Σε τροχιά εφαρμογής μπαίνει από τον Ιούνιο η νέα έκτακτη ρύθμιση οφειλών προς τον ΕΦΚΑ, η οποία προβλέπει αποπληρωμή σε έως 72 μηνιαίες δόσεις.
Την ίδια στιγμή, η εικόνα των χρεών προς τα ασφαλιστικά ταμεία παραμένει ιδιαίτερα πιεστική, καθώς περίπου 7 στους 10 επαγγελματίες και αγρότες εμφανίζονται να έχουν οφειλές, ενώ τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη έχουν εκτοξευθεί στα 51,31 δισ. ευρώ.
Η νέα ρύθμιση δεν περιλαμβάνει «κούρεμα» οφειλών και ακολουθεί τη λογική των πάγιων διακανονισμών, προσφέροντας ωστόσο μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής. Το επιτόκιο ορίζεται στο 5,84%, ενώ η ελάχιστη μηνιαία δόση διαμορφώνεται στα 30 ευρώ.
Ποια χρέη εντάσσονται στη ρύθμιση
Η παρέμβαση αφορά οφειλές που δημιουργήθηκαν έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν έχουν ήδη ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση. Πρόκειται ουσιαστικά για το μεγαλύτερο μέρος των ληξιπρόθεσμων χρεών, καθώς περισσότερο από το 90% των οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία έχει συσσωρευτεί μέχρι εκείνη την περίοδο.
Η διαδικασία ενεργοποιείται έπειτα από αίτηση του οφειλέτη, χωρίς να απαιτείται έλεγχος της περιουσιακής του κατάστασης. Ωστόσο, δεν παρέχεται δυνατότητα διαγραφής μέρους του χρέους ή των επιβαρύνσεων.
Με την υπαγωγή στη ρύθμιση αναστέλλονται μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί, ενώ οι οφειλέτες αποκτούν φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα.
Οι παγίδες και οι αυστηροί όροι
Η νέα ρύθμιση απαιτεί αυξημένη συνέπεια από τους ασφαλισμένους, καθώς ακόμη και η καθυστέρηση μίας μόνο δόσης επιφέρει προσαύξηση 15%, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον πίεση σε όσους ήδη δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Βασική προϋπόθεση για να παραμείνει ενεργή η ρύθμιση είναι η εξόφληση ή τακτοποίηση τυχόν νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών που δημιουργήθηκαν μετά το 2023. Πρόκειται για το σημαντικότερο εμπόδιο για χιλιάδες επαγγελματίες και αγρότες, οι οποίοι συνεχίζουν να συσσωρεύουν νέα χρέη λόγω έλλειψης ρευστότητας.
Για τον λόγο αυτόν, επαγγελματικοί και αγροτικοί φορείς ζητούν την αύξηση των δόσεων ακόμη και στις 120, υποστηρίζοντας ότι πολλοί ασφαλισμένοι έχουν εγκλωβιστεί σε έναν διαρκή κύκλο χρεών χωρίς ουσιαστική δυνατότητα αποπληρωμής.
Αντιδράσεις για το υψηλό επιτόκιο
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί και το επιτόκιο της ρύθμισης, το οποίο διαμορφώνεται στο 5,84% και θεωρείται ιδιαίτερα υψηλό για τα οικονομικά δεδομένα μεγάλου μέρους των μη μισθωτών.
Παράλληλα, η απουσία μείωσης σε προσαυξήσεις και πρόσθετα τέλη ενισχύει τις επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του μέτρου, καθώς τα συγκεκριμένα ποσά αποτελούν σημαντικό τμήμα των συνολικών οφειλών.
Οι επαγγελματικοί φορείς ζητούν ήδη βελτιώσεις πριν από την πλήρη ενεργοποίηση της ρύθμισης, με βασικά αιτήματα τη μείωση του επιτοκίου, την αύξηση του αριθμού των δόσεων και την επαναφορά «κουρέματος» προσαυξήσεων.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, χωρίς ουσιαστικά κίνητρα ελάφρυνσης υπάρχει σοβαρός κίνδυνος και η νέα ρύθμιση να ακολουθήσει την πορεία αποτυχίας των πάγιων ρυθμίσεων των 24 δόσεων.
Στα 51,31 δισ. ευρώ τα χρέη προς τα Ταμεία
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, στο τέλος του 2025 τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία έφτασαν τα 51,31 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 2 δισ. ευρώ σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν.
Από το συνολικό ποσό, περίπου 10,5 δισ. ευρώ χαρακτηρίζονται χαμηλής ή ακόμη και μηδενικής εισπραξιμότητας, στοιχείο που αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζει το ασφαλιστικό σύστημα.
