Η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή σημαίνει το οριστικό τέλος στα κλασικά χειρόγραφα μπλοκ διακίνησης. Η φορολογική νομοθεσία (ΑΑΔΕ) ορίζει πλέον την υποχρεωτική ψηφιακή έκδοση παραστατικών διακίνησης με ταυτόχρονη διαβίβαση στην πλατφόρμα myDATA.
Επειδή παρατηρούνται φαινόμενα παραπληροφόρησης στην αγορά, το Οικονομικό Επιμελητήριο Θεσσαλίας, ασκώντας τον θεσμικό του ρόλο, ξεκαθαρίζει τους κανόνες ανά κατηγορία παραγωγού και παρέχει πρακτικά παραδείγματα για την ορθή φορολογική συμμόρφωση.
1. Ποιοι Αγρότες είναι Υπόχρεοι και ποιοι Εξαιρούνται;
Η υποχρέωση έκδοσης Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής εξαρτάται αποκλειστικά από το φορολογικό καθεστώς του αγρότη:
· Αγρότες Κανονικού Καθεστώτος ΦΠΑ: Είναι ΥΠΟΧΡΕΟΙ. Κάθε διακίνηση προϊόντων τους (προς εμπόρους, συνεταιρισμούς, ψυγεία κ.λπ.) πρέπει να γίνεται ψηφιακά. Τα χειρόγραφα δελτία δεν είναι νόμιμα και επιφέρουν βαριά διοικητικά πρόστιμα.
· Αγρότες Ειδικού Καθεστώτος ΦΠΑ: ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΙ από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής.
2. Πρακτικά Παραδείγματα Έκδοσης
Για την εξάλειψη κάθε αμφιβολίας, παραθέτουμε τις δύο βασικές περιπτώσεις που συναντώνται στις εμπορικές συναλλαγές του πρωτογενούς τομέα:
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Α: Έκδοση Δελτίου από τον Αγρότη προς τον Πελάτη
Το σενάριο: Αγρότης κανονικού καθεστώτος (παραγωγός μήλων στην Αγιά) πουλάει και μεταφέρει 5 τόνους προϊόντος σε έναν έμπορο στη Λάρισα.
1. Ψηφιακή Έκδοση: Ο αγρότης, μέσω της δωρεάν εφαρμογής timologio της ΑΑΔΕ ή μέσω εξειδικευμένου εμπορικού προγράμματος (ERP), εκδίδει το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής.
2. Διαβίβαση στο myDATA: Το παραστατικό διαβιβάζεται αυτόματα στην ΑΑΔΕ, λαμβάνει Μοναδικό Αριθμό Καταχώρησης (ΜΑΡΚ) και παράγεται ένα QR Code.
3. Έναρξη Διακίνησης: Τα προϊόντα φορτώνονται. Ο οδηγός του οχήματος οφείλει να έχει μαζί του το QR Code (σε ψηφιακή μορφή στο κινητό/tablet ή εκτυπωμένο) για την επίδειξή του σε ενδεχόμενο έλεγχο στον δρόμο.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Β: Έκδοση Αντίστροφου Δελτίου (Από τον Πελάτη/Αγοραστή)
Το σενάριο: Ο ίδιος αγρότης βρίσκεται στο χωράφι και λόγω αντικειμενικής τεχνικής αδυναμίας (π.χ. πλήρης έλλειψη σήματος internet, βλάβη συσκευής) αδυνατεί να εκδώσει το ψηφιακό δελτίο για τα προϊόντα που φορτώνονται στο φορτηγό του εμπόρου.
Σε αυτή την περίπτωση, για να διασφαλιστεί η νομιμότητα της μεταφοράς, η νομοθεσία προβλέπει τη λύση του Αντίστροφου Δελτίου Αποστολής (ή Δελτίου Ποσοτικής Παραλαβής):
1. Έκδοση από τον Αγοραστή: Ο πελάτης (έμπορος/συνεταιρισμός) εκδίδει ο ίδιος Ψηφιακό Παραστατικό Διακίνησης με ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», χρησιμοποιώντας το δικό του ERP ή εφαρμογή.
2. Συσχέτιση ΑΦΜ: Στο ψηφιακό αυτό δελτίο αναγράφεται υποχρεωτικά το ΑΦΜ του αγρότη-πωλητή ως “Αποστολέα / Συσχετιζόμενου ΑΦΜ”.
3. Νόμιμη Μεταφορά: Το παραστατικό παίρνει ΜΑΡΚ και QR Code από το myDATA του εμπόρου. Η διακίνηση προς τις εγκαταστάσεις του εμπόρου γίνεται πλέον απόλυτα νόμιμα, καλύπτοντας την αδυναμία του παραγωγού.
3. Τι ισχύει για τις περιπτώσεις «Προς Ζύγιση»;
Μια συχνή παρερμηνεία αφορά το βάρος: “Δεν γνωρίζω τα ακριβή κιλά κατά τη φόρτωση στο χωράφι”.
Η ορθή διαδικασία: Ο αγρότης εκδίδει το ψηφιακό δελτίο επιλέγοντας ως σκοπό διακίνησης το «Προς Ζύγιση», αναγράφοντας την ποσότητα κατά προσέγγιση. Όταν το φορτίο φτάσει στον προορισμό του (π.χ. εκκοκκιστήριο, συσκευαστήριο, σιλό), ο λήπτης-έμπορος υποχρεούται να πραγματοποιήσει τη ζύγιση και να “κλείσει” τη διακίνηση με τα ακριβή κιλά στην πλατφόρμα myDATA.
Σύσταση του Οικονομικού Επιμελητηρίου Θεσσαλίας: Καλούμε όλους τους αγρότες κανονικού καθεστώτος, τις εμπορικές επιχειρήσεις και τους συναδέλφους Λογιστές-Φοροτεχνικούς της Θεσσαλίας να συμβάλουν στην ορθή ενημέρωση του παραγωγικού ιστού. Η χρήση χειρόγραφων δελτίων ανήκει στο παρελθόν. Η τήρηση της νομιμότητας προστατεύει τον αγροτικό κόσμο από άσκοπες κυρώσεις και πρόστιμα.
