Οι ρευματοκλοπές εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες «πληγές» της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλώντας ετήσια ζημία που ξεπερνά τα 400 εκατ. ευρώ και επιβαρύνοντας τελικά τους συνεπείς καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ρεύματος.
Παρότι τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι το φαινόμενο αρχίζει να αποκλιμακώνεται έπειτα από χρόνια συνεχούς αύξησης, το οικονομικό κόστος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, ενώ το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ο ΔΕΔΔΗΕ σχεδιάζουν νέα μέτρα για τον περιορισμό του.
Επιβάρυνση περίπου 60 ευρώ τον χρόνο για κάθε καταναλωτή
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο ΔΕΔΔΗΕ, το συνολικό κόστος των λεγόμενων «μη τεχνικών απωλειών», δηλαδή της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται αλλά δεν τιμολογείται εξαιτίας παράνομων παρεμβάσεων στους μετρητές ή παράνομων συνδέσεων, υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το ποσό αυτό δεν απορροφάται από τον Διαχειριστή, αλλά μετακυλίεται στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας και τελικά επιβαρύνει τους καταναλωτές που πληρώνουν κανονικά τους λογαριασμούς τους.
Η επιβάρυνση αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε περίπου 60 ευρώ τον χρόνο για κάθε παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, ποσό που ο ΔΕΔΔΗΕ εκτιμά ότι μπορεί να μειωθεί σταδιακά στα περίπου 50 ευρώ, εφόσον συνεχιστεί η αποκλιμάκωση των ρευματοκλοπών και αποδώσουν τα μέτρα που εφαρμόζονται.
Πώς διογκώθηκε το πρόβλημα
Τα τελευταία χρόνια οι ρευματοκλοπές αυξήθηκαν σημαντικά, καθώς η οικονομική κρίση, η πανδημία και στη συνέχεια η ενεργειακή κρίση δημιούργησαν συνθήκες που οδήγησαν σε έξαρση των παράνομων συνδέσεων και των παρεμβάσεων στους μετρητές.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι μη τεχνικές απώλειες αντιστοιχούσαν περίπου στο 1,1% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας την περίοδο 2012-2013, ενώ σταδιακά αυξήθηκαν, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης. Το 2024 καταγράφηκε η πρώτη ουσιαστική αποκλιμάκωση και οι εκτιμήσεις για το 2025 και το 2026 παραμένουν θετικές, γεγονός που αποδίδεται στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στις νέες τεχνολογίες εντοπισμού παραβάσεων.
Εντατικοποίηση ελέγχων και αυστηρότερα μέτρα
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζει πρόσθετες παρεμβάσεις για να περιορίσει ακόμη περισσότερο το φαινόμενο. Μεταξύ των μέτρων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η αύξηση των τεχνικών ελέγχων, η επιτάχυνση της εξέτασης ενστάσεων και επανελέγχων, καθώς και η αυστηροποίηση του πλαισίου διακανονισμού των οφειλών που προκύπτουν από διαπιστωμένες ρευματοκλοπές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ, περίπου οι μισοί έλεγχοι που πραγματοποιούνται οδηγούν σε επιβεβαιωμένες παραβάσεις, γεγονός που δείχνει την έκταση του προβλήματος. Παράλληλα, τα ποσά που εισπράττονται από τα πρόστιμα επιστρέφουν στο ενεργειακό σύστημα, μειώνοντας μέρος της οικονομικής επιβάρυνσης για τους συνεπείς καταναλωτές.
Το «όπλο» των έξυπνων μετρητών
Κεντρικό ρόλο στη μάχη κατά των ρευματοκλοπών αναμένεται να διαδραματίσει η μαζική εγκατάσταση έξυπνων μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας.
Με βάση τον σχεδιασμό του ΔΕΔΔΗΕ, μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα έχουν εγκατασταθεί περίπου 7,7 εκατομμύρια έξυπνοι μετρητές σε όλες τις παροχές της χώρας, επιτρέποντας την άμεση καταγραφή της κατανάλωσης και τον ταχύτερο εντοπισμό ύποπτων παρεμβάσεων. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η σταδιακή αντικατάσταση των παλαιών μετρητών, ενώ παράλληλα αναπτύσσονται νέα πληροφοριακά συστήματα που θα επιτρέπουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την παρακολούθηση των καταναλώσεων.
Στόχος η περαιτέρω μείωση του κόστους
Ο ΔΕΔΔΗΕ εκτιμά ότι η εικόνα αρχίζει να βελτιώνεται, καθώς οι συνολικές απώλειες του δικτύου έχουν ήδη υποχωρήσει σε σχέση με τα επίπεδα-ρεκόρ που καταγράφηκαν το 2023 και αναμένεται να συνεχίσουν την καθοδική τους πορεία μέσα στο 2026.
Παράλληλα, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) ζητά ακόμη πιο φιλόδοξες παρεμβάσεις, θεωρώντας ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για ταχύτερη αποκλιμάκωση των απωλειών τα επόμενα χρόνια. Κοινός στόχος είναι να περιοριστούν δραστικά οι ρευματοκλοπές, ώστε να μειωθεί το κόστος που επωμίζονται σήμερα εκατομμύρια συνεπείς καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.
