Του Άγγελου Προβιά
ΦΩΤΟ-ΒΙΝΤΕΟ: Δ. Καστανάρας//LarissaPress
Νέα δεδομένα και έντονο προβληματισμό προκαλεί στον κτηνοτροφικό κόσμο η πρόσφατη εγκύκλιος του Υπουργείου σχετικά με τις μετακινήσεις των κοπαδιών, με εκατοντάδες μετακινούμενους κτηνοτρόφους στον νομό Λάρισας να παραμένουν εγκλωβισμένοι στις πεδινές περιοχές για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Αρχικά, στην πρώτη εγκύκλιο που εκδόθηκε πριν μερικές μέρες, υπήρχε η δυνατότητα μετακίνησης κοπαδιών υπό αυστηρές προϋποθέσεις και ελέγχους, εφόσον οι περιοχές προορισμού έδιναν σχετική έγκριση. Ωστόσο, οι Περιφερειακές Ενότητες της Δυτικής Μακεδονίας – Γρεβενά, Κοζάνη, Καστοριά και Φλώρινα – αποφάσισαν να μην επιτρέψουν την είσοδο μετακινούμενων κοπαδιών, με στόχο την προστασία του τοπικού ζωικού κεφαλαίου.
Το Υπουργείο προχώρησε το μεσημέρι της Παρασκευής σε νέα απόφαση, με την οποία απαγορεύεται πλέον κάθε μετακίνηση κοπαδιών από ζώνες προστασίας, επιτήρησης ή περαιτέρω απαγορευμένες ζώνες. Επιτρέπεται μόνο η μετακίνηση από «ελεύθερη» περιοχή προς «ελεύθερη» περιοχή, κατηγορία στην οποία δεν εντάσσεται κανένας νομός της Θεσσαλίας.
Μάλιστα, ορισμένοι κτηνοτρόφοι που είχαν προλάβει να ολοκληρώσουν τους απαραίτητους ελέγχους και πληρούσαν όλες τις προϋποθέσεις κατάφεραν να μετακινηθούν μέχρι και χθες στα Ιωάννινα. Η μεγάλη πλειοψηφία, ωστόσο, παρέμεινε πίσω…
Η LarissaPress βρέθηκε στο Μακρυχώρι και συνομίλησε με τέσσερις μετακινούμενους κτηνοτρόφους, οι οποίοι μεταφέρουν τα κοπάδια τους στη Σαμαρίνα Γρεβενών. Όπως περιγράφουν, η κατάσταση οδηγεί πολλούς παραγωγούς σε αδιέξοδο, με αρκετούς να σκέφτονται ακόμη και την πώληση των κοπαδιών ή την εγκατάλειψη του επαγγέλματος.
Ο μετακινούμενος κτηνοτρόφος Ηλίας Γραβάνης υποστήριξε ότι το κόστος διατήρησης των κοπαδιών στις πεδινές περιοχές κατά τη θερινή περίοδο είναι ιδιαίτερα υψηλό, ενώ σημείωσε πως τα ντόπια ζώα που εκτρέφουν έχουν χαμηλότερες παραγωγικές αποδόσεις, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την πρόσβαση στις προβλεπόμενες αποζημιώσεις.
Παράλληλα, τόνισε ότι μια παραδοσιακή δραστηριότητα που ακολουθούσαν επί γενιές απειλείται πλέον με εγκατάλειψη, με τους κτηνοτρόφους να αισθάνονται πως πλήττονται τόσο οικονομικά όσο και ψυχολογικά.
Ο Χαρίλαος Αβέλλας εξέφρασε παράπονα για την έλλειψη στήριξης από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας και του Υπουργείου, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσαν να εφαρμοστούν διαφορετικές διαδικασίες ελέγχου και πιστοποίησης ώστε να συνεχιστεί κανονικά η δραστηριότητα των κτηνοτρόφων.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η εγκατάλειψη της μετακινούμενης κτηνοτροφίας οδηγεί σταδιακά και στην ερήμωση των ορεινών χωριών.
Από την πλευρά του, ο Γιάννης Τσακνάκης σημείωσε πως η αδυναμία μετακίνησης προς τα ορεινά βοσκοτόπια αποτελεί τεράστιο πλήγμα για τη μετακινούμενη κτηνοτροφία, προειδοποιώντας ότι αν η κατάσταση συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, πολλά κοπάδια θα οδηγηθούν είτε σε πώληση είτε σε σφαγή.
