Σοβαρά ερωτήματα προκαλούν τα στατιστικά στοιχεία για τη γεωγραφική κατανομή της νόσου Πάρκινσον στη χώρα μας, με τη Θεσσαλία —μια κατεξοχήν αγροτική περιοχή— να καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά νέων διαγνώσεων ετησίως, καθώς καταγράφονται περίπου 69 νέες περιπτώσεις ανά 100.000 κατοίκους κάθε χρόνο.
Η έξαρση της νόσου στη Θεσσαλία δεν αφορά μόνο τις νέες διαγνώσεις. Η συγκεκριμένη περιφέρεια κατέχει την πρώτη θέση στην Ελλάδα τόσο σε συνολικό αριθμό νοσούντων όσο και σε ποσοστά θνησιμότητας από τη νόσο Πάρκινσον.
Σε ρεπορτάζ που δημοσίευσε σήμερα η ερευνητική ομάδα Solomon, παρουσιάζονται μία σειρά από δεδομένα και στοιχεία τα οποία συνδέουν τη νόσο με τη γεωργία, τις αγροτικές εργασίες και τα φυτοφάρμακα.
Η αναγνώριση του προβλήματος σε Γαλλία – Γερμανία
Το 2013, η Γαλλία αναγνώρισε επίσημα τη νόσο Πάρκινσον ως επαγγελματική ασθένεια για τους αγρότες και τους εργαζόμενους στον πρωτογενή τομέα που έχουν εκτεθεί σε φυτοφάρμακα και το 2020 θεσμοθέτησε την καταβολή οικονομικών αποζημιώσεων και συντάξεων σε ασθενείς που παρουσιάζουν βαριά συμπτωματολογία.
Αντίστοιχα, το 2024 στη Γερμανία το ανώτατο ιατρικό συμβουλευτικό όργανο του γερμανικού υπουργείου Εργασίας εισηγήθηκε την ένταξη του Πάρκινσον στη λίστα των επαγγελματικών ασθενειών για όσους έχουν υποστεί μακροχρόνια έκθεση σε φυτοφάρμακα.
Ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο η επιστήμη κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, η κατάσταση στην ελληνική ύπαιθρο παραμένει νεφελώδης και ουσιαστικά ανέλεγκτη, σύμφωνα με καταγγελίες από τον χώρο της έρευνας και της κοινωνίας των πολιτών.
«Στα φυτοφάρμακα η αιτία»
Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει αποδεδειγμένη και άμεση συσχέτιση της έκθεσης σε τοξικές χημικές ουσίες με την κατακόρυφη αύξηση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου Πάρκινσον και τα φυτοφάρμακα ενοχοποιούνται διεθνώς ως ένας από τους βασικότερους περιβαλλοντικούς παράγοντες για την εκδήλωση της συγκεκριμένης νευροεκφυλιστικής πάθησης.
Στην Ελλάδα, όμως, μη κυβερνητικές οργανώσεις και ερευνητικοί φορείς αποκαλύπτουν μια ανησυχητική εικόνα, κάνοντας λόγο για ένα εντελώς «αχαρτογράφητο» τοπίο που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη χρήση απαγορευμένων σκευασμάτων, τα οποία έχουν αποσυρθεί από την ευρωπαϊκή αγορά λόγω επικινδυνότητας, αλλά συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται, κυρίως μέσω παράνομων εισαγωγών.
«Η απαγόρευση των φυτοφαρμάκων δεν αποκλείει πλήρως την παρουσία τους στην ελληνική γεωργία. Έρευνα του Reuters αναφέρει ότι περίπου το 25% των φυτοφαρμάκων στην Ελλάδα κυκλοφορούν παράνομα – κυρίως εισαγόμενα από Τουρκία και Βουλγαρία, όπου η τιμή είναι χαμηλότερη, αλλά συχνά φτάνουν χωρίς ετικέτες σε πλαστικά μπουκάλια» αναφέρει, μεταξύ άλλων, το Solomon.
Απουσία Εθνικού Μητρώου
Τέλος, η απουσία καθολικού μητρώου και συγκεντρωμένης καταγραφής των ιστορικών των ασθενών σε συνδυασμό δημόσιου και ιδιωτικού τομέα – π.χ. μέσω μιας ηλεκτρονικής, εύχρηστης φόρμας αναφοράς περιστατικών – αποτελεί κρίσιμο κενό γνώσης και εμποδίζει όχι μόνο την κατανόηση του προβλήματος, αλλά και την εφαρμογή ουσιαστικών προληπτικών μέτρων προστασίας.
