Σφοδρή κριτική στις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν τον εξωδικαστικό μηχανισμό άσκησε κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία κ. Βασίλης Κόκκαλης, υποστηρίζοντας ότι οι προωθούμενες ρυθμίσεις αποδυναμώνουν την προστασία των οφειλετών και ενισχύουν τη θέση των funds.
Ο κ. Κόκκαλης χαρακτήρισε ως μοναδικό θετικό στοιχείο τη μείωση του ορίου υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ωστόσο εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις για τις υπόλοιπες προβλέψεις, κάνοντας λόγο για «εξευτελισμό των δικαιωμάτων του οφειλέτη». Όπως υποστήριξε, με τις νέες διατάξεις καταργούνται κρίσιμα ένδικα μέσα και δυνατότητες άμυνας του δανειολήπτη σε περίπτωση αδυναμίας τήρησης της συμφωνίας αναδιάρθρωσης.
Σύμφωνα με τον Λαρισαίο βουλευτή, η σύμβαση αναδιάρθρωσης αναγορεύεται σε μοναδικό εκτελεστό τίτλο, γεγονός που, όπως ανέφερε, επιτρέπει την έναρξη διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης χωρίς τις μέχρι σήμερα δικαστικές εγγυήσεις. Υποστήριξε ακόμη ότι στερείται από τον οφειλέτη το δικαίωμα ανακοπής, καθώς και η δυνατότητα αμφισβήτησης της τιμής πρώτης προσφοράς ή άλλων στοιχείων της διαδικασίας εκτέλεσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα των εγγυητών που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη, εκφράζοντας προβληματισμό για το πώς θα προστατευθούν στην περίπτωση που ο πρωτοφειλέτης ενταχθεί στον νέο μηχανισμό και στη συνέχεια αδυνατήσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του. «Πώς θα λυθεί αυτό το ζήτημα;» διερωτήθηκε, ζητώντας σαφείς απαντήσεις από την κυβέρνηση.
Ο κ. Κόκκαλης στάθηκε επίσης στην απουσία, όπως είπε, πρόβλεψης για υποχρεωτική εκτίμηση των ακινήτων από πιστοποιημένους εκτιμητές του Υπουργείου Οικονομικών. Υποστήριξε ότι η έλλειψη συγκεκριμένων εγγυήσεων μπορεί να οδηγήσει σε αποτιμήσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική αξία των περιουσιακών στοιχείων των οφειλετών, με αποτέλεσμα να ευνοούνται οι διαχειριστές απαιτήσεων.
Παράλληλα, αμφισβήτησε τον χαρακτήρα της διαδικασίας ως ουσιαστικής διαπραγμάτευσης, σημειώνοντας ότι ο οφειλέτης δεν διαθέτει επαρκή εργαλεία για να υπερασπιστεί την αξία της περιουσίας του ή να διεκδικήσει διαφορετικούς όρους σε περίπτωση διαφωνίας.
Ο πρώην υφυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι τόσο ο εξωδικαστικός μηχανισμός του 2017 όσο και εκείνος του 2021 απέτυχαν να δώσουν αποτελεσματική λύση στο πρόβλημα της υπερχρέωσης, προτείνοντας ως ουσιαστική διέξοδο την εφαρμογή του πλαισίου για τα πανωτόκια και τον καθορισμό ανώτατου ορίου οφειλής. Όπως ανέφερε, η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους απαιτεί παρεμβάσεις που θα αποκαθιστούν την ισορροπία μεταξύ δανειστών και οφειλετών και όχι, όπως είπε, ρυθμίσεις που αφαιρούν δικαιώματα από τους πολίτες.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Κόκκαλης προανήγγειλε ότι θα καταθέσει αναλυτικά και γραπτώς τις προτάσεις του για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ενόψει της συζήτησης του νομοσχεδίου στην Ολομέλεια της Βουλής.