Όπως εξήγησε, ολόκληρο το μοντέλο λειτουργίας της μετακινούμενης κτηνοτροφίας βασίζεται στην εποχική μετακίνηση: τα ζώα διαχειμάζουν στον κάμπο και μεταφέρονται στα βουνά τους θερινούς μήνες. Χωρίς αυτή τη διαδικασία, όπως είπε, η εκτροφή καθίσταται οικονομικά μη βιώσιμη.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα και στο υψηλό κόστος παραμονής των ζώων στον κάμπο το καλοκαίρι, τονίζοντας πως το πραγματικό κόστος ανά ζώο φτάνει τα 50 έως 70 ευρώ, ενώ οι περσινές αποζημιώσεις για ζωοτροφές κάλυψαν μόνο ένα μικρό μέρος των εξόδων.
Ο Κωνσταντίνος Λιούπας έκανε λόγο για εξαιρετικά αβέβαιο μέλλον για τον κλάδο, σημειώνοντας ότι οι ζωονόσοι δημιουργούν πλέον ασφυκτικές συνθήκες για τους παραγωγούς.
Όπως ανέφερε, οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι είχαν ήδη οργανώσει τις μετακινήσεις τους μέχρι τα μέσα Μαΐου, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, και πλέον βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρό πρόβλημα επάρκειας ζωοτροφών.
«Όλες οι ζώνες αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία επιδημιολογική ζώνη»
Ο διευθυντής της Κτηνιατρικής Περιφέρειας Θεσσαλίας, Αθανάσιος Κωνσταντινίδης, εξηγεί πως η τελευταία εκτελεστική απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρατείνει τα περιοριστικά μέτρα έως τις 30 Αυγούστου, επηρεάζοντας συνολικά το καθεστώς μετακίνησης των κτηνοτροφικών μονάδων.
Όπως ανέφερε, πλέον όλες οι ζώνες αντιμετωπίζονται ως μία ενιαία επιδημιολογική ζώνη, ανεξάρτητα από το πού καταγράφηκε το τελευταίο κρούσμα. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ένα περιστατικό σε οποιοδήποτε σημείο της χώρας μπορεί να επηρεάσει άμεσα όλες τις υπόλοιπες περιοχές.
«Ένα κρούσμα στη Ροδόπη μπορεί να επηρεάσει τη Λάρισα και αντίστοιχα ένα κρούσμα στη Λάρισα μπορεί να επηρεάσει ακόμη και περιοχές της Πελοποννήσου», σημείωσε χαρακτηριστικά.
«Οι αποφάσεις για τις μετακινήσεις αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα του Υπουργείου και όχι της Περιφέρειας»
Από πλευράς του ο Αντιπεριφερειάρχης Πρωτογενούς Τομέα και Αγροτικής Οικονομίας, Δημήτρης Τσέτσιλας, διευκρίνισε ότι οι αποφάσεις για τις μετακινήσεις των κτηνοτρόφων αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα του Υπουργείου και όχι της Περιφέρειας, οι οποίες λειτουργούν ως εκτελεστικός μηχανισμός εφαρμογής των μέτρων.
Ειδικότερα, υπογράμμισε πως οι Περιφέρειες δεν έχουν τη δυνατότητα να αποφασίζουν ούτε για το ύψος ούτε για τη μορφή των αποζημιώσεων, καθώς εφαρμόζουν αποκλειστικά το πλαίσιο που καθορίζεται από το Υπουργείο.
Όπως εξήγησε, μέχρι πρότινος η Περιφέρεια διαχειριζόταν μόνο τις αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα, με τα χρήματα να εκταμιεύονται από το Υπουργείο και να καταβάλλονται μέσω των υπηρεσιών της. Στη συνέχεια, ακόμη και αυτές οι διαδικασίες πληρωμών πέρασαν απευθείας στο Υπουργείο.
Για τις μετακινήσεις, τόνισε πως αρχικά υπήρχε δυνατότητα μετακίνησης υπό προϋποθέσεις, εφόσον υπήρχε αποδοχή από τις περιοχές προορισμού. Ωστόσο, κάθε Περιφέρεια ακολούθησε διαφορετική στάση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Ιωάννινα που δέχονταν μετακινούμενα κοπάδια, σε αντίθεση με τις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας.
