Ένας στους τρεις πολίτες από τον ενεργό πληθυσμό της χώρας επιβαρύνεται ακόμη με τουλάχιστον ένα κόκκινο δάνειο. Πρόκειται για 2,4 εκατ. δανειολήπτες που έχουν 2,9 εκατ. προβληματικά δάνεια. Σε έναν πληθυσμό 10,4 εκατ. κατοίκων, τα δάνεια αυτά εξακολουθούν να αποτελούν «βαρίδι» για την οικονομία και, παρά το γεγονός ότι οι ελληνικές τράπεζες γύρισαν σελίδα, εκατομμύρια πολίτες εξακολουθούν να διαβάζουν το ίδιο κεφάλαιο της κρίσης.
Την εικόνα αυτή περιγράφει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην έκθεσή του με τα αποτελέσματα της αξιολόγησης του χρηματοπιστωτικού τομέα, επιβεβαιώνοντας ότι τα κόκκινα δάνεια της κρίσης δεν εξαφανίστηκαν, αλλά άλλαξαν διεύθυνση. Οπως υπογραμμίζει το Ταμείο, οι servicers διαχειρίζονται προβληματικά ανοίγματα που αντιστοιχούν στο 37,4% του ελληνικού ΑΕΠ και πλέον η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος δεν εξαρτάται μόνο από τις τράπεζες, που «καθάρισαν» τους ισολογισμούς τους, αλλά και από την αποτελεσματικότητα με την οποία οι servicers θα καταφέρουν να αναδιαρθρώσουν ή να εκκαθαρίσουν το τεράστιο απόθεμα ιδιωτικού χρέους που διαχειρίζονται.
Την εικόνα αυτή επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της ΤτΕ που δείχνουν την αργή μείωση του ιδιωτικού χρέους, με τη συνολική αξία των δανείων που διαχειρίζονται οι servicers να ανέρχεται στα 91,5 δισ. ευρώ (στοιχεία τέλους 2025). Από αυτά, τα 81,5 δισ. ευρώ, δηλαδή το 89,1%, είναι δάνεια που έχουν πωληθεί σε funds, ενώ τα υπόλοιπα 10 δισ. ευρώ, ήτοι το 10,9%, είναι δάνεια που διαχειρίζονται για λογαριασμό των τραπεζών.
Η ανάλυση της ΤτΕ δείχνει ότι εντός του 2025 δημιουργήθηκαν στις τράπεζες νέα κόκκινα δάνεια 2,2 δισ. ευρώ, ενώ αυτά που «θεραπεύτηκαν» και έγιναν εξυπηρετούμενα δεν ξεπέρασαν τα 800 εκατ. ευρώ. Παρά το γεγονός ότι αυτό δεν οδηγεί σε αύξηση του κρίσιμου δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων, σημαίνει ότι ο ρυθμός μείωσης είναι βραδύτερος από ό,τι θα αναμενόταν. Η επιμονή του προβλήματος εξηγεί και την πρωτοβουλία της κυβέρνησης να προχωρήσει στην ψήφιση νέων μέτρων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Το πακέτο παρεμβάσεων που προωθείται περιλαμβάνει τη διεύρυνση της δυνατότητας ρύθμισης οφειλών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ευκολότερη ένταξη περισσότερων οφειλετών στις διαδικασίες ρύθμισης, καθώς και βελτιώσεις στο πλαίσιο προστασίας των ευάλωτων νοικοκυριών. Στόχος είναι να επιταχυνθούν οι αναδιαρθρώσεις χρεών και να αντιμετωπιστεί ένα πρόβλημα που εξακολουθεί να επηρεάζει εκατομμύρια πολίτες και χιλιάδες επιχειρήσεις.
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονται στο 37,4% του ελληνικού ΑΕΠ.
Τα μέτρα για την ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών και την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στις 23 Απριλίου, αναμένεται να εισέλθουν στη Βουλή εντός του Ιουνίου και προβλέπουν τα εξής:
1. Δυνατότητα διαχωρισμού πρώτης κατοικίας στον εξωδικαστικό μηχανισμό, δίνοντας την ευκαιρία για πρώτη φορά σε οφειλέτες που υποβάλλουν αίτηση ρύθμισης στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία τους. Επιλέγοντας την προστασία της πρώτης κατοικίας, το ύψος του «κουρέματος» και οι μηνιαίες δόσεις θα υπολογίζονται αποκλειστικά βάσει της αξίας της κατοικίας και των εισοδημάτων του οφειλέτη και όχι βάσει του συνόλου της περιουσίας του, οδηγώντας σε σημαντικά βελτιωμένους όρους ρύθμισης. Η επιλογή διατήρησης της κύριας κατοικίας θα είναι δυνατή με ταυτόχρονη υποχρεωτική ρευστοποίηση μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού της υπόλοιπης περιουσίας του οφειλέτη και τα έσοδα θα κατευθύνονται για την αποπληρωμή των χρεών του.
2. Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού μέσω της μείωσης του ορίου ένταξης από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε σημαντικό αριθμό οφειλετών, που δυνητικά μπορεί να φτάσει και το 1 εκατ.
3. Αρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού εφόσον ο οφειλέτης έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής του και έχει ρυθμίσει το υπόλοιπο ποσό, δίνοντας τη δυνατότητα στον οφειλέτη να αποκαταστήσει την πρόσβασή του στο τραπεζικό σύστημα.
4. Δυνατότητα ρύθμισης σε έως 72 δόσεις για όσους έχουν παλιές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023. Η ρύθμιση απευθύνεται σε πάνω από 1,5 εκατ. φυσικά και νομικά πρόσωπα.
