσεία, δημοτικά γυμναστήρια και πολιτιστικά κέντρα λειτουργούν ως «κλιματικά καταφύγια» για κατοίκους και τουρίστες.
Παράλληλα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι συνθήκες σε δημόσιους παιδικούς σταθμούς, καθώς σε αρκετούς εσωτερικούς χώρους χωρίς κλιματισμό η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 36°C.
Γερμανία, Πολωνία και Τσεχία σε ιστορικές θερμοκρασίες
Το κύμα καύσωνα είχε προηγουμένως σαρώσει τη Γερμανία, την Πολωνία και την Τσεχία, καταρρίπτοντας θερμοκρασιακά ρεκόρ.
Στη Γερμανία, ο υδράργυρος έφτασε σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, με δεκάδες μετεωρολογικούς σταθμούς να καταγράφουν ιστορικά ρεκόρ και περιοχές να ξεπερνούν τους 40°C.
Η γερμανική μετεωρολογική υπηρεσία χαρακτήρισε το φαινόμενο ιστορικό, ενώ εκδόθηκαν προειδοποιήσεις για ακραία ζέστη σε μεγάλο μέρος της χώρας.
Στην Πολωνία και την Τσεχία, οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν επίσης ιστορικά όρια, με τις αρχές να προειδοποιούν τους πολίτες να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο και τη σωματική καταπόνηση τις θερμότερες ώρες της ημέρας.
Στην Τσεχία, οι υψηλές θερμοκρασίες συνδέθηκαν και με αυξημένα επίπεδα όζοντος, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την ατμόσφαιρα.
Γαλλία: Χιλιάδες θάνατοι υπό διερεύνηση και πίεση σε υποδομές
Η Γαλλία βρέθηκε στο επίκεντρο του καύσωνα τις προηγούμενες ημέρες, με θερμοκρασίες πάνω από τους 40°C σε πολλές περιοχές.
Οι υγειονομικές αρχές έχουν κάνει λόγο για μεγάλο αριθμό υπερβάλλοντων θανάτων, κυρίως μεταξύ ηλικιωμένων, ενώ προειδοποιούν ότι ο τελικός απολογισμός μπορεί να αυξηθεί καθώς συγκεντρώνονται περισσότερα στοιχεία από γηροκομεία και ιδιωτικές κατοικίες.
Η ακραία ζέστη προκάλεσε προβλήματα σε μεταφορές, σχολεία και ηλεκτροπαραγωγή, ενώ σε ορισμένες περιοχές σημειώθηκαν διακοπές ρεύματος μετά από καταιγίδες που ακολούθησαν το θερμικό κύμα.
Η Γαλλία βιώνει πλέον όχι μόνο ημέρες καύσωνα, αλλά και επικίνδυνες θερμές νύχτες, με τον οργανισμό των ευάλωτων ανθρώπων να μην προλαβαίνει να ανακάμψει.
Ισπανία, Βρετανία, Ελβετία και Ολλανδία στο ίδιο κύμα
Στην Ισπανία, η ζέστη έπληξε ιδιαίτερα τον βορρά της χώρας, με θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 40°C σε περιοχές της Χώρας των Βάσκων, ενώ καταγράφηκαν ιδιαίτερα υψηλές μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες για τον Ιούνιο.
Στη Βρετανία, καταγράφηκε το θερμότερο επεισόδιο Ιουνίου στην ιστορία των μετρήσεων, με αλλεπάλληλα ρεκόρ και κόκκινους υγειονομικούς συναγερμούς.
Στην Ελβετία, η Βασιλεία κατέγραψε νέο ρεκόρ Ιουνίου, ενώ η θέρμανση των ποταμών επηρέασε και τη λειτουργία ενεργειακών υποδομών.
Στην Ολλανδία, εκδόθηκε σπάνιος κόκκινος συναγερμός για ακραία ζέστη σε αρκετές επαρχίες, ενώ και η χώρα κατέγραψε νέο ρεκόρ θερμοκρασίας για τον μήνα Ιούνιο.
Τα Βαλκάνια σε κόκκινο συναγερμό
Καθώς η ζέστη μετακινείται ανατολικά και νοτιοανατολικά, τα Βαλκάνια βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή.
Κόκκινοι συναγερμοί για ακραία ζέστη έχουν εκδοθεί σε χώρες όπως η Κροατία, η Σερβία, η Ρουμανία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
Στη Σερβία, το Βελιγράδι κατέγραψε τη θερμότερη ημέρα Ιουνίου με 38,9°C, ενώ σε άλλες περιοχές οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς.
Στη Ρουμανία, μεγάλο μέρος της χώρας βρέθηκε υπό κόκκινη προειδοποίηση, με θερμοκρασίες που σε ορισμένες περιοχές πλησίασαν ή ξεπέρασαν τους 40°C.
Ο κίνδυνος πυρκαγιών αυξάνεται, ειδικά σε περιοχές με ξηρή βλάστηση και ισχυρούς ανέμους, ενώ οι αρχές καλούν τους πολίτες να παραμένουν σε κλειστούς και δροσερούς χώρους.
Από τον καύσωνα στις καταιγίδες
Το επόμενο 24ωρο αναμένεται κρίσιμο για αρκετές περιοχές της Ευρώπης.
Σε Κροατία, βόρεια Ιταλία, τμήματα της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Τσεχίας, η σύγκρουση του θερμού αέρα με ψυχρότερο μέτωπο μπορεί να προκαλέσει ισχυρές καταιγίδες, έντονες βροχοπτώσεις, χαλαζοπτώσεις και απότομες ριπές ανέμου.
Αυτό σημαίνει ότι η υποχώρηση του καύσωνα δεν φέρνει απαραίτητα άμεση ομαλοποίηση, αλλά μπορεί να συνοδευτεί από νέα επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα.
Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι τέτοια επεισόδια γίνονται όλο και πιο σύνθετα: ακραία ζέστη, ξηρασία, πυρκαγιές και στη συνέχεια βίαιες καταιγίδες.
Η Ευρώπη μπροστά σε νέα κλιματική πραγματικότητα
Ο φετινός καύσωνας δεν είναι απλώς ένα έντονο καλοκαιρινό επεισόδιο.
Η ταχύτητα με την οποία καταρρίπτονται τα ρεκόρ, η γεωγραφική έκταση του φαινομένου, οι επιπτώσεις στην υγεία, στις υποδομές, στην ενέργεια, στη γεωργία και στον τουρισμό δείχνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα κλιματική πραγματικότητα.
Χώρες που μέχρι πρόσφατα θεωρούσαν τους 40 βαθμούς ακραία εξαίρεση, βλέπουν πλέον τέτοιες θερμοκρασίες να εμφανίζονται όλο και συχνότερα.
Η Σλοβακία στους 41,3°C, η Ουγγαρία στους 42°C, το Σπλιτ στους 39,5°C, η Ιταλία με δεκάδες πόλεις στο κόκκινο και τα Βαλκάνια σε συναγερμό δεν είναι μεμονωμένες εικόνες.
Είναι κομμάτια του ίδιου ευρωπαϊκού καύσωνα, που δοκιμάζει την αντοχή ανθρώπων, πόλεων και κρατικών μηχανισμών.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πότε θα πέσει η θερμοκρασία, αλλά πώς θα προσαρμοστεί η Ευρώπη σε καύσωνες που γίνονται πιο συχνοί, πιο έντονοι και πιο θανατηφόροι.
