Σε πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών μεταναστών που δεν διαθέτουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην ΕΕ κατέληξαν σήμερα το βράδυ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο και για τη δημιουργία κόμβων επιστροφής σε χώρες εκτός της ΕΕ.
Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, η συμφωνία αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών. «Η σημερινή συμφωνία ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ και συμπληρώνει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε ο Νικόλαος Ιωαννίδης, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο νέος κανονισμός προβλέπει αυστηρότερες υποχρεώσεις για τα πρόσωπα που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης συνεργασίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και της συμμόρφωσης με τις διαδικασίες αποχώρησης από το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκονται. Παράλληλα, θεσπίζεται νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στα κράτη μέλη να δημιουργούν κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα μπορούν να λειτουργούν είτε ως τελικοί προορισμοί είτε ως ενδιάμεσα κέντρα μεταφοράς, διευκολύνοντας τις επιστροφές στις χώρες καταγωγής ή σε άλλες τρίτες χώρες, με πρόνοιες για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η συμφωνία διατηρεί προς το παρόν σε προαιρετική βάση την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών, με πρόβλεψη επανεξέτασης του ζητήματος μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου. Εισάγεται επίσης η Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής (European Return Order – ERO), ένα ενιαίο έγγραφο στο οποίο θα καταχωρίζονται τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης επιστροφής. Στόχος είναι η διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και η ταχύτερη αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων που έχουν εκδοθεί από άλλα κράτη μέλη. Ο κανονισμός περιλαμβάνει ακόμη ειδικές διατάξεις για περιπτώσεις ατόμων που θεωρείται ότι συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη ή την ασφάλεια.
Η πολιτική συμφωνία θα πρέπει πλέον να εγκριθεί επισήμως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο προτού ο κανονισμός τεθεί σε ισχύ.
Οι νέοι κανόνες εντάσσονται στο πλαίσιο του Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο αρχίζει να εφαρμόζεται από τις 12 Ιουνίου 2026.
