Νέος γύρος συζητήσεων έχει ανοίξει, για να μπει ένα οριστικό τέλος στη διπλή ετήσια αλλαγή της ώρας στα κράτη-μέλη της ΕΕ. Και, μάλιστα, η επαναφορά του ζητήματος έχει ελληνική «σφραγίδα» μέσω του αρμόδιου επίτροπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολου Τζιτζικώστα.
Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που είχαν καταγραφεί στο παρελθόν, το θέμα συζητήθηκε ξανά στην ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου τον Οκτώβριο του 2025.
Εκεί προαναγγέλθηκε πως μέσα στο επόμενο διάστημα ο Τζιτζικώστας πρόκειται να ανοίξει έναν νέο κύκλο στενού διαλόγου με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο, έχοντας ως ισχυρό όπλο μια νέα υποστηρικτική μελέτη που εκπονεί η Κομισιόν και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2026, με στόχο να βρεθεί μια συντονισμένη λύση κοινής αποδοχής που θα γεφυρώσει τις εθνικές διαφωνίες. Αν και δεν εκδόθηκε κάποιο δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, ήταν εξαιρετικά ενθαρρυντικό ότι όλες οι πολιτικές ομάδες, συμφώνησαν ότι η αλλαγή πρέπει να σταματήσει, καθώς οι νεότερες μελέτες δείχνουν ότι η εξοικονόμηση ενέργειας είναι πια μηδαμινή, ενώ οι επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να αναζωπυρώσει μια ιστορία που ξεκίνησε με μεγάλες προσδοκίες, αλλά «πάγωσε» σε μεμονωμένα εθνικά «αγκάθια» και στην ευρωπαϊκή γραφειοκρατία. Το χρονικό της υπόθεσης εκκινεί από το καλοκαίρι του 2018, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργάνωσε μια πρωτοφανή σε συμμετοχή δημόσια διαβούλευση. Περισσότεροι από 4,6 εκατομμύρια πολίτες από τα κράτη-μέλη της ΕΕ ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα για ένα διαδικτυακό δημοψήφισμα, με το συντριπτικό 84% να τάσσεται υπέρ της κατάργησης του μέτρου, επικαλούμενο επιπτώσεις στην υγεία και την έλλειψη πραγματικής εξοικονόμησης ενέργειας.
Ακούγοντας το αίτημα, ο τότε πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, κατέθεσε τον Σεπτέμβριο του 2018 επίσημη πρόταση για τη σύνταξη μιας νέας κοινοτικής οδηγίας. Τον Μάρτιο του 2019, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άναψε το «πράσινο φως» με ευρεία πλειοψηφία, ορίζοντας το 2021 ως έτος οριστικής μετάβασης. Η οδηγία έδινε στις χώρες την ελευθερία να επιλέξουν αν θα κρατήσουν μόνιμα τη θερινή ή τη χειμερινή ώρα.
Έκτοτε όμως, η διαδικασία παραμένει «κολλημένη» στο Συμβούλιο της ΕΕ. Η ανάγκη για ειδική πλειοψηφία των κρατών-μελών προσέκρουσε στον φόβο της δημιουργίας ενός γεωγραφικού «μωσαϊκού» διαφορετικών ωρών που θα προκαλούσε χάος στην εσωτερική αγορά και τις μεταφορές. Επιπλέον, η έλευση της πανδημίας το 2020 μετατόπισε πλήρως τις προτεραιότητες των κυβερνήσεων.
Ένα από τα μεγαλύτερα, μάλιστα, γεωπολιτικά «αγκάθια» παραμένει η στάση της Ιρλανδίας. Μετά το Brexit, η Ιρλανδία αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο μιας νέας διχοτόμησης. Εάν η ΕΕ καταργήσει την αλλαγή ώρας και το Δουβλίνο επιλέξει μια μόνιμη ζώνη, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρήσει το παλιό σύστημα, το νησί θα βρεθεί με δύο διαφορετικές ώρες για έξι μήνες τον χρόνο.
Για την ιρλανδική κυβέρνηση, η δημιουργία ενός τέτοιου «χρονικού συνόρου» με τη Βόρεια Ιρλανδία θεωρείται οικονομικά και πολιτικά απαράδεκτη, γεγονός που την οδηγεί στο να μπλοκάρει τη μεταρρύθμιση, αν δεν υπάρξει ταυτόχρονη δέσμευση από το Λονδίνο.
«Ένα μέτρο που δεν χρησιμεύει πουθενά»
«Η κατάργηση των αλλαγών της ώρας δύο φορές τον χρόνο επανέρχεται, ως προτεραιότητα της Κομισιόν, καθώς είναι ένα ανασταλτικό μέτρο που πλέον είναι αδικαιολόγητο και δεν χρησιμεύει πουθενά. Διαθέτουμε μάλιστα στοιχεία ότι επηρεάζει αρνητικά την υγεία των ανθρώπων, περιπλέκει τις μεταφορές και την καθημερινότητα των πολιτών και φέρνει δυσκολίες στην οικονομική δραστηριότητα, ενώ δεν εξοικονομείται πια και ενέργεια.
Ήρθε ο καιρός να προωθήσουμε την κατάργηση αυτού του περιττού μέτρου και είμαι αποφασισμένος να εργαστώ στενά γι’ αυτό με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το επόμενο διάστημα. Αλλωστε, σύμφωνα με έρευνα κοινής γνώμης που εκπόνησε η Κομισιόν, το 84% των Ευρωπαίων πολιτών τάσσεται υπέρ της κατάργησής του. Είναι η ώρα του ρεαλισμού και της κοινής λογικής για την Ευρώπη και θα τεκμηριώσουμε περαιτέρω την αναγκαιότητα κατάργησης αυτού του παρωχημένου μέτρου, μετά την ολοκλήρωση στο τέλος της χρονιάς, της σχετικής μελέτης που ήδη εκπονείται».
«Η κατάργηση των αλλαγών της ώρας δύο φορές τον χρόνο επανέρχεται, ως προτεραιότητα της Κομισιόν, καθώς είναι ένα ανασταλτικό μέτρο που πλέον είναι αδικαιολόγητο και δεν χρησιμεύει πουθενά. Διαθέτουμε μάλιστα στοιχεία ότι επηρεάζει αρνητικά την υγεία των ανθρώπων, περιπλέκει τις μεταφορές και την καθημερινότητα των πολιτών και φέρνει δυσκολίες στην οικονομική δραστηριότητα, ενώ δεν εξοικονομείται πια και ενέργεια. Ήρθε ο καιρός να προωθήσουμε την κατάργηση αυτού του περιττού μέτρου και είμαι αποφασισμένος να εργαστώ στενά γι’ αυτό με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το επόμενο διάστημα. Άλλωστε, σύμφωνα με έρευνα κοινής γνώμης που εκπόνησε η Κομισιόν, το 84% των ευρωπαίων πολιτών τάσσεται υπέρ της κατάργησής του. Είναι η ώρα του ρεαλισμού και της κοινής λογικής για την Ευρώπη και θα τεκμηριώσουμε περαιτέρω την αναγκαιότητα κατάργησης αυτού του παρωχημένου μέτρου, μετά την ολοκλήρωση στο τέλος της χρονιάς, της σχετικής μελέτης που ήδη εκπονείται».
